Кіріспе
Cherax туысы, Австралияда yabby/yabbies деп белгілі, Оңтүстік жарты шарда толығымен суда тіршілік ететін шағаланың ең көп тараған туысы болып табылады. Cherax түрлерінің әртүрлілерін Австралияның және Жаңа Гвинеяның көп бөлігіндегі тұншықтырған және ағын сулы тұщы су объектілерінде кездестіруге болады. Euastacus туысымен бірге, ол Оңтүстік жарты шардағы ең ірі шағала туысы болып саналады.
Cherax, commonly known as yabby/yabbies in Australia, is the most widespread genus of fully aquatic crayfish in the Southern Hemisphere. Various species of cherax may be found in both still and flowing bodies of freshwater across most of Australia and New Guinea. Together with Euastacus, it is also the largest crayfish genus in the Southern Hemisphere.
Тіршілік ету ортасы
Шеракс тұқымдасына жататын өкілдер Австралия мен Жаңа Гвинеяның көп бөлігіндегі көлдерде, өзендерде және ағыстарда кездеседі. Австралияда ең көп таралған және кеңінен таралған түр – жалпы ябби (C. destructor). Ол көбінесе төменгі жатқан өзендер мен ағыстарда, көлдерде, батпақтарда және теңіз деңгейінен төменгі және орташа биіктіктегі су қоймаларында, негізінен Мюррей-Дарлинг бассейнінде кездеседі. Жалпы яббилер көптеген уақытша су арналарында табылса, құрғақшылық жағдайында ұзақ мерзімге (кем дегенде бірнеше жылға) топыраққа көміліп, батпақты арықтар мен батпақ төсектеріне терең қазылған қуыстарда жасырынып, тірі қалуға қабілетті. Жаңа Гвинеяда Cherax рактары өзендерде, ағыстарда және көлдерде кеңінен таралған, әсіресе Панай көлдерінде түрлердің әртүрлілігі жоғары. Жаңа Гвинеяда Оңтүстік жарты шардағы жалғыз белгілі үңгірде тіршілік ететін рак – C. acherontis та мекендейді.
Кірісі
Кейбір түрлері өте әдемі түсті болып келеді және кейде тұщы су аквариумдары саудасында көрінеді.
Көбею
Шеракс құс тұяғының жұптасу кезеңі көктемнің басында басталады. Ұрықтанғаннан кейін анасының денесінде 4-6 аптаға дейін жұмыртқалар жетіледі. Осы мерзімнен кейін жұмыртқалар анасының денесінен шығып, аналықтың құйрығына бекінеді. Содан кейін жұмыртқалар дамып, көктемде шайқап шығады. Екі жыныстың өкілдері де жұптасуға серіктес таңдауда талғамды. Әйелдер неғұрлым ірі денелі (ауыры мен құйрығы) және келипедтері үлкен еркектерді жақсы көреді. Ал еркектер үлкен денелі, бойжеткен әйелдерді таңдайды. Бұл әйелдердің үстемдігіне немесе келипедтерінің симметриялы болуына қарамастан. Жұптасу/жыныстық қатынас ритуалының бір бөлігі ретінде еркектер мен әйелдер күреседі. Бұл аналыққа еркектің күшін сынап, олардан пайдалы ұрпақ дүниеге келе ме екенін анықтауға мүмкіндік береді. Күрес барысында екеуі де несеп шығарады. Аналықтың несеп шығаруы еркектің жыныстық қызығушылығын оятуға себеп болады. Басқа шаян тәрізділерден айырмашылығы, Cherax dispar жұптасу кезінде әйелдерді қамау үшін келипедтерін қолданбайды. Олар негізінен жұптасу үшін, яғни еркектер мен әйелдер күрескен кезде қолданылады.