Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ресей биологы Николай Константинович Кольцов (Николай Константинович Кольцов; 14 шілде 1872 - 2 желтоқсан 1940) – ресейлік биолог және қазіргі заманғы генетиканың негізін қалаушылардың бірі. Оның шәкірттерінің арасында Николай Тимофеев-Рессовский, Владимир Павлович Ефроимсон, А. С. Серебровский және Николай Дубинин болды. Ол шәкірттерімен бірге гендердің құрылымдық ерекшеліктерін көрсетті, жасуша құрылымын зерттеді және цитоскелет идеясын алғашқылардың бірі болып ұсынды. Оның мансабы Сталиндік Ресейде ғылыми расизмді қолдады деген жалған айыптаудан кейін тоқырады. Ол үкімет тарапынан қуғын-сүргінге ұшырағаннан кейін күтпеген жерден қайтыс болды, және оның өліміне қатысты өлім жазасы алғанын айтатын күдіктер бар.
Russian biologist
Nikolai Konstantinovich Koltsov (Николай Константинович Кольцов; July 14, 1872 – December 2, 1940) was a Russian biologist and a pioneer of modern genetics. Among his students were Nikolay Timofeeff Ressovsky, Vladimir Pavlovich Efroimson, A. S. Serebrovsky, and Nikolay Dubinin. Along with his students, he demonstrated the fine structure of genes, and examined the structure of the cell and pioneered the idea of a cytoskeleton. His career was cut short in Stalinist Russia after being falsely accused of supporting scientific racism. He died unexpectedly following government persecution and there are allegations that he was executed.
Өмірбаян
Колцов бай отбасында дүниеге келді, әкесі – тері компаниясындағы бухгалтер, 1894 жылы Мәскеу университетін бітіріп, сонда профессор болып жұмыс істеді (1895–1911). 1917 жылдың ортасында, Қазан революциясынан бұрын, ол Эксперименталды биология институтын құрып, оның директоры болды. Ауыл шаруашылығы академиясының (ВАСХНИЛ) мүшесі еді. Ол патшалық режимге қарсы болғанмен, революциядан кейін жаңа үкіметтің бірнеше саясатына қарсы шықты. 1911 жылы Мәскеу университетінен кетіп, Шаньевский атындағы Мәскеу қалалық халық университетіне өтті. 1920 жылы Колцов ВЧК ойлап тапқан «советке қарсы тактикалық орталық» мүшесі ретінде тұтқындалды. Прокурор Николай Крыленко Колцовты өлім жазасына кесуді сұрады (тұтқындалған 1000-ға жуық адамның 67-сі атылды). Бірақ Максим Горькийдің Владимир Ленинге жеке өтініші арқасында Колцов босатылып, Колцов атындағы Эксперименталды биология институтының директоры лауазымына қайта орналасты. Кеңес Одағының саясаты гендер идеясын – өмірдегі нәтижелерді шешетін бөлшектерді жеке адамның бостандығы тұжырымына қайшы етіп көрсетті. Марксистік идеологтар генетиктерді евгенистермен, расистермен және фашистермен бірге қарап, Трофим Лысенко тарапынан қолдау тапқан ламаркизм идеяларын артық көреді. 1937 және 1939 жылдары Лысенконың жақтастары Николай Колцов пен Николай Вавиловқа қарсы бірнеше үгіт мақалаларын жариялады. Олар: «Ғылым академиясының генетика институты профессор Колцовтың фашистік әуесқойлығын сынаған жоқ, тіпті фашистердің нәсілдік теорияларын қолдайтын оның «теорияларынан» да бас тартқан жоқ» деп жазды. Сол күні оның әйелі, ғалым Мария Садовникова Колцова өз-өзіне қол жұмсады.
Koltsov was born in a well to do family, his father was an accountant in a fur company, and graduated from Moscow University in 1894 and was a professor there (1895–1911). He established and directed the Institute of Experimental Biology in the middle of 1917, just before the October Revolution. He was a member of the Agricultural Academy (VASKhNIL). He was against the Tsarist regime but after the revolution, he opposed several policies of the new rule. In 1911 he left Moscow University and moved to the Shanyavsky Moscow City People's University. In 1920, Koltsov was arrested as a member of the non existent "anti Soviet Tactical Center" invented by the VCheKa. Prosecutor Nikolai Krylenko demanded the death sentence for Koltsov (67 of around 1000 arrested people were executed). However, after a personal appeal to Vladimir Lenin by Maxim Gorky Koltsov was released and was restored to his position as the head of the Koltsov Institute of Experimental Biology. The politics of the Soviet Union made the idea of genes, particles that decided outcomes in life, as antithetical to the concept of individual freedom. Marxist ideologues also clubbed geneticists with eugenicists, racists, and fascists while also preferring ideas from Lamarckism as promoted by Trofim Lysenko. In 1937 and 1939, the supporters of Lysenko published a series of propaganda articles against Nikolai Koltsov and Nikolai Vavilov. They wrote: "The Institute of Genetics of the Academy of Sciences not only did not criticize Professor Koltsov's fascistic nonsense, but even did not dissociate itself from his "theories" which support the racial theories of fascists". On the same day his wife, the scientist Maria Sadovnikova Koltsova, committed suicide.
Зерттеу
Николай Колцов цитология және омыртқалы жануарлар анатомиясы саласында жұмыс істеді. 1903 жылы Колцов жасушалардың пішіні, кейіннен цитоскелет деп аталған, түтікшелер желісінен құралған қаңқа арқылы анықталады деп болжады. Ол цитоплазмадағы гель-золь өтулердің жасуша құрылымының маңызды механизмдері екенін көрді. 1927 жылы Колцов мұрагерлік белгілер "екі көздеріңдегідей жіптерден" тұратын "үлкен мұрагерлік молекула" арқылы берілетінін ұсынды, ол "әр жіпті қалып ретінде пайдаланып, жартылай сақталыну арқылы көбейеді".
Nikolai Koltsov worked on cytology and vertebrate anatomy. In 1903 Koltsov proposed that the shape of cells was determined by a network of tubules forming a skeleton which was later termed as the cytoskeleton. He saw the role of gel sol transitions in the cytoplasm as key mechanisms for the cell structure. In 1927 Koltsov proposed that inherited traits would be inherited via a "giant hereditary molecule" which would be made up of "two mirror strands that would replicate in a semi conservative fashion using each strand as a template".