Кіріспе

Ұлы Манчестердегі қала, Англия. Радклифф пен оның айналасында мезолиттік, римдік және нормандық іс-әрекеттерінің дәлелдері табылды. Бұл аймақтан Радклифф пен Бери арасындағы шекара бойымен римдік жол өтеді. Радклифф «Domesday Book» кітабында «Radeclive» деп тіркелген және Жоғарғы Орта ғасырларда Сент-Мэри шіркеуі мен Радклифф мұнарасының төңірегінде шағын приход пен қалашықты құрады, екеуі де I санаттағы ғимараттар. Аймақтағы көмірдің көп болуы өнеркәсіптік революцияны жеңілдетіп, мақта илеу және қағаз жасау өндірісіне отынмен қамтамасыз етті. 19 ғасырдың ортасына қарай Радклифф мақта фабрикалары, ағартқыш фабрикалары және жол, канал және теміржол желісі бар маңызды фабрикалық қалаға айналды. 2011 жылғы халық санағы бойынша Радклифтің халқы 29 950 адамды құрады. Радклифф көбінесе тұрғын үйлерден тұратын аудан, оның қалған мақта фабрикаларының ғимараттары қазір шағын бизнестерге орналасқан. «Қызыл жар немесе жағалау» деген мағынаны білдіреді, ол Ирвелл өзенінің Ирвелл аңғарында орналасқан. «Domesday Book» кітабында бұл атау «Radeclive» деп жазылған. Бұрынғы көлдегі елді мекеннің іздері табылды, бірақ сол кездегі мерзімдік анықтау әдістері сенімді болған жоқ. 1961 жылы жүргізілген қосымша зерттеулерде өткірленген қадалар мен өңделген ағаштар табылды, бірақ олардың мерзімін анықтауға қосымша мәліметтер жиналмады. 1911 жылы Радклифф көпірінде жөндеу жұмыстары жүргізіліп жатқанда, өзен төселінен тас балтаның сабы табылды. Үлкен құрал артефактінің салмағы және жылтыратылған кварциттен жасалған, сабы үшін ойық бар. Қазіргі Уиттинс су қоймасының оңтүстігінде Хендж сияқты дөңгелек қоршау болуы мүмкін. Рим дәуірінде римдік жол аймақтан солтүстік-шығыстан солтүстік-батысқа қарай өтіп, қазіргі Радклифф пен Бери арасындағы шекарамен сәйкес келді. Бұл жол Мамуциум (Манчестер) және Бреметеннакум (Рибчестер) римдік бекіністерін байланыстырды. Шамамен маршрут жақын маңдағы Уайтфилдтегі Хайер Лэйн арқылы, Дейлс Лэйн арқылы және бұрынғы Шығыс Ланкашир қағаз фабрикасы арқылы Радклифф Эс арқылы Ирвелл арқылы өтті. Маршрут Крофт Лэйнге дейін, содан кейін Кросс Лэйнге және Манчестер-Болтон және Бери каналының бағыты бойынша 10¼ мильдік белгінің астынан өтеді. Содан кейін ол Бери және Болтон жолынан өтіп, Жоғары Спен Мур арқылы өтеді. Орта ғасырлық атаулардан басқа, бұл аймақ туралы Орта ғасырлардан қалған ақпарат аз. Радклифф, әдетте, батпақты жерлер мен саздақтар болған. 11 ғасырда Англияны нормандар басып алғаннан кейін, Радклифф Салфорд жүзінде және Ланкашир графтығында приход пен қалашыққа айналды. «Domesday Book» кітабында аталған жүздің төрт еншісінің бірі және Эдуард Исповедник корольдік мүлік ретінде ұстады. 1485 жылы Ричард III Босворт шайқасында қаза тапты. Ланкастер үйінен шыққан Ричмонд герцогы Генрих VII болып тажына отырды. Сэр Уильям Стэнли оның басына тәжді қойған болуы мүмкін. Оның отбасының қолдауы үшін сыйақы ретінде 1485 жылдың 27 қазанында Генрих Томас Стэнлиді Дерби графы етіп тағайындады. Томас Пилкингтонға айып тағылды, ал 1489 жылдың ақпан айында граф Томас Пилкингтон мен Бери қалашығын қоса алғанда, көптеген тәркіленген мүліктерді алды. 1561 жылы, Радклифтер шамамен 400 жыл билік еткеннен кейін, Роберт Аштетон (Миддлтон иелігінің иесі) Радклифф иелігін 2000 маркаға сатып алды. 1765 жылдан бастап Аштетон мүліктері марқұм Ральф Аштетонның екі қызы арасында бөлінді, олардың бірі Уильтонның 1-ші графы Томас Эгертонға үйленді. Радклифф иелігі оның үлесіне кірген көрінеді, содан кейін Уилтон мүліктеріне қосылды. Бастапқы Сент-Томас шіркеуінің қоңырау мұнарасы көкжиекте көрінеді. 1834 жылғы Кедейлер заңына түзету енгізу туралы заңнан кейін Радклифф Бери Кедейлер заңы одағының бір бөлігі болды, ол әлеуметтік қамсыздандыруды қамтамасыз ету үшін құрылған бірлескен приходтық бірлік. Сол жылы приход бұрынғы Пилкингтон қалашығының бөліктерін қоса кеңейтілді, бұрын Прествич пен Олдхэм приходтарында болған. Аудан шекарасы Stand Lane ауданын қамту үшін кеңейтілді. Бұл кеңейту Радклифф қалалық округінің аумағын құрады. 1935 жылдың 21 қыркүйегінде қалалық округ муниципалды округ ретінде жарғы алды, оған қала мәртебесі берілді және ол Радклифф муниципалды округіне көтерілді. 1972 жылғы жергілікті басқару туралы заңға сәйкес қаланың қалалық округ мәртебесі жойылды, ал 1974 жылдың 1 сәуірінен бастап Радклифф Үлкен Манчестер мегаполисінің жергілікті басқару округінің Бери мегаполисінің аймағын құрды. Сайлау мақсатында Радклифф қазір үш округке бөлінеді: Радклифф Солтүстік, Радклифф Шығыс және Радклифф Батыс. 2019 жылдың желтоқсанынан бері округ Лейборист партиясының мүшесі Кристиан Вейкфорд өкілдік етеді; Вейкфорд консерватор болып сайланды, бірақ 2022 жылдың қаңтарында Лейборист партиясына өтті.

