Банктік резервтердің артық көлемі

Кіріспе

Банктің резервтік талаптан артық ұстаған ақшасы.

Артық резервтер – бұл орталық банк белгілеген резервтік талаптан артық банкте сақталатын ақшалай қаражат. АҚШ-та коммерциялық банктердің резервтері қолма-қол ақшасымен және Федералды резервтік банкі (ФРБ) шотындағы кез келген кредиттік балансымен көрсетіледі. Артық резервтерді ұзақ мерзімге ұстау, егер қаражатты басқа жерге инвестициялау арқылы тәуекелге сәйкес келетін жоғары пайыз алу мүмкіндігі болса, мүмкіндікті жоғалтуға алып келуі мүмкін. АҚШ Федералды резерв жүйесіндегі банктер үшін, артық резервтерді қысқа мерзімді (әдетте бір күндік) федералдық қорлар нарығында резервтік талаптары жетіспейтін басқа банкке қарыз берген арқылы өте қысқа мерзімде құруға болады. Банктер болашақ операцияларды жеңілдету үшін немесе келісімшарт бойынша таза есеп айырысу талаптарын орындау үшін де артық резервтерді сақтап тұруды қалауы мүмкін. Барлық коммерциялық банктердің барлық ФРБ шоттарындағы ФРБ кредиттерінің жалпы сомасы, барлық валюта және кассадағы ақшамен бірге, M0 ақша базасын құрайды.

Артық резервтердің инфляцияға әсері

Федералдық резерв қызметкерлерінің зерттеулері нәтижесінде, резервтерге төленген сыйақы инфляциялық күштерге қарсы кепілдік береді деген тұжырымдар жасалды.

АҚШ-та (2008 жылдан қазіргі уақытқа дейін)

2006 жылғы Қаржылық қызметтерді реттеуші жеңілдету туралы заң Федералды резервтік банктерге резервтік банктерде депозиттік мекемелер немесе олардың атынан ұсталатын қалдықтар бойынша пайыз төлеуге 2011 жылғы 1 қазаннан бастап Губернаторлар кеңесінің ережелеріне сәйкес құқық берді. Бұл биліктің күшіне ену күні 2008 жылғы Төтенше экономикалық тұрақтандыру туралы заңмен алға жылжытылды. 2008 жылғы 3 қазанда 2008 жылғы Төтенше экономикалық тұрақтандыру туралы заңның 128-бабы Федералды резерв банктеріне артық резервтік қалдықтар ("IOER") бойынша, сондай-ақ міндетті резервтер бойынша пайыз төлеуді бастауға рұқсат берді. Федералды резерв банктері үш күннен кейін осылай істей бастады. Банктер 2008 жылдың қыркүйек айының басында ФРС-те депозиттегі ақша көлемін көбейтуге кірісті, 2008 жылдың тамызының соңында 10 миллиард доллардан 2009 жылдың қаңтар айының екінші аптасының соңына дейін 880 миллиард долларға дейін өсті. Салыстырмалы түрде, резервтер балансының өсуі 11 қыркүйектегі шабуылдардан кейін тек 65 миллиард долларға жетті, бір ай ішінде қалыпты деңгейге қайта оралды. АҚШ-тың бұрынғы қаржы министрі Генри Полсонның бастапқы құтқару ұсынысында үкімет 700 миллиард долларға дейін ипотекалық кепілдік берілген бағалы қағаздарды сатып алатын болса, онда резервтік қалдықтарға пайыз төлеуді бастау туралы ереже жоқ еді. Өзгерістер жарияланғалы бір күн бұрын, 2008 жылдың 7 қазанында, Федералды резервтік жүйе әкімдер кеңесінің төрағасы Бен Бернанке бұл туралы белгілі бір күмән білдіріп, былай деді: "Біз нарықтық мөлшерлемені, соның ішінде кейбір несиелік тәуекелдерді, мақсатқа жету үшін не төлеуіміз керектігін білмейміз. Біз осымен тәжірибе жасап, дұрыс таралу жолын табуға тырысамыз". ФРС ставкасын 22 қазанда, 6 қазанда белгіленген бастапқы мөлшерлеме АҚШ-тың бір күндік пайыздық мөлшерлемесін өзінің саясаттағы мақсатына жақын ұстай алмағанынан кейін және 5 қарашада сол себеппен қайталады. Конгресс Бюджет Кеңсесі резервтік қалдықтар бойынша пайыздарды төлеуге американдық салық төлеушілерге 800 миллиард доллар депозиттер бойынша 0,25% пайыздық мөлшерлеменің оннан бір бөлігіне кететінін есептеді:

