Кіріспе
Американың орталық банк институты
Федералды резерв банкі – АҚШ-тың орталық банк жүйесі Федералды резерв жүйесінің аймақтық банкі. Барлығы он екі, 1913 жылғы Федералды резерв туралы заңмен құрылған он екі Федералды резервтік округтің әрқайсысы үшін біреуі. Банктер Федералды ашық нарық комитеті белгілеген ақша-кредит саясатын іске асыруға бірлесіп жауапты және былай бөлінеді:
Кейбір банктерде филиалдар да бар, ал жүйе штаб-пәтері Вашингтондағы Эклс ғимаратында орналасқан.
Тарих
Федералды резервтік банктер – АҚШ үкіметінің орталық банк функцияларын қамтамасыз ету үшін құрған ең соңғы мекемелері. Бұрынғы мекемелерге АҚШ-тың Бірінші (1791–1811) және Екінші (1818–1824) банктері, Тәуелсіз қазынашылық (1846–1920) және Ұлттық банк жүйесі (1863–1935) кірді. Осы институттармен байланысты бірнеше саяси мәселе туындады, оның ішінде жеке мүдделердің ықпалы, аймақтық экономикалық қажеттіліктерді теңгермеу, қаржылық паниканың алдын алу және валютаны қолдау үшін қолданылатын резервтердің түрі. 1907 жылғы паника деп аталатын қаржылық дағдарыс Нью-Йорктегі бірнеше банктердің банкротқа ұшырауына қаукел келді, бірақ банкир Дж. П. Морган ұйымдастырған несиелер арқасында бұл нәтижеден аулақталды. Морган Нью-Йорк банктік қауымдастығына сенімділікті қайта орнатуға жетістікке қол жеткізді, бірақ паника АҚШ қаржы жүйесіндегі кемшіліктерді көрсетті, яғни жеке банкир банктердің аман қалу шарттарын анықтай алады. Елдің басқа аймақтарында клиринг орталықтары қысқа мерзімге өздерінің ақша ноталарын шығарды, іскерлік қызметті жалғастыру үшін. Осыған жауап ретінде Конгресс болашақ паникаларда валюта мен несие беру мүмкіндіктерін зерттеу үшін Ұлттық валюта комиссиясын құрды. Комиссияның қорытындылары мен басқа ұсыныстар негізінде Конгресс Федералды резервтік жүйені құрды, онда бірнеше Федералды резервтік банктер елдің әртүрлі аймақтарындағы банктерге ликвидтілік ұсынады.
Құқықтық мәртебе
Резервтік банктер өзін-өзі қаржыландыратын корпорациялар ретінде құрылған және Конгресс оларға валюта таратуға және Федералды ашық нарық комитеті мен Басқарушылар кеңесі белгілеген саясаттар бойынша оның құнын реттеуге уәкілеттік берген. Олардың корпоративтік құрылымы үкімет пен мүше банктердің бірдей мүдделерін көрсетеді, бірақ ешқайсысы толыққанды меншік құқығына ие емес. Федералды резервтік банктерге қатысты сот істерінде олар «жеке» деп танылды, бірақ қолданыстағы заңға байланысты «мемлекеттік» деп қарастырылуы мүмкін. АҚШ Кеме қатынасы жөніндегі кеңестің Жедел флот корпорациясы мен Western Union Telegraph Co. ісінде АҚШ Жоғарғы соты былай мәлімдеді: «Ұлттық банктер немесе федералды резервтік банктер сияқты жеке мүдделерге ие құралдар үкімет ведомстволары емес. Олар – мемлекеттік мүддесі бар жеке корпорациялар». АҚШ Федералды резервтік банктерде салықтан босатылған, пайдасы федералды үкіметке тиесілі федералды құрылым ретінде мүдделі, бірақ бұл мүдде меншік құқығы емес. Льюис пен АҚШ арасындағы іс бойынша, АҚШ Апелляциялық сотының 9-шы округі былай мәлімдеді: «Резервтік банктер Федералдық талаптар туралы заң [FTCA] мақсатында федералды құралдар емес, олар тәуелсіз, жеке меншіктегі және жергілікті басқарылатын корпорациялар». Бірақ пікірде сондай-ақ: «Резервтік банктер кейбір мақсаттар үшін, мысалы, парақорлыққа қарсы заңнама бойынша федералды құралдар ретінде дұрыс танылды» делінген. Тағы бір маңызды шешім – Скотт пен Канзас қаласының Федералды резервтік банкіне қатысты. Банктің акцияларына иелік ету оған Резервтік банк директорларын сайлау үшін пропорционалды дауыс беру құқығын бермейді; керісінше, әрбір мүше банк Резервтік банк туралы заңда белгіленген талаптарға сәйкес келетін Резервтік банк директорларының тоғызынан алтауын сайлау үшін үш дауысқа ие болады. Егер Резервтік банк таратылса немесе сатылса, Заңға сәйкес мүшелер өз акцияларын сатып алған құнына дейін қайта сатып алуға құқылы болады, ал қалған қалдық федералды үкіметке тиесілі болады. Он екі Федералды резервтік банк пен коммерциялық (мүше) банктер арасындағы құрылымдық қатынасқа қатысты саясаттану профессоры Майкл Д. Рейган коммерциялық банктердің Резервтік банктерге «меншік етуінің» символдық екенін түсіндіреді; олар меншік құқығымен байланысты бақылауды жүзеге асырмайды және заңмен белгіленген дивидендтен басқа Резервтік банк «пайдасына» қатыспайды. Банктің меншігі мен базадағы сайлаудың маңызы жоқ, формальды келісім жеке банк бақылауының сыртқы көрінісін тудырса да.