География

(53.5615°, −2.3268°) координаталарында және орталық Лондоннан 170 миль (274 км) солтүстік-батысқа қарай Радклифф Ирвелл өзенінің ағысында, Ирвелл аңғарында орналасқан. Бьюри және Болтон қалалары солтүстік-шығыста және солтүстік-батыста жатыр. Ұлттық статистика бюросы үшін Радклифф Үлкен Манчестер қалалық аймағының солтүстік бөлігін құрайды, ал Манчестер қаласының орталығы оңтүстік-оңтүстік-шығысқа қарай 6,5 миль (10 км) қашықтықта орналасқан. Радклиффтің Ирвелл өзеніндегі орны оның тарихы мен дамуында маңызды рөл атқарды, себебі өзен жергілікті өнеркәсіп үшін сумен қамтамасыз етті. Рэдклифф И’с, бұрынғы мұз дәуірінде Ирвеллдің солтүстік жағалауында пайда болған тегіс жазық. Радклиффтің солтүстік-батысында теңіз деңгейінен 500 фут (152 м) биіктіктегі нүктеден бастап, жер беті біртіндеп төмендейді, әсіресе оңтүстік және шығыс бөліктерде, Ирвелл өзені бойындағы ең төменгі нүктеде орналасқан. Геологиялық құрамы көмір қабаттарынан тұрады.

Экономика

Радклифтің алғашқы базарын Уилтон графы салып, 1851 жылы ашты. Оның ең ірісі Стенд-Лейн көшесінде орналасқан. 1877 жылы салынған төрт қабатты құрылыстың бірінші қабатында дүкендер мен кеңселер, ал екінші қабатында көпшілік жиналыстары үшін үлкен зал болды. 1971 жылдың маусымында ғимарат екі қабатқа дейін кемітілді, соңында бұзылып жатыр. Бьюри-стрит және Крос-Лейн көшелерінде тағы екі «Co-op» дүкені орналасқан. Қазіргі базар залы 1937 жылы ескі базардың орнынан басқа жерде салынды, 1980 жылы өрттен қиын жағдайға түсті, бірақ кейін қалпына келтірілді. Радклифте бір кезде бірнеше банк қызмет көрсетті, олардың ішінде Ланкашир және Йоркшир банкі, Манчестер және Ливерпуль аудандық банкі, Манчестердің Одақ банкі және Парр банкі болды. 2019 жылдың 4 мамырынан бастап Шотландия Корольдік банкі мен Галифакс банкі қалада жабылды немесе жабылу үстінде. Блэкберн көшесіндегі Галифакс бөлімшесі 2019 жылдың 28 мамырында жабылады. Бұл жабылулар қаладағы жалғыз банк ретінде Market Place-дегі (M26 1PN) TSB-ді қалдырады.

