Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сэр Ричард Беллингс (1613–1677) – 17 ғасырдағы Ирландиядағы және Үш патшалық соғысындағы заңгер және саяси қайраткер. Ол ең белгілісі Конфедеративтік Ирландияға қатысқандығымен танымал, ол – қысқа ғана өмір сүрген тәуелсіз ирланд мемлекеті. Онда ол Жоғарғы Кеңес деп аталатын басқару органында қызмет етті. Өмірінің кейінгі жылдарында ол Конфедерация дәуірінің тарихын жазды, ол Конфедерация туралы ең маңызды тарихи дереккөздердің бірі болып саналады.
Sir Richard Bellings (1613–1677) was a lawyer and political figure in 17th century Ireland and in the Wars of the Three Kingdoms. He is best known for his participation in Confederate Ireland, a short lived independent Irish state, in which he served on the governing body called the Supreme Council. In later life, he also wrote a history of the Confederate period, which is one of the best historical sources on the Confederation.
Ерте өмір
Ричард 1613 жылы Беллинстаун қаласында дүниеге келді. Беллингс – Ескі Англиялық ақсүйектерден шыққан адам. Оның әкесі (сонымен қатар Ричард Беллингс аталған) 1574–1584 жылдары Ирландияның бас прокуроры болды және 1600 жылы Тиррелстаунда (қазір Дублиннің маңындағы аймақ) патшадан кең аумақты жерлер алды. Оның әкесі Генри Беллингс провист-маршал және Уиклоу округінің жоғары шерифі қызметін атқарды, онда ол О’Бирндерге қарсы күресті. Ричардтың анасының аты Мод болған, одан басқа оның жайлы көп мәлімет жоқ. Ричард Беллингс Лондонның Линкольн Иннісінде заңгерлік білім алды, содан кейін Ирландия Парламентіне Каллан округінен депутат болып сайланды. Бірақ, Беллингс Рим католигі болғандықтан, оның мінсіз адалдығына қарамастан, мемлекеттік қызметтен шеттетілді. Кейін ол Ирландия үкіметіндегі "құрметті, пайдалы және сенімді лауазымдарға" протестант жаңа ағылшындардың монополиясына наразы екенін жазды, оған католик болғандықтан рұхсат берілмеді. Осы наразылық көптеген Пэль азаматтарын, соның ішінде Беллингсті 1641 жылғы ирландтық көтеріліске қатысуға итермеледі. Алайда, Беллингс кейіннен өзі мен оның әріптестері тек өзін-өзі қорғау мақсатында ғана көтеріліске қосылғанын айтты, себебі Англия мен Ирландиядағы ағылшын үкіметі ирландтық католиктерге жауаншылықпен қарады. 1641 жылдың қазан айында солтүстік Ольстер провинциясында ирландтық католик ақсүйектері бастаған көтеріліс болды. Беллингс және оның замандастары бірден көтеріліске қосылмады, бірақ бірқатар оқиғалар оларды оған тартты. Беллингс осы кезеңдегі тарихында көтеріліске қосылу себептерін былай түсіндірді: билік органдарының католик халқын бүлікке қарсы күресу үшін немесе тіпті өзін-өзі қорғау үшін қаруландырудан бас тартуы, Дублиндегі Лордтар судьяларының Ирландия Парламентін тоқтату туралы шешімі, осылайша католиктердің наразылықтарын қараудан жалтарды, және соңында Джулианстаундағы көтерілісшілердің жеңісі, осы көтерілісті Пэльге әкеліп, Пэль ақсүйектерін католик көтерілісшілеріне қосылуға немесе олармен жау ретінде қарым-қатынас жасауға мәжбүр етті. Беллингс 1642 жылдың басында Фелим О’Нилл және Рори О’Мурмен келісімге келген виконт Горманстаун басқаратын Пэль азаматтарының тобында болды.
