Кіріспе

Манхэттендегі көше, Нью-Йорк. Перл көшесі – Төменгі Манхэттендегі Қаржы ауданындағы көше. Ол Батери Паркінен Бруклин көпіріне дейін солтүстік-шығысқа қарай созылады, бірақ Фултон көшесінде үзіліске ұшырайды. Фултон көшесінің батысындағы Перл көшесі Фултон көшесінің шығысындағы бағытынан бір блок оңтүстікке қарай жылғалап, кейін батысқа бұрылып, Центр көшесінде аяқталады.

17 ғасыр

Перл көшесі атын оңтүстік бөлігінде орналасқан Ленап тайпасының ерекше қабықшаларынан алған, бұл орын Ленаптардың каноэ тоқтаған жері болуы мүмкін. Перл көшесінің отарлық тарихы 1600 жылдардың басына дейін жетеді. Алғашында 1633 жылы сиыр жолы ретінде салынған. Көше «Странд» деп аталатын жағалық аймақ бойымен өтеді. Оның аты голланд тіліндегі Parelstraat сөзінің ағылшын тіліне аудармасы (шамамен 1660 жылы Paerlstraet деп жазылған). Көше Жаңа Амстердамның шығыс жағалауындағы Кастелло жоспарында, 1648 жылы Кең канал арқылы салынған қаланың алғашқы кемежайы – Шрейерс Хук догымен (Амстердамдағы Шрайерсторенмен салыстырыңыз) көрсетілген. Көше өзенде көптеген устрицалар табылғаны үшін осылай аталған. Британдық билік кезінде Перл көшесі Ұлы Королева көшесі деп аталды. «Ұлы» деген сөз 1784 жылы Седр көшесіне айналған Кішкентай Королева көшесінен айыру үшін жиі қолданылды. Перл көшесінің ирек жолы Манхэттен аралының төменгі бөлігінің бастапқы шығыс жағалауын 18 ғасырдың екінші жартысына дейін бастан-аяқ ұстанғандығынан туындаған, содан кейін жерді кеңейту арқасында жағалау шамамен 700-900 футқа (200-300 метрге) дейін Шығыс өзеніне қарай созылды, алдымен Уотер-стритке, кейін Фронт-стритке дейін жетті. Колонияның алғашқы шіркеуі 1633 жылы директор Вутер ван Твилердің қызмет мерзімінде, форттың сыртында, Перл көшесі 39-да салынды. 1652 жылы қаланың солтүстік шебін қорғау үшін ағаштан жасалған қоршау салынды. Екі қақпа болды: Хирстраттағы «жер қақпасы» және Перл көшесіндегі «су қақпасы». 1650 жылдардың ортасында қазіргі Перл көшесі 73-тің жанында орналасқан үш қабатты таверна қаланың алғашқы қалалық әкімдігіне айналды. Принтер Уильям Брэдфорд 81 Перл көшесінде тұрды. 1693 жылы ол колониядағы алғашқы баспахананы құрды.

18 ғасыр

Уолтон сарайы 326 Перл-стритте орналасқан төрт қабатты үй болды, ол 1752 жылы Америка революциясынан бұрын салынған және әсем кештерге танымал болған. 1784 жылы Александр Гамильтон және басқалар Нью-Йорк банкін құрып, үш жылдан кейін Хановер алаңына көшкенге дейін ескі сарайда кеңселер ашты; бұрын пансионат ретінде пайдаланылған, ол 1881 жылы бұзылып жатыр.