Радклифте екі апталық газет шығады: Бьюридегі Бьюри Таймс кеңсесінде орналасқан «Радклифф Таймс» және Салфордтағы «The Advertiser», ол сонымен қатар көршілес Прествич және Уайтфилд аудандарын қамтиды. 2001 жылы жабылған Шығыс Ланкашир қағаз фабрикасының (фабрика) негізгі қақпалары 2018 жылдың мамыр айында Черч-стриттен жақын жердегі Радклифтің фестиваль бағының орталық бөлігіне орнатылды. 1980 жылдары A665 Pilkington Way айналма жолының салынуы қала арқылы, Блэкберн көшесі арқылы дәстүрлі бағыт бойындағы қозғалыс кептелісін азайтты. Жол үшін Ирвелл өзенінен жаңа көпір салынды, ал Блэкберн көшесінің бір бөлігі жаяу жүргіншілерге арналды. Жол қаланың батысындағы бұрынғы өнеркәсіптік жерлерге, соның ішінде 1997 жылдың мамыр айында ашылған үлкен «Asda» супермаркеті мен жанармай құю станциясына дамуға мүмкіндік берді, «Asda» Грин-стриттегі қала орталығындағы дүкенінен көшіп шықты, бірақ бұл қала орталығындағы бөлшек сауда орындарының құлдырауын күшейтті. Айналма жол велосипедшілер мен жаяу жүргіншілерге қиындық туғызды, олар жолдан өтіп, қала орталығына баруға тартынған сияқты. Қазіргі таңда қарастырылып жатқан шешімдердің бірі - Блэкберн көшесінің жаяу жүргіншілерге арналған бөлігін қозғалыс үшін ішінара қайта ашу. Шығыс Ланкашир және Радклиф қағаз фабрикаларының жабылуы, олардың екеуінде де мыңдаған адам жұмыс істеді, қаланың жергілікті экономикасында үлкен олқылық қалдырды. «Dunelm Group», бұрын «Dunelm Mill» деп аталған, үй және жұмсақ жиһаз дүкені қазір Грин-стриттегі қаланың «Asda» супермаркеті орналасқан жерді иеленеді. 2018 жылдың ақпан айында ескі автобус станциясының орнында жаңа «Lidl» дүкені ашылды, онда шамамен қырық адам жұмыс істейді. «Радклифті қайта ойлап табу» - бұл ұсынылып отырған жақсарту жоспары туралы баяндамаға берілген атау. Баяндамада бірнеше бастама қарастырылған, соның ішінде қаланың солтүстігінде де, оңтүстігінде де жаңа тұрғын үйлер салу. Қаланың батысында және Миллтаун көшесі бойындағы қолданыстағы өнеркәсіп, сондай-ақ бұрынғы Радклиф қағаз фабрикасы мен Пионер фабрикасының бөліктері сақталып, жақсартылатын болады. Базар Квик Сав және автобус станциясымен бірге қайта құрылады, ал қала өнер орталығына айналуы мүмкін. Көлік байланыстарын жақсарту үшін Ирвелл және каналдан жаңа өткелдер салу ұсынылады. Радклифтегі жаңа орта мектептің жоспарлары қазір күмәнді, алайда Кастлбрук орта мектебінің Парр-Лейн, Бьюри BL9 8LP мекенжайындағы жаңа ғимараты қазан айында басталды. Соңында, баяндамада Бьюри ауданындағы Радклифтің беделін жақсарту ұсынылады. Жаңартуды қарастыратын бір орын - Радклифф Э-ның бұрынғы қоқыс полигоны.

