Индукционизм – ғылыми философия, заңдар деректерден туындайды. Эксперименттер арқылы табиғат заңдарын анықтау, растау мүмкіндігі. Аристотельдің еңбектерінен бастау алады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Индукционизм – заңдардың деректер жиынтығынан «шығарылатын» ғылыми философия. Мысалы, зарядтардан әртүрлі қашықтықтағы электр күштерінің шамасын өлшеп, электростатиканың кері квадрат заңын шығаруға болады. Бұл тұжырым ғылым философиясының ескі көзқарасының екі негізгі ұстынының бірі саналады, екіншісі – растамалық. Индукционизмді қолдану эксперименттік деректердің жалпылама ережелерге және табиғат заңдарына сенуді қалай қуаттайтынын немесе индуктивті түрде негіздеуге болатынын көрсетеді.
Inductionism is the scientific philosophy where laws are "induced" from sets of data. As an example, one might measure the strength of electrical forces at varying distances from charges and induce the inverse square law of electrostatics. This concept is considered one of the two pillars of the old view of the philosophy of science, together with verifiability. An application of inductionism can show how experimental evidence can confirm or inductively justify the belief in generalization and the laws of nature.
Шығуы мен дамуы
Индукцияның кейбір аспектілері Аристотельге жатқызылады. Мысалы, "Prior Analytics" еңбегінде ол индуктивті силогизмді ұсынды, ол бастапқы және тікелей пікірді орнатуға арналған. Ғалымдар үшін бұл демонстративті ғылымның принципін құрайды. Кейбір дереккөздер тіпті Аристотельдің индукция тұжырымдамасы, индуктивті аргументтердің дедуктивті жарамдылығы туралы ұстанымына байланысты, оның қазіргі заманғы бағыттарынан өзгеше екенін айтады. Қазіргі заманғы индукционизмнің ерте түрі Фрэнсис Бэкон сияқты ойшылдардың философиясымен байланысты. Бұл Бэконның сезімдер мен нақты деректерден жалпы принциптерді тудырып, біртіндеп ең жалпы принциптерге жететін эмпирикалық дәлелдерді тұрақты және кезең-кезеңмен жинауға бейімділігінен көрінеді. Мұнда спекуляциялық гипотеза, бақылау және тәжірибе арқылы алынған алғышарттардан индукциямен алмастырылды. Мысалы, Джон Стюарт Милл сияқты ойшылдар көрсеткендей, индукционизм ғылымға дедуктивті тәсілдерді қолдана отырып, жалпы заңды қалыптастырудың бастапқы қадамы болып табылады. Индукцияға қарсы модель ұсынатын ойшылдар да бар. Олардың қатарында Карл Поппер бар, ол ғылым индукцияны пайдаланбастан да дами алады және индукция мен дедукция арасында фундаментальды асимметрия бар деп сақтайды.
Some aspects of induction has been credited to Aristotle. For example, in Prior Analytics, he proposed an inductive syllogism, which served to establish the primary and immediate proposition. For scholars, this constitutes the principle of demonstrative science. Some sources even state that the Aristotelian conceptualization of induction is different from its modern mainstream interpretations due to its position that inductive arguments are deductively valid. The early form of modern inductionism is associated with the philosophies of thinkers such as Francis Bacon. This can be demonstrated in the way Bacon favored the steady and incremental collection of empirical evidence using a method that derives general principles from the senses and particulars, gradually leading to the most general principles. Here, the speculative hypothesis was replaced by induction from premises obtained through observation and experiment. This is for, instance, demonstrated by thinkers such as John Stuart Mill, who maintained that inductionism is the initial act in the formulation of a general law using the deductive approaches to science. There are thinkers who propose a model that is considered anti inductionism. These include Karl Popper, who argued that science could progress without making any use of induction and that there is a fundamental asymmetry between induction and deduction.