Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Филадельфиядағы Ұлттық банк, Пенсильвания (1816