Көрнекті орындар

Радклиф мұнарасы – 15 ғасырдың басында тастан салынған үйден қалған жалғыз нысан. Бұл ғимарат I санаттағы ескерткіш болып тіркелген және мемлекеттік қорғаумен қамтылған. Жақын жердегі ондық астығының құрылысы туралы мәлімет жоқ, бірақ ол шамамен 1600-1720 жылдар аралығында салынған болуы мүмкін. Онда жергілікті ондықтар (шаруашылық өнімдерінің оннан бір бөлігі) сақталған. Радклиф мұнарасымен қатар, Сент-Мэри шіркеуі де I санаттағы ескерткіш болып табылады. Қалада сонымен қатар II* санаттағы екі ғимарат бар: 16 ғасырда салынған Деарден Фолд шаруашылық үйі және 1922 жылы Бірінші дүниежүзілік соғысты еске алу үшін салынған Радклиф ескерткіші. Аутвуд виадугі және Радклифтің ең танымал нысаны – Сент-Томас шіркеуі II санаттағы ескерткіштер тізіміне енген. Сент-Томас шіркеуін салу тоғыз жылға созылды. Бірінші тасты Гроссвенор графинясының немересі, Виконт Грей де Уилтон 1862 жылдың 21 шілдесінде қалады, ал 1864 жылы Манчестердің бірінші епископы Джеймс Принс Ли оны қасиеттеп берді. Мұнараның құрылысы 1870 жылы басталды және ғимарат 1871 жылы аяқталды. Құрылысқа 7273 фунт стерлинг жұмсалды. Бұлақ қазір бұл жерде жоқ. 1911 жылы салынған қалалық әкімшілік үйі Уотер-стрит және Спринг-Лейн көшелерінің қиылысында орналасқан.

Көлік

Манчестерден Блэкбернге дейінгі керуен жолы қаладан өтті (содан Blackburn Street атауы шыққан). Ирвелл өзенінің үстіндегі көпір, мүмкін, орта ғасырдың соңында, бұрынғы броды орнында салынған. 1754 жылғы Парламент актісі Редклифф Көпірі елді мекені арқылы алғашқы жол салынуына рұқсат берді, және Манчестерден Крампсалл арқылы Бьюриге, сондай-ақ Престуиштен Редклиффке дейінгі бағытты қамтыды. 1821 жылғы акті Бьюриден Редклиффке, Стоунклоу мен Болтонға дейінгі жол құрылысын бекітті. 1836 жылғы акті Старлинг-Лейннен Эйнсуортқа және Редклиффтен Бьюри мен Манчестер жолына (Флетчер Фолд маңында) дейінгі жол құрылысын қарастырды. 1857 жылы Уайтфилдтен Редклифф Көпіріне дейін Стенд-Лейн арқылы, Бессес-о-т-Барн, Стенд-Лейн, Дюмерс-Лейн мен Манчестер жолының қиылысы, Контесс-Лейнге жақын Болтон жолы және Брэдли-Фолдтағы Редклифф Мур жолында жол салынуына рұқсат берілді. Редклифф Жаңа жолы 1860 жылғы актімен құрылды, ол Редклифф пен Уайтфилд арасында ақы төленетін жол салуға мүмкіндік берді. Жол жапырықтарына зиян келтіруді болдырмау үшін салмақ өлшеу машиналары әртүрлі стратегиялық жерлерде, соның ішінде Дюмерс-Лейннің көпір басында, Сандифорд бұрылысында және Эйнсуорт жолында қолданылды. Өнеркәсіптік революция кезінде жергілікті шағын өндірістер бірте-бірте фабрикалық жүйемен ысталды, нәтижесінде жолдар жеткіліксіз болып қалды. Белидің ағартқыш фабрикасы мен Нортвич арасында тұз таситын аттарға жегілген керуендердің бір рет сапары екі аптаға дейін созылуы мүмкін еді. Сондықтан Редклифке ең жақын теміржол байланысы Стоунклоуда бірнеше шақырым қашықтықта болды. Бұл Манчестер мен Бьюриге тікелей байланыс әкелді. Қалаға екі станция қызмет көрсетті: Редклифф Көпір станциясы және Уитсинс Лейн станциясы (бірақ ол 1851 жылы бірнеше жыл жұмыс істегеннен кейін жабылды). Рингли Роуд станциясы Пилкингтон азаматтық округіне жақын, округтің оңтүстігінде орналасқан. Желі Ирвелл өзенінен Аутвуд виадугы арқылы өтіп, бүгінге дейін сақталған әсерлі құрылымды құрады. Ливерпуль және Бьюри темір жолы (L&BR) 1848 жылдың 28 қарашасында ашылды, қаланың солтүстігінде, Black Lane станциясы салынды. 1872 жылдың 18 шілдесінде Ланкашир және Йоркшир темір жолы (L&YR), бұрынғы ELR-мен біріккеннен кейін, Уайтфилд және Престуиш арқылы Манчестер мен Бьюри арасында теміржол салуға Парламент актісін алды. Бұл 1879 жылы жаңа стансамен ашылды, ол Редклифф Жаңа станциясы деп аталды, және Брэдли Фолдтағы L&BR желісімен (қазіргі Чатсуорт жолының жанында) және Эйнсуорт жолындағы жаңа стансамен, Эйнсуорт жолының аялдамасымен байланысты. Жаңа L&YR бағыты Уитсинс Лейннің (Солтүстік тоғысу) жанындағы қолданыстағы ELR бағытына қосылды, олар Бьюриге баратын байланысты бөлісті. L&YR Солтүстік тоғысу мен Кони Грин фермасы (Батыс тоғысу) арасындағы байланыс құру үшін тағы бір акт алды, Ланкашир және Йоркшир теміржол актісі 1877 (40 & 41 Vict. c. lix). LY&R желісі 1916 жылы электрлендірілді, осы мақсатта канал мен Батыс бұрышы арасында қосалқы станция салынды. Үлкен автобус станциясы Дейл көшесі мен өзеннің арасында орналасқан. 1961 жылы ресми түрде тоқтатылған канал қазір Сальфордта қалпына келтірілуде, бірақ Уотер-стриттегі қайта салынған көпір оның толық қалпына келтіруіне кедергі келтіреді. Радклифтегі қоғамдық көлікті қазір Транспорт Грейтер Манчестер (TfGM) үйлестіреді, бұл округ бойынша мемлекеттік орган, ол жергілікті автобус қызметтерін қолдау (және кейбір жағдайларда басқару) және Үлкен Манчестерде интеграцияланған билеттерді басқару сияқты тікелей операциялық жауапкершіліктерге ие. Қалаға қазір тек бір жеңіл теміржол жүйесі және тұрақты автобус қызметтері қызмет көрсетеді. Трамвайлар қалалық станциядан сағат 7:15 пен 18:30 аралығында әр алты минут сайын, ал күнінің қалған уақытында әр 12 минут сайын жүреді. Редклифф Көпір станциясы 1958 жылдың 5 шілдесінде жабылды және оның орнына A665 Пилкингтон жолы салынды (жаңа жол ескі станция деңгейінен төмен салынған). Желінің оңтүстік-батыс бөлігі Ирвелл мүсін жолының бөлігі ретінде табиғат жолына айналдырылды. Ұлттық велосипед жолы 6 қала арқылы, бұрынғы ELR желісінің бағыты бойынша, қала орталығы арқылы өтеді және Манчестер, Болтон және Бьюри каналы бойымен Бьюриге қарай жалғасады. Жолды жеңілдету үшін жаяу жүргіншілер мен велосипедшілер үшін жаңа өткелдер салынды. Сонымен қатар, қаланың солтүстігінде, бұрынғы Ливерпуль-Бьюри теміржолының бағыты бойынша жаңа велосипед жолы салынды.