the "ownership" of the Reserve Banks by the commercial banks is symbolic; they do not exercise the proprietary control associated with the concept of ownership nor share, beyond the statutory dividend, in Reserve Bank "profits." Bank ownership and election at the base are therefore devoid of substantive significance, despite the superficial appearance of private bank control that the formal arrangement creates.
Қаржы
Федералды резерв банктері өздерінің қызметін негізінен жүйелік ашық нарық есебінен түсетін табысты бөлу арқылы қаржыландырады. Қаржы шығындары мен төленген дивидендтер әдетте Федералды резерв банкінің жылдық кірісінің аз бөлігін құрайды. Банктер өз табысының бір бөлігін жүйе бойынша 7,5 миллиард долларға дейін шектелген өздерінің қосалқы қорларында қалдыра алады. Қалған соманы Қазынашылық хатшысына Қазынашылықтың Басқару кеңесі арқылы беру керек, ол оны Қазынашылықтың жалпы қорына салады. Егер резервтік банк кірісі оның шығындарын және дивидендтерін жабуға жеткіліксіз болса, ол болашақ кірістен өтелуге тиіс кейкелген активті есепке енгізеді. Резервтік банктер тарихи түрде алтын салымдары арқылы капиталдандырылды, ал 1933 жылы барлық жеке меншік алтын 6102-ші жарлыққа сәйкес оларға берілді. Бұл алтын 1934 жылғы Алтын резерв туралы заңға сәйкес Қазынашылыққа ауыстырылды, оның орнына қазіргі заң бойынша сатып алуға болмайтын алтын сертификаттары берілді. Резервтік банктер осы сертификаттарды активтер ретінде есептейді, бірақ олар тікелей алтын меншігін білдірмейді және Басқару кеңесі «Федералды резерв алтынға ие емес» деп мәлімдеді. Резервтік банктер жеке қаржылық мекемелер ретінде жұмыс істесе де, олар әр сәуірде үш мақсатта ауданаралық есептесу процесіне қатысады: резервтік банктердің бір-біріне берешегі бар төлем баланстарын реттеу; SOMA портфеліне меншік құқығын бөлу; және Федералды резервтік банкноттар үшін бірыңғай алтын сертификатын белгілеу. Бұл процесс резервтік банктердің әртүрлі функцияларын – ақша-кредит саясатын, төлемдерді рәсімдеуді және валюта шығаруды – біртұтас жүйе ретінде байланыстырады. Федералды резерв банктері өздерінің есептерінің дұрыс екенін және Федералды резерв жүйесінің есептік принциптеріне сәйкес келетінін қамтамасыз ету үшін өздерінің қызметін үздіксіз ішкі тексеруден өткізеді. Банктер екі түрлі сыртқы тексеруге жатады. 1978 жылдан бері Үкіметтік есептесу кеңсесі (GAO) банктердің қызметін жүйелі түрде тексеріп келеді. GAO тексерулерінің нәтижелері жұртшылыққа жария етіледі, бірақ олар банктердің ақша-кредит саясаты бойынша қабылданған шешімдерін қайта қарауға немесе оларды жұртшылыққа жариялауға құқылы емес. 1999 жылдан бері әрбір банк сыртқы есептесу фирмасы жүргізетін жылдық тексеруге ұшырауға міндетті, ол банкке құпия есеп және банктің жылдық есебіне қосымша қорытынды есеп береді. Конгресс мүшелерінің кейбіреулері Федералды резерв жүйесінің GAO тексеруін ашық және жан-жақты жүргізуді жалғастыруда, бірақ Федералды резерв өкілдері ұзақ мерзімді экономикалық шешімдерге саяси ықпал етуді болдырмау үшін қолданыстағы шектеулерді қолдайды.