Кіріспе
Сөйлеудегі екінші артикуляция түрі
Веларизация немесе веларизация – дауыссыздарды артикуляциялау кезінде тілдің артқы бөлігінің жұмсақ таңдауға (велумға) көтерілуі арқасында пайда болатын екінші артикуляция. Халықаралық фонетикалық алфавитте веларизация төрт диакритиканың бірімен жазылады:
Әріптің үстінен тильда немесе иісті сызық салу веларизацияны, увулярлауды және фарингалдауды көрсетеді, мысалы, ( -ның веларизацияланған нұсқасы)
Веларизацияланған дауыссызды білдіретін әріптің артынан латын гаммасы қойылса, мысалы, (веларизацияланған )
Веларизацияны веляр фрикативтің босатылуынан ажырату үшін -ның орнына қолданылуы мүмкін.
Үстінен белгісі бір мезгілде веларизация мен лабиализацияны, мысалы, немесе , немесе веляр дауыссыздының лабиализациясын, мысалы, көрсетеді. Электропалатографиялық зерттеулер веларизацияның мүмкін дәрежелерінің үздіксіздігін көрсеткенімен, Халықаралық фонетикалық алфавит веларизация дәрежелерін көрсетуге арналған ешқандай тәсілді белгілемейді, өйткені бұл айырмашылық ешбір тілде мағыналық болып табылмайды. Дегенмен, дәрежесі жоғары екенін көрсету үшін диакритиканы екі еселеудің Халықаралық фонетикалық алфавит конвенциясын қолдануға болады: .
A tilde or swung dash through the letter covers velarization, uvularization and pharyngealization, as in (the velarized equivalent of )
A superscript Latin gamma after the letter standing for the velarized consonant, as in (a velarized )
To distinguish velarization from a velar fricative release, may be used instead of
A superscript indicates either simultaneous velarization and labialization, as in or , or labialization of a velar consonant, as in Although electropalatographic studies have shown that there is a continuum of possible degrees of velarization, the IPA does not specify any way to indicate degrees of velarization, as the difference has not been found to be contrastive in any language. However, the IPA convention of doubling diacritics to indicate a greater degree can be used: .
Ағылшынша
Веларизацияланған дауыстың кең таралған мысалы – веларизацияланған альвеолярлық бүйірлік жуықтама (немесе "қара L"). Ағылшын тілінің кейбір диалектілерінде, мысалы, қабылданған айтылуда және, мүмкін, жалпыамерикандық ағылшын тілінде, фонеманың "қара" және "ашық" аллофондары болады: "қара", веларизацияланған аллофон буын соңында (мысалы, full сөзінде) кездеседі, ал "ашық", веларизацияланбаған аллофон буын басында (мысалы, lawn сөзінде) кездеседі. Ағылшын тілінің басқа диалектілерінде, мысалы, шотланд ағылшын тілі, австралиялық ағылшын тілі және, мүмкін, АҚШ мен Канаданың стандартты диалектілерінде, барлық позицияларда "қара L" қолданылады.