Білім

Қауымдағы ең алғашқы мектептердің бірі шамамен 1840 жылы ашылған Close Wesleyan Day School болды, ол үй оқыту мектебі еді. Сент-Томас күндізгі мектебі 1861 жылдың 4 наурызында ашылды және 500-ден астам балаға арналған еді. Адамдар тығырықтап, жергілікті кен өндіру қызметінен жердің шөгу қаупі туғандықтан, мектеп Уилтон графы ұсынған Школьная көшесі бойындағы жаңа орынға қайта салынды. Оны 1877 жылдың қазанында леди Уилтон ашты. Қаланың қарсы бетінде Сент-Джон мектебі 1860 жылы Ирвелл көшесіндегі институт ретінде басталып, 1864 жылға қарай 120 балаға дейін жетті. Ғимараттар 1869 жылы кеңейтілді. 1897 жылы сегіз мұғалім мен бір жетекші 358 баланы оқытты. 1899 жылы мектепті бітіру жасы он екіге белгіленді, ал жоғары сынып оқушыларының көпшілігі "жартылай уақытпен" жұмыс істеді, яғни күнінің жартысын мектепте, ал қалған жартысын жұмыста өткізді. Бұл жүйе 1919 жылы жойылды. Қызыл жегі, сушешек, қызылша және әсіресе қызылшаның үнемі қайталануы 1897 және 1903 жылдары мектептің уақытша жабылуына себеп болды. Сент-Джон мектебі мен жақын жердегі шіркеу 1970 жылдары бұзылды. Қазір ғимарат кеңес кеңсесі ретінде пайдаланылуда. Радклиф округінің орта мектебі 1933 жылы Школьная көшесіне жақын бұрынғы Пил Парк жерінде құрылды, бірақ Радклифтегі алғашқы орта мектеп (жақын маңдағы Stand қаласындағы грамматикалық мектептен басқа) 1860 жылдардың басында Жаңа Иерусалим мектеп залында ашылды. Radcliffe East, кейіннен Coney Green County Comprehensive School деп аталған мектеп, 1975 жылы Radcliffe East Fork жанындағы бұрынғы теміржол жүк ауласының орнында салынды. Мектептің "Бірінші кезеңі" деп аталатын бөлігі 1975 жылдың қыркүйегінде 150 бірінші курс оқушысы және Радклиф округінің орта мектебінен келген 70 екінші курс оқушысымен ашылды. Қалған бөлігі, "Екінші кезең" деп аталды, екі жылдан кейін ашылды. Радклифте он бастауыш мектеп бар, бірақ орта мектептер жоқ. Бұрынғы Coney Green және Radcliffe High мектептерінің орнына жаңа мектеп салу жоспарланған, бірақ соңғы жағдайлар осы мектептің салынуын күмәнді етеді.

