Кіріспе

HJ 8 немесе Hongjian 8 – екінші буын түтікшеден ұшырылатын, оптикалық бағытталмалы, сым арқылы басқарылатын танкке қарсы зымыран жүйесі. Ол алғаш рет 1980-жылдардың соңында Халықтық Азаттық Армиясы қолданысқа енгізген.

Даму

1970 жылы Қытайдың бронетанк корпусы алғаш рет HJ 73-тің ізбасары болуды ұсынды, кейін бұл AFT 8 немесе HJ 8 деп бекітілді. Ракета 203 ғылыми-зерттеу институты мен 282-ші зауыттың бірлескен әзірлемесі болды, бірақ бағдарлама саяси дүрбелең салдарынан тоқтап қалды. Ракетаның негізгі конструкторлары – Ван Синцзи (王兴治) және Чжао Цзячжэн (赵家铮) еді. Қазір GIDS жүйесі арқылы басқарылады. Оны АҚШ-тың BGM 71 TOW және франко-неміс MILAN / Euromissile HOT танкіге қарсы ракеталарымен теңдестіруге болады. HJ 8 – HEAT танкіге қарсы оқ-дәрісімен жабдықталған, түтікшеден ұшырылатын, оптикалық бағытталған және сым арқылы басқарылатын зымыран жүйесі. HJ 8 көптеген сарапшылардың пікірінше, Таяу Шығыс және Азия елдерінен алынған үш батыс танкіге қарсы зымыран жүйесін зерттеп, кері инженерия жасап, модификацияланған нұсқасы: АҚШ-тың BGM 71 TOW штативі, француз/неміс MILAN бақылау блогы және Ұлыбританияның Swingfire зымыраны. Бастапқы HJ 8 үлгісінен кейін HJ 8A-дан HJ 8H-ға дейін бірнеше жетілдірілген модельдер пайда болды, олардың әрқайсысы алдыңғы модельге қарағанда жақсартылған мүмкіндіктерге ие. HJ 8E 1990 жылдың ортасында қаруға алынды. HJ 8E танкіге қарсы зымыранының салмағы 24,5 кг, ұшу қашықтығы 4000 м-ге дейін жетеді.

Мұнараны ұшыру платформасы

Norinco компаниясы HJ-8 зымыраларын ұшыру платформасы ретінде пайдалану үшін броньды техникаға орнатылатын ұшыру платформасын әзірледі – SW-1 бір адамдық мұнара. Толығымен дәнекерленген болаттан жасалған SW-1 мұнарасының салмағы 1750 кг және оны түрлі рельстік немесе дөңгелекті көліктерге орнатуға болады. Мұнара 100 метрлік қашықтықта 0,50 калибрлі бронебойғыш оқтарға қарсы тұрақты екені айтылады, ал қосымша брондау орнатылғанда қорғаныс одан да артады. Мұнара 360 градусқа бұрылып, -40-тан +60 градусқа дейін көтеріле алады. HJ-8H негізінде жасалған отты басқару жүйесі мұнараның ішінде орналасқан. SW-1 мұнарасының негізгі қаруы – төрт HJ-8H ПТЗР, олардың екеуі мұнараның әр жағындағы артқы бөлігіне орнатылған. Екінші қару – 30 мм-лік зеңбірек және осы зеңбірекпен бірге орналасқан 0,30 калибрлі пулемет. Әртүрлі оқ-дәрілерді қолдануға болады, ал зеңбірекпен секундына 6 атуға дейін жедел ату мүмкіндігі бар, автоматты ату режимі де қолжетімді. 30 мм-лік зеңбірек 4 км-ге дейінгі жердегі және 2 км-ге дейінгі әуедегі нысаналарға қарсы тиімді, ал HJ-8H зымырасы 4 км-ге дейінгі жердегі нысаналарға, сондай-ақ сол қашықтықтағы төмен және баяу қозғалатын әуе нысаналарына қарсы тиімді. 1,4 тонна салмақтағы қашықтан басқарылатын жаңа үлгі әзірленіп аяқталды және Ву Лисин (吴立辛) жобалаған осы модель Қытай армиясында қолданысқа енді. Бұл ұшқышсыз модель де алдыңғы үлгісі сияқты HJ-73C ПТЗР-мен сынақтан өтті. Ұшқышсыз нұсқада 30 мм-лік 160 оқ-дәрі жиынтығы бар.

Босния және Герцеговина

Пакистаннан шыққан "Бактар Шикан" нұсқасы 1990 жылдардың басында Босния үкіметтік күштеріне жеткізілді. Босния армиясы 1990 жылдардың ортасында оны серб танктеріне қарсы қолданды, бұл босниялықтарға серб танктерін жоюға және одан әрі шайқаста көмектесті.

Шри-Ланка

Шри-Ланка армиясы Тамил Иламның бостандық жолбарыстарына (LTTE) қарсы азаматтық қақтығыс кезінде Қытайдан HJ-8 атқыш құрылғысын сатып алды. Олар көбінесе LTTE құрылымдарын, соның ішінде бетонараларды жою үшін қолданылды.

Сирия

2013 жылдың маусымынан бері, Сириялық еркін армияның көтерілісшілері Сирия Араб армиясының бронетехникасына қарсы HJ-8 қолданған видеолар жарияланды және олар T-72 танктерін жоюға қол жеткізді.

Ирак

2014 жылдың желтоқсанынан бері, "Пешмерга" жасағының "Ислам мемлекеті" (ИМ/ДАИШ) қарсы HJ 8 қолданғанын көрсететін видеолар пайда болды. HJ 8 жүйелері ИМ/ДАИШ қоймаларынан алынған болуы мүмкін. "Пешмерга" Алтун Купри шайқасында HJ 8 арқылы ирактық M1 Abrams танкын жойған болуы мүмкін.

Пәкістан

Пәкістан жасаған "Бхактар Шикан" HJ 8 нұсқасы "Зарб-э-Азб" операциясы барысында ТТП көтерілісшілеріне қарсы кеңінен қолданылды, негізінен көтерілісшілер әдетте жасырынатын жасырын тұрақтар мен үңгірлерді жою үшін пайдаланылды. Шекаралық қақтығыстар кезінде Бақылау сызығындағы үнді армиясының бекіністері мен бақылау бекеттеріне қарсы қолданылғаны туралы хабарлар тарады.