Richard was born at Bellinstown in 1613. Bellings was an Old English Pale gentleman. His grandfather, (also named Richard Bellings) was Solicitor General for Ireland from 1574–1584, and was granted extensive lands by the Crown at Tyrrelstown (now a suburb of Dublin) in 1600. His father, Henry Bellings, served as Provost Marshal, and as High Sheriff of Wicklow County, where he campaigned against the O'Byrnes. Richard's mother was named Maud, but little else is known of her. Richard Bellings himself was trained as a lawyer at Lincoln's Inn, London, and afterwards served in the Irish Parliament as MP for Callan. However, in spite of this impeccably loyal background, Bellings, as a Roman Catholic, was banned from all public office. He later wrote that he resented the Protestant New English monopoly on, "places of honour, profit and trust" in the Irish government, which he, as a Catholic, was barred from. This resentment caused many Palesmen, including Bellings, to join the Irish Rebellion of 1641. However, Bellings later insisted that he and his peers joined the rising only out of self defence, given the hostility of the English government in England and Ireland to Irish Catholics. In October 1641, rebellion broke out in the northern province of Ulster, led by Gaelic Irish Catholic noblemen. Bellings and his contemporaries in the Pale did not immediately join the uprising, but were drawn into it by a number of events. Bellings in his history of the period cites his main reasons for joining the rebellion as; a refusal on the part of the authorities to arm the Catholic population to put down the rebellion or even in self defence, the decision of the Lords Justices in Dublin to suspend the Irish Parliament and thus to avoid redress of Catholic grievances, and finally the victory of the insurgents at Julianstown, which brought the rebellion into the Pale and forced the Pale nobility to either join the Catholic rebels or to be treated by them as enemies. Bellings was among the Palesmen led by Viscount Gormanstown who signed a pact with Phelim O'Neill and Rory O'Moore, the rebel leaders in early 1642.
Конфедерация саясаткері
Беллингс Ирландияның Конфедеративтік католиктерін құрудың басты қозғаушыларының бірі болды, ол анархиялық көтерілісті әлеуметтік бақылауға алып келуге және өзін-өзі қорғауға арналған ирландтық католик әскерлерін ұйымдастыруға тырысты. 1642 жылы Беллингс Жоғарғы Кеңестің хатшысы (Конфедерацияның атқарушы органы) болып сайланды. Алайда, Беллингс, Жоғарғы Кеңестің әріптестері сияқты, консервативті Конфедерат болды. Ол ежелгі ағылшын тегінен болғандықтан, алғашқы Ольстер ирландтарының көтерілісіне көп көңіл бөлмеді. Сонымен қатар, әлеуметтік жағдайына байланысты, ол әлеуметтік бүлікшілікті жек көріп, оны "қатал және бейшара халықтың зорлық-зомбылықпен тудырған ашуы" деп атады. Ол көтерілістің басындағы протестанттарды өлтіруге де қарсы болды. Беллингс монархияға адал адам болды және Ирландиядағы Карл I-нің өкілі Ормондпен келіссөздер жүргізіп, корольге Англия азаматтық соғысында көмектесу үшін, ирландтық католиктерге саяси және діни жеңілдіктер алуға тырысты. Бірақ оның сыншылары Жоғарғы Кеңестің талаптары тым жұмсақ екенін, ал олардың көпшілігі Ормондпен байланысты екенін айтты. Беллингс жағдайында бұл рас болды, ол Лорд Маунтгареттің қызына үйленді, сондықтан ол Ормонд әулетімен туыс еді және Ормондтың өзі, Маунтгарет және Виконт Мускери сияқты теңдестерінің ой-пікірлеріне құлақ қойды. Сонымен қатар, Жоғарғы Кеңестің хатшысы ретінде ол Кланрикард және Джеймс Диллон сияқты басқа да аристократтармен таныс болды, олардың 1641-42 жылдардағы ойлары мен іс-әрекеттерін тарихында кеңінен сипаттайды. Жоғарғы Кеңестің сыншылары – негізінен Оуэн Ро О'Ниллмен және кейін Джованни Баттиста Ринуччинимен одақтасқан гэльдік ирландтар – Жоғарғы Кеңестің Ирландия Конфедеративтік соғыстарын сәтті жүргізе алмағаны үшін оларды "сатқындар" және "ормондистер" деп атады. Беллингс 1644-45 жылдары Конфедерацияның Еуропа елдеріндегі елшісі болды, Франция, Испания және Папалыққа әскери немесе қаржылық көмек сұрап барды. 