Діни орындар

Римдік-британдық кезеңде Радклиф Йорк епархиясының құрамында болды; саксондық кезеңде Линдесфарн епархиясының, содан кейін Йорк епархиясының құрамында болды; нормандық кезеңде Личфилд епархиясының құрамында болды; 1540 жылдан кейін Честер епархиясының, ал 1847 жылдан бастап Манчестер епархиясының құрамында. Епархиялардың бөлінуіне сәйкес, 1535 жылға дейін Радклифтің ежелгі приходы Манчестер және Блэкберн ауылдық деканатында болды. Осы мерзімнен 1850 жылға дейін ежелгі приход Манчестер ауылдық деканатына қарасты. 1850 жылдан 1851 жылға дейін Бьюри ауылдық деканатына, 1851 жылдан 1872 жылға дейін Престич ауылдық деканатына, 1872 жылдан 1912 жылға дейін Престич және Миддлтон ауылдық деканатына қарады, ал 1872 жылдан бері Радклифф және Престич ауылдық деканатында.

Англия шіркеуі

Радклиф – ежелгі приход, оның ерте тарихында діни және азаматтық мәселелерді біріктіретін міндеттер болған. 1821 жылы Радклиф Сент-Томас діни приходы ежелгі приходтан құрылды және 1839 жылы қайта құрылды. 1873 жылы ежелгі приходтың тағы бір бөлігі Бьюри Сент-Питер діни приходының құрамына енді. 1878 жылы ежелгі приходтың бөлігі, сондай-ақ Радклиф Сент-Томас приходының бір бөлігі Радклиф Сент-Эндрю, Блэк-Лейн діни приходының құрамына кірді. Радклифке Сент-Томас және Сент-Джон епархиясы да қызмет көрсетеді. Сент-Томас шіркеуі көп шақырымнан көрінеді. Алғашқы шіркеу 1819 жылы Гровенор графинясымен салынды және Радклиф көпірінің суретінде көрінеді. Кейіннен ғимарат тым кішкентай болып танылды, 1862 жылы бұзылып, қазіргі құрылыспен ауыстырылды (көрікті жерлерді қараңыз). Сент-Джон шіркеуі 1866 жылдың 19 ақпанында Радклиф Нью-роудтың төменгі жағында қасиеттендірілді. Шамамен 4000 фунт стерлинг (бүгінгі күні £) құнмен салынған бұл жер Дерби графымен шіркеуге сыйға тартылды, ол 1897 жылы Чапелфилдтегі Миссия шіркеуі үшін де жер дайындады. 1975-1976 жылдары Сент-Джон және Сент-Филипп приходтары Сент-Томаспен біріктірілді. Радклифте Эйнсворт жолында орналасқан Сент-Эндрю шіркеуі де бар, ол 1877 жылы қасиеттендірілді.

Басқа діндер

Радклифте көптеген кішігірім шіркеулер де болды. Спринг-лейндегі негізгі Рим-католик шіркеуі – Сент-Мария және Сент-Филип Нери 1894 жылы салынған. 2009 жылы сол атпен жаңа католик шіркеуі ашылды (29 мамыр 2009 ж.), ол Радклифтегі Бельгрейв көшесінде арнайы салынған жаңа ғимаратта орналасқан. Спринг-лейндегі ескі Сент-Мэри шіркеуі содан бері бұзылды. Басқа шіркеулердің ішінде Stand Independent, Foundry Street-тегі квакерлер үйі, Water Lane Congregational және бірнеше Веслиан шіркеулері болды, соның ішінде Bridgefield Street-тегі шіркеу 2008 жылдың наурыз айында өртенді. Бұл ғибадатхана 1892 жылы салынған. Біріккен реформаланған шіркеу қала ішінде екі қауымға бөлінеді, біреуі Лорд-стритте, екіншісі Стэнд-Лейнде. Шіркеу 1848 жылы қауымдық мектеп негізінде құрылған. 1844 жылдан бері Смирна көшесінде методистік Жаңа байланыс шіркеуі жұмыс істеп келеді. Басқа діндердің өкілдері де қамтылған, Бриджфилд көшесінде мешіт, ал Редклифф Нью Роуд және Стэнд Лэйнде Шведенборгиандық орталық пен шіркеу орналасқан.