The Financial Services Regulatory Relief Act of 2006 authorized the Federal Reserve Banks to pay interest on balances held by or on behalf of depository institutions at Reserve Banks, subject to regulations of the Board of Governors, effective October 1, 2011. The effective date of this authority was advanced by the Emergency Economic Stabilization Act of 2008. On October 3, 2008, Section 128 of the Emergency Economic Stabilization Act of 2008 allowed the Federal Reserve banks to begin paying interest on excess reserve balances ("IOER") as well as required reserves. The Federal Reserve banks began doing so three days later. Banks had already begun increasing the amount of their money on deposit with the Fed at the beginning of September, up from about $10 billion total at the end of August, 2008, to $880 billion by the end of the second week of January, 2009. In comparison, the increase in reserve balances reached only $65 billion after September 11 attacks before falling back to normal levels within a month. Former U. S. Treasury Secretary Henry Paulson's original bailout proposal under which the government would acquire up to $700 billion worth of mortgage backed securities contained no provision to begin paying interest on reserve balances. The day before the change was announced, on October 7, 2008, Chairman Ben Bernanke of the Board of Governors of the Federal Reserve System expressed some uncertainty about it, saying, "We're not quite sure what we have to pay in order to get the market rate, which includes some credit risk, up to the target. We're going to experiment with this and try to find what the right spread is." The Fed adjusted the rate on October 22, after the initial rate they set October 6 failed to keep the benchmark U. S. overnight interest rate close to their policy target, and again on November 5 for the same reason. The Congressional Budget Office estimated that payment of interest on reserve balances would cost the American taxpayers about one tenth of the present 0.25% interest rate on $800 billion in deposits:

+ Бюджеттік әсерлер жылы 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 Миллиондаған доллар 0 192 192 202 212 221 242 253 266 293 308 (Жағымсыз сандар шығындарды білдіреді; кіріс шығыны кірмейді.) 2008 жылдың 18 желтоқсанынан бастап Федералды резервтік жүйе оларды мақсатты федералды қорлар мөлшерлемесіне негізделген формуламен белгілеудің орнына міндетті резервтік қалдықтар мен артық қалдықтар бойынша төленетін пайыздық мөлшерлемелерді тікелей белгіледі. 13 қаңтарда Бен Бернанке: "Принцип бойынша, ФРС банктік резервтер бойынша төлейтін пайыздық мөлшерлемесі бір күндік пайыздық мөлшерлемеге төменгі шегін белгілеуі керек, өйткені банктер резервтерді ФРС-тен алатынына қарағанда төмен мөлшерлемеде беруге дайын болмауы керек. Іс жүзінде соңғы айларда федералды қорлар ставкасы резервтер бойынша пайыздық мөлшерлемеден төмен түсіп кетті, бұл өте жоғары резервтер көлемін, банктердің жаңа режимге деген тәжірибесіздігін және басқа да факторларды көрсетеді. Алайда, артық резервтер азайып, қаржылық жағдайлар қалыпқа келіп, банктер жаңа режимге бейімделгенде, резервтер бойынша төленетін пайыздық ставкалар федералды қорлар мөлшерлемесін бақылаудың тиімді құралына айналады деп күтеміз". 2009 жылдың 13 қаңтарында "Financial Week" басылымы Бернанке мырзаның банктердің артық резервтерінің өсуі ФРС-тің ақша-несие саясатын және жеке секторға несие беруді қайта жандандыруға күш салғандығын мойындағанын жариялады. 2009 жылдың 7 қаңтарында Федералды ашық нарық комитеті "баланс көлемі мен артық резервтер деңгейін азайту қажет" деп шешті. 2009 жылдың 15 қаңтарында Чикаго Федералды резервтік банкінің президенті және Федералды ашық нарық комитетінің мүшесі Чарльз Эванс "экономика қалпына келіп, қаржылық жағдайлар тұрақтанғаннан кейін, ФРС өзінің федералды қорлар мөлшерлемесіне дәстүрлі назар аударатын болады. Сондай-ақ, ол төтенше несиелеу бағдарламаларын қолдануды қысқартуы және баланстың көлемін және артық резервтердің деңгейін азайтуы тиіс. Бұл бағдарламалардың кейбір бөлігі нарық жағдайында жақсарған сайын табиғи түрде болады. Әйтсе де, қаржы нарығының қатысушылары қаржылық дағдарыс кезінде енгізілген мүмкіндіктерді ажыратуға дайын болуы керек".