19 ғасыр

Герман Мелвилл 1819 жылы Перл көшесіндегі 6-үйde дүниеге келді. 1831 жылы сабын өндіруші магнаты Уильям Колгейт 211 Перл көшесіндегі ғимараттың иесі болды. 1835 жылдың қысында Перл және Мерчент көшелерінің қиылысындағы қоймада газ құбыры жарылып, өрт шықты. Өрт нәтижесінде 17 блоктан астам аумақта 600-ға жуық ғимарат өртеніп кетті. Перл көшесінің екі жағы да Уолл-стриттен Коинтис-Слипке дейін толығымен өртенді. 1833 жылы J. & J. Харпер баспа үйі атын Харпер & Brothers деп өзгертті. Фирма 329–331 Перл көшесінде, Франклин алаңына қарап орналасқан. Олар 1850 жылы «Харпердің жаңа айлық журналын» шығаруды бастады. 1853 жылдың желтоқсан айында өрт ғимаратты қиратты, бірақ бауырластар сәулетші Джеймс Богардустың жобасымен құйылған темірден жасалған үлкен ғимарат салды. Бұл ғимарат Клифф-стриттегі екінші құрылыммен құйылған темірден жасалған жаяу өткелдермен қосылды. Ғимарат 1925 жылы бұзылды, бірақ Нью-Йорк қалалық кітапханасының бас ғимаратындағы ДеВит Уоллес мерзімді басылымдар залында Ричард Хаастың салған суреті арқылы естелік сақталады. 2018 жылғы мәліметтер бойынша, қазір HarperCollins деп аталатын компанияның штаб-пәтері 195 Бродвейде орналасқан. 1851 жылы 1 Ганновер алаңында итальяндық Ренессанс стилінде үш қабатты қоңыр тастан салынған ғимарат пайда болды. Ғимарат оңтүстік-батысқа қарай 60–64 Стоун-стрит (сонымен қатар 95–101 Перл-стрит деп те аталады) дейін созылады, бұл ғимарат 1836 жылы аяқталған төрт қабатты грек стиліндегі кірпіштен салынған құрылыс. Ол 1872 жылдан 1885 жылға дейін Нью-Йорк мақта биржасының алғашқы кеңсесі болды. 1915 жылдан бері «Индия Хаус» деп аталатын жеке клубтың бөлігі ретінде пайдаланылып келе жатқан бұл ғимарат Нью-Йорк қаласының ескерткіші және Ұлттық тарихи ескерткіш мәртебесіне ие. 1854 жылдың шілде айында афроамерикандық мұғалім Элизабет Дженнингс Перл және Чатем көшелерінің қиылысындағы трамвайға отырды және күшпен шығарылды. 24 жастағы адвокат Честер А. Артур Үшінші авеню теміржол компаниясына қарсы сотта жеңіске жетті, осылайша 1865 жылға қарай Нью-Йорк қаласының барлық көлік жүйелерінің біртіндеп тегістелуіне бастама берді. Томас Эдисонның Перл-стрит станциясы, АҚШ-тағы алғашқы қоғамдық электр станциясы, Перл-стрит 255–257 мекенжайында орналасқан. Ол бір тұрақты ток генераторымен басталды және 1882 жылдың 4 қыркүйегінде электр энергиясын өндіре бастады.

20 ғасыр

Нью-Йорк Телефоны 1970-ші жылдардың басында Бруклин көпірінің шығысындағы Перл көшесінің солтүстік жағында, 375-ші нөмірде үлкен әкімшілік ғимарат салды. 1991 жылы салынған, 500 Перл көшесіндегі Дэниел Патрик Мойнихан АҚШ округтік соты Нью-Йорк оңтүстік округінің АҚШ округтік сотын қамтиды.

21 ғасыр

2014 жылы драматург және театр өнерпазы Тони Шлезингердің 1997 жылы суретшілер Кэмден Сильвия мен Майкл Салливанның үй иесімен даудан кейін Перл-стриттегі пәтерінен жоғалып кетуі туралы "Жемшін көшесінің құпиясы" атты пьесасы Диксон Плейс театрында тұңғыш рет көрсетілді.

Көлік

Үшінші даңғылдағы IRT жоғары темір жолы 1878 жылдың 26 тамызынан 1950 жылдың 22 желтоқсанына дейін Перл-стрит үстінен өтті. Биік құрылым бұзылғаннан кейін, 1 Хановер алаңындағы Үндістан үйінің мүшелері Перл көшесі мен Хановер алаңында теңіз тақырыбындағы саябақ салуды ұсынды. Саябақ 1951 жылдың қараша айында ашылды. Перл көшесі Мэдисон көшесі мен Фултон көшесі арасында жалғасады. М22 қалалық автобусы және экспресс автобустары көшенің шағын бөліктерімен жүзеді.