Спорт

Рэдклифтің спорт тарихы бай, оның ішінде футбол, регби, крикет және жүзу. Бірақ Рэдклифте бұрын аюға жем беру, бұқаға жем беру және әтеш айқастыру сияқты ойын-сауықтар да болған. Әтеш айқастыру қалада кең таралған, жергілікті «жасырын дүкендерде» өткізілетін, көбінесе тек шақыру арқылы қатысатын. Бұқа мен аюға жем беру шіркеу аумағындағы Рэдклифф көпірі жанында ұйымдастырылған. Николлстың «Радклифтің тарихы мен дәстүрлері» (1900) еңбегінде автор лорд Кенионның күнделігінен үзінді келтіреді, онда: «В.М. Роберт Джеймс және Томас Рэдклифф 1587 жылғы 18 наурызда Манчестердегі «Булл Ринг» атты жерде бейрелерге жем бергені үшін айыпталды» деп жазылған. Уилтон графы сыйлаған бұқаға оқытылған итттер шабуыл жасаған. Мұндай шаралар қазіргі көпір тұрған жерде, өзен жағасында, сағасында өткізілген. Аталған ойын-сауықтар Парламент заңымен тыйым салынды, ал қаладағы соңғы бұқаға жем беру 1838 жылғы 26 қыркүйекте болды. Келесі жылы оның орнына ат жарысы ұйымдастырылды, жарыс жолы өзен бойында салынды. Бірінші жарыс жылында басты трибуна құлап, көптеген жанкүйерлер жарақат алды. 1976 жылы жарыстар жаңа жолға көшірілді. Сер Гарфилд Соберс 1958 жылы 21 жасында клубқа қосылды. Қалада екі футбол командасы бар: «Рэдклифф Таун» және «Рэдклифф ФК» (бұрынғы «Рэдклифф Боро»). «Бьюри АФК» футбол клубы «Рэдклифф ФК»-мен «Стейнтон Парк» стадионында біріккенге дейін ортақ жерді пайдаланды. Бұрынғы ойыншылардың арасында Пол Гаскойн және Мэтт Дербишир бар. Сондай-ақ, Радклифте Нелли Холстед тұрған, ол өз заманында «Британияның ең үздік спортшысы» деп танылған. Ол бірнеше мәрте әлемдік рекордтарды жаңартқан, 1932 жылы Лос-Анджелесте өткен Олимпиада ойындарында Ұлыбритания құрамасынан өнер көрсеткен.

Тарих

1876 жылғы өзендердің ластануын болдырмау туралы заң жергілікті билік үшін қиындық тудырды; канализацияны тастау әдетте қымбатқа түсетін, ал практикалық мәселелерді шешуге жасалған әрекеттер көбінесе қанағаттандырмайтын еді. Алғашқы тәжірибелерден кейін 1894 жылы жұмысқа келісімшарттар жасалды. Жергілікті кеңестің төрағасы Сэмюэл Уокер мырза 1894 жылдың 23 сәуірінде алғашқы топырақты қазып алды, ал жұмыстар келесі жылы аяқталды. Қаланың батысында, өзеннің оңтүстік жағалауында көмірмен жұмыс істейтін электр стансасы орналасқан, ол қаланы электр қуатымен қамтамасыз етті. 1894 жылғы Рэдклиф электр жарығына қатысты жарлық негізінде, 1904 жылдың 5 қазанында ашылған Рэдклиф электр стансасын 1905 жылдың 9 қазанында Дерби графы ашты. Ол бастапқыда британдық Томсон Хьюстон компаниясы жасаған 1500 кВт қуатты екі турбинадан тұрды және елдегі электр қуатын ашық электр сымдары арқылы таратуға қол жеткізген алғашқы электр стансасы болды. 1921 жылы Рэдклиф және Литтл Ливер бірлескен газ кеңесі Рэдклиф және Пилкингтон газ компаниясын сатып алды. 1921 жылы Парламент актісімен құрылған кеңеске Рэдклиф кеңесінен алты және Литтл Ливер кеңесінен бір мүше кірді. Қызмет көрсетілген аймаққа Рэдклиф және Литтл Ливер аудандарының барлығы, сондай-ақ Прествич, Уайтфилд, Унсворт, Аутвуд және Эйнсворт кірді. 1935 жылы компания 16 748 тұтынушыға газ жеткізді және қоғамдық көшелерді жарықтандыруға газбен қамтамасыз етті. Сумен жабдықтау таулы су алаптары және Рэдклифтің құрамында болған Бьюри және округтік бірлескен су кеңесі арқылы жүзеге асырылды. 1935 жылға қарай қаланың төтенше жағдайларда қорғалуын қамтамасыз ету үшін өрт сөндіру бригадасы мен жедел жәрдем машиналары дайын тұрды. Gamewell өрт сигнализациясы жүйесі қолданылды, ол аудан бойынша орналасқан 16 дабыл қорабынан тұрды. Өрт сөндіру бөлімінде үш жедел жәрдем машинасы және мототехникамен жабдықталған бір фургон тұрақты штаттық қызметкерлермен басқарылды.