+ Estimated Budgetary Effects Year 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 Millions of dollars 0 192 192 202 212 221 242 253 266 293 308(Negative numbers represent expenditures; losses in revenue not included.) Beginning December 18, 2008, the Federal Reserve System directly established interest rates paid on required reserve balances and excess balances instead of specifying them with a formula based on the target federal funds rate. On January 13, Ben Bernanke said, "In principle, the interest rate the Fed pays on bank reserves should set a floor on the overnight interest rate, as banks should be unwilling to lend reserves at a rate lower than they can receive from the Fed. In practice, the federal funds rate has fallen somewhat below the interest rate on reserves in recent months, reflecting the very high volume of excess reserves, the inexperience of banks with the new regime, and other factors. However, as excess reserves decline, financial conditions normalize, and banks adapt to the new regime, we expect the interest rate paid on reserves to become an effective instrument for controlling the federal funds rate." Also on January 13, 2009, Financial Week said Mr. Bernanke admitted that a huge increase in banks' excess reserves is stifling the Fed's monetary policy moves and its efforts to revive private sector lending. On January 7, 2009, the Federal Open Market Committee had decided that, "the size of the balance sheet and level of excess reserves would need to be reduced." On January 15, 2009, Chicago Federal Reserve Bank president and Federal Open Market Committee member Charles Evans said, "once the economy recovers and financial conditions stabilize, the Fed will return to its traditional focus on the federal funds rate. It also will have to scale back the use of emergency lending programs and reduce the size of the balance sheet and level of excess reserves. Some of this scaling back will occur naturally as market conditions improve on account of how these programs have been designed. Still, financial market participants need to be prepared for the eventual dismantling of the facilities that have been put in place during the financial turmoil"

2009 жылдың қаңтар айының соңында Федералды резерв жүйесіндегі артық резервтер 793 миллиард долларды құрады, бірақ екі аптадан аз уақыт өткен соң, 2009 жылдың 11 ақпанында, жалпы резервтер 603 миллиард долларға дейін төмендеді. 2009 жылдың 1 сәуірінде резервтік қалдықтар тағы 806 миллиард долларға дейін өсті. 2011 жылдың тамызына қарай олар 1,6 триллион долларға жетті. Экономика 2013 жылы қалпына келе бастағанда, ФРС артық резервтерге (IOER) төленетін ондаған миллиард долларлық пайыздық мөлшерлемелердің өсуіне байланысты туындауы мүмкін қоғамдық қатынастар мәселесі туралы алаңдады. Сент-Луис ФРС президенті Джеймс Б. Буллард: "Оларға шамамен 50 миллиард доллар төлеу [ірі банктердің барлық табысынан артық]" деді. "Financial Times" басылымында сұхбат берген банкирлер ФРС IOER мөлшерлемелерін бенчмарк ФРС қорлар мөлшерлемелерінен баяу арттыруы мүмкін екенін, ал резервтер экономика жақсарған сайын ФРС-тен шығарылып, банктермен қарызға берілуі керек екенін айтты. Шетелдік банктер де ФРС-тегі артық резервтерін күрт арттырды, бұл "Financial Times" ФРС-тің PR мәселесін ушықтыруы мүмкін екенін айтты. 2013 жылдың қазанына қарай Федералды резервтегі артық резервтер 2,3 триллион доллардан асты. Швецияның Риксбанк бұрын-соңды барлық түнгі депозиттерге оң пайыздық мөлшерлеме төлеген.

Ұлыбританияда (2009 жылдан қазіргі уақытқа дейін)

Англия банкі 2009 жылдың 5 наурызынан бастап қоры бойынша 0,5% мөлшерінде сыйақы төлеуді бастады. Техникалық тұрғыдан алғанда, бұл артық қоры емес, себебі Ұлыбританияда міндетті резервтік талаптар қарастырылмаған.