1646 жылы Папалық нунций Джованни Баттиста Ринуччинимен бірге оралды. Бірақ ол Ринуччини Ормондпен жасалған бейбіт келісімді қабылдамағанын, Жоғарғы Кеңестің корольмен келіссөздер жүргізгенін білгенде, қатты ренжіді. Бейбітшілік католиктерге қатысты азаматтық шектеулердің көпшілігін жойғанмен, католиктік дінді қоғамдық түрде өрнектеуге кепілдік бермеді және католиктерге тиесілі жерлерді қайтару туралы ешқандай ұсыныс жасамады. Ринуччини мен католик епископтарының қысымымен Конфедерацияның Бас Ассамблеясы бейбітшілік туралы келісімді қабылдамады. Беллингс пен оның әріптестері, соның ішінде Питер Валесиус Уолш, уақытша тұтқындалып, Килкенни қамауында ұсталды, бірақ 1648 жылы роялистермен жаңа Омонд бейбітшілігін жасасу үшін босатылды. Бірақ бұл кезде Англия роялистеріне көмектесуге тым кеш болды және Англия Парламенті назарын Ирландияға аударды, оны 1649-1653 жылдары қайта басып алды. Сондай-ақ қараңыз: Ирландияның Кромвельдік жаулауы. Беллингс Франциядағы эмиграциядағы корольдік сарайға қашып құтыла алды, бірақ оның жерлері Парламент тарапынан көптеп тәркіленді. Шындығында, олар соғыстарда бұрыннан қираған еді, өйткені олар Дублинге баратын жолда соғысқан әскерлердің тікелей бағытында жатқан.
Bellings was one of the chief movers behind the creation of the Confederate Catholics of Ireland which sought to bring the anarchic rebellion under social control and to organise Irish Catholic armies in self defence. Bellings was voted onto the Supreme Council as secretary (the Confederation's executive branch) in 1642. However, Bellings, like his colleagues on the Supreme Council, was a conservative Confederate. Because of his Old English background, he had little time for the initial Ulster Irish rebellion. Also given his social standing, he detested social rebellion, calling it, "the violent fury of a rude and desperate multitude". He also strongly disapproved of the killing of Protestants in the early phases of the rebellion. Bellings was a committed Royalist and was involved in negotiations with Ormonde – Charles I's representative in Ireland – to help the King in the English Civil War in return for political and religious concession to Irish Catholics. However, his critics argued that the Supreme Council were far too moderate in their demands and pointed out that many of them were actually related to Ormonde. In Bellings' case, this was true, he married Lord Mountgarret's daughter, and was thus related to the Ormonde dynasty and privy to the thinking of peers such as Ormonde himself, Mountgarret and Viscount Muskerry. Furthermore, in his capacity as secretary of the Supreme Council, he was also familiar with other aristocrats like Clanricarde and James Dillon, whose thoughts and actions during 1641–42 he recounts extensively in his history of the period. The Supreme Council's critics – mostly Gaelic Irishmen who allied themselves with Owen Roe O'Neill and later Giovanni Battista Rinuccini – were so alienated by the Supreme Council's failure to prosecute the Irish Confederate Wars successfully, that they began calling them "traitors" and "Ormondists". Bellings spent 1644–45 as the Confederates' ambassador in continental Europe, visiting France, Spain and the Papacy to appeal for military or financial help. He returned in 1646 along with the Papal Nuncio Giovanni Battista Rinuccini. However, he was dismayed to find that Rinuccini rejected the Ormonde Peace treaty, that the Supreme Council had negotiated with the King. The Peace, although it abolished most of the civil restrictions on Catholics, did not guarantee public practice of Catholicism and offered no reversal of the confiscation of Catholic owned land. Under pressure from Rinuccini and the Catholic Bishops, the peace was voted down by the Confederate General Assembly. Bellings and his colleagues, which included Peter Valesius Walsh, were temporarily arrested and detained in Kilkenny Castle, but were released in time to conclude a new Omonde Peace with the Royalists in 1648. However, by this time it was too late to help the English Royalists and the English Parliament turned its attention on Ireland, re conquering it in 1649–1653. See Also Cromwellian conquest of Ireland. Bellings managed to flee to the Royalist court in exile in France but his lands were confiscated in bulk by the Parliamentarians. In fact, they had been devastated in the wars anyway, as they lay directly on the route to Dublin taken by the contending armies.
Қалпына келтіру
Ағылшын монархиясының қайта орнатылуынан кейін Беллингс, роялистерге деген адалдығы үшін Ормондтан (қазіргі Ирландияның лорд-депутаты) 1662 жылғы Жер бөлісу заңы арқылы тәркіленген мүліктерін қайтарып алған, Конфедерацияның санаулы мүшелерінің бірі ретінде сыйлық алды. Өмірінің соңғы жылдарында ол 1640 жылдарға арналған көп томдық тарих жазды, ол "Конфедерация және Ирландиядағы соғыс" деп аталды. Беллингстің есебі 1670 жылдары, мүлігі монархия қайта орнатылғаннан кейін қайтарылған, адал роялист көзқарасынан жазылған. Сондықтан ол бүлікті патшаның сенімсіз министрлерінің тудырған трагедиялық оқиға ретінде бейнеледі, және ол, оның Палес аймағындағы әріптестері мен ирланд ақсүйектері тек қана мәжбүрлі түрде және қатты ашуға қалдырылған жағдайда оған қосылды. Беллингс көбінесе типикалық ескі ағылшын саналғанымен, ол өзін ирланд деп есептеді және оның жазбалары ирланд гаэлі тілін, соның ішінде Лебор Габала Эрен сияқты көне ирланд мәтіндерін жақсы білетінін көрсетеді. Ол 1677 жылдың қыркүйегінде қайтыс болды және әйелінің жанында, Дублинге жақын Мулхуддартта жерленді. Оның қабірі, қабырғамен қоршалған, ешқандай жазуды көрсетпейді. Оның ұлы, тағы бір Ричард Беллингс, Брагансаның Екатеринасының хатшысы ретінде танылды.
After the English Restoration, Bellings was rewarded by Ormonde, (now Lord Deputy of Ireland) for his loyalty to the Royalist cause by being one of the few Confederates to recover their confiscated estates in the Act of Settlement 1662. In later life, he wrote a several volume history of the 1640s, called The Confederation and War in Ireland. Bellings' account was written in the 1670s, from the perspective of a sound royalist, whose property had been recovered after the Restoration. He, therefore, presented the rebellion as a tragic accident caused by the King's untrustworthy ministers, and which was joined only reluctantly, and under extreme provocation, by him and his fellow Palesmen and Irish nobles. Although Bellings is often considered a typical Old Englishman, he considered himself Irish and his writings show a good familiarity with Irish Gaelic, including the Old Irish texts such as the Lebor Gabála Érenn. He died in September 1677 and was buried at Mulhuddart, near Dublin, near his wife. His tomb, which was enclosed by a wall has no inscription visible upon it. His son, another Richard Bellings, gained fame as the secretary to Catherine of Braganza.