Қазіргі заманғы қызметтер

Солтүстік-Батыс жедел жәрдем қызметі шұғыл медициналық көмек көрсетуді қамтамасыз етеді, ал заңмен бекітілген төтенше жағдайлардағы өрт сөндіру және құтқару қызметін қазір Үлкен Манчестер өрт сөндіру және құтқару қызметі жүзеге асырады. Рэдклифтегі полиция қызметін Үлкен Манчестер полициясы қамтамасыз етеді. 2015 жылдың қараша айында Үлкен Манчестер полициясының шығындарды үнемдеу шараларына байланысты Теміржол көшесінде орналасқан Рэдклиф полиция бөлімі жабылды. 2016 жылдың шілдесінде ғимарат аукционда 150 000 фунт стерлингке анонимді сатып алушыға сатылды. Қалдықтарды басқаруды жергілікті билік Үлкен Манчестер қалдықтарын жою органы арқылы үйлестіреді. Рэдклифте электр қуатын тарату желісінің операторы – United Utilities компаниясы.

Мәдениет

Радклифтің зауытты қала ретіндегі байлығы тұрғындарының ойын-сауығы үшін көптеген мүмкіндіктер тудырды. Олардың ішінде кинотеатрлар мен қоғамдық үйлер болды. Қалада бірнеше кинотеатр салынды, соның ішінде Су көшесіндегі «Пикчурдро́м». 1898 жылы салынған Уиттакер көшесіндегі қоғамдық моншалар 1971 жылы бұзылды. Уиттакер көшесіндегі ескі моншалардың орнына салынған Грин көшесіндегі жүзу бассейні 2013 жылы болған дауылдан кейін, ғимараттың құрылымында асбесттің жоғары деңгейі анықталған соң жабылды. Оның орнына 2015 жылы Спринг-Лейндегі, бұрынғы Ко́ни-Грин орта мектебі болған «Ри́версайд» орта мектебінің жанында жаңа, 25 метрлік модульдік, жер үстіндегі жүзу бассейні салынды. Бассейн кешеніне толық жабдықталған спорт залы да кіреді. 1907 жылы Эндрю Карнеги сыйлаған жерде қоғамдық кітапхана ашылды, ол ғимарат құнына 5000 фунт стерлинг (қазіргі күні) үлесті. 1933-1935 жылдары Эйнсвортта екі филиал кітапханасы ашылды. 1969 жылғы наурыз айында бұзылғанға дейін мұражай «Кло́уз Хаус» үйінің жоғарғы қабаттарында орналасқан болатын. «Радклиф Брас Банд» тобы 1914 жылдан бері қалада өнер көрсетіп келеді, ол Уит Фрайдейде өткізілетін Ақ Шаршылық шерулердің біріне қатысты. Бұл шаралар өте танымал болғанымен, кейін қолдау азайды және шамамен 1977 жылы тоқтатылды. Бір кезде қыркүйек айының бірінші сенбісінде өткізілетін және келесі жексенбіде шіркеуде аяқталатын жүріс-тұрыстар кең таралған еді. Қалада «Коронация» паркі (Радклиф көпіріне жақын) және «Кло́уз» паркі (Радклиф мұнарасына жақын) сияқты бірнеше саябақтар бар. «Коронация» паркі үшін жердің көп бөлігі 1900 жылы Дерби графының сыйы болды. «Кло́уз Хаус» және оның айналасындағы жерлер бұрын Били отбасының меншігінде болған, ал оларды Бле́шерлер қауымдастығы сыйға берген. Қала сонымен қатар Ирвелл мүсін жолының бойында орналасқан.