Кіріспе

симптомдық мұрын тығыны
Мұрын жолдарының ішінара немесе толық түрде бітілуі

Мұрын тығыны – мұрын жолдарының ішінара немесе толық түрде бітілуі, нәтижесінде мұрынмен тыныс алу қиындап, көбінесе мұрынның ішкі қабыршақтарындағы қан тамырларының қабынуынан ісіну пайда болады.

Өмірбаян

85% жағдайдың 85%-інда мұрын бітелуі мұрынмен емес, ауызбен тыныс алуға алып келеді. Кливленд клиникасының дәрігері Джейсон Туровскидің айтуынша, "біз туғаннан бастап мұрынмен тыныс алуға бейімделгенбіз – адамның эволюциялық дамуы осылай болған", бұл "міндетті мұрынмен тыныс алу" деп аталады. Мұрын бітелуі есту және сөйлеу қабілетіне кедергі келтіруі мүмкін. Қатты бітелу ұйқыны бұзып, құрқырауға себеп болуы және ұйқыдағы дем тоқтауы немесе жоғарғы тыныс жолдарының қарсыласу синдромымен байланысты болуы мүмкін. Балаларда аденоидтардың үлкейіп мұрынды бітелуі, жеткіліксіз оттегі деңгейімен және гипоксиямен бірге созылмалы ұйқыдағы дем тоқтауына әкелуі мүмкін. Әдетте, аденоидтар мен тонзиллиттерді хирургиялық жолмен алып тастағаннан кейін бұл мәселе шешіледі, бірақ созылмалы мұрын бітелуінен туындаған бас-бет сүйектерінің өзгерістеріне байланысты проблема кейінірек қайта оралуы мүмкін.

Мұрынның тұйықталуы

Мұрынның бітілуі, мұрын арқылы жеткіліксіз ауа ағынымен сипатталатын жағдай, субъективті сезім немесе объективті патологияның салдары болуы мүмкін. Оны тек қана субъективті шағымдармен немесе клиникалық тексерулермен анықтау қиындық тудырады, сондықтан клиникалық дәрігерлер де, зерттеушілер де бір уақытта субъективті бағалау мен мұрын жолдарының объективті өлшеулеріне жүгінеді. Бір зерттеуде кифоздың таралуы мұрынның бітілуімен байланысты екені анықталды.

Емдеу

WebMD сайты мәліметінше, тығынның алдын алу үшін ылғалдандырғыш пайдалану, жылы душ қабылдау, сұйықтық ішу, нети-қазан қолдану, тұзды мұрынға шашу және бас көтеріңкіп ұйықтау сияқты шараларға көшуге болады. Сондай-ақ, рецептсіз сатылатын деконгестанттар мен антигистаминдерді қолдану ұсынылады. 2012 жылғы зерттеуде мұрынға шашылатын спрейлерді «мұрын арқылы тыныс алу жаттығуларымен» (МТЖ) үйлестіру симптомдардың жақсаруына себеп болғаны анықталды. Бұл қызық ұсыныс сияқты көрінсе де, жылау да көмектесуі мүмкін. Кливленд клиникасы тығынның мұрын қылышының қисаюының белгісі болуы мүмкін екенін, және осы жағдайды дәрігерге көрсету қажет екенін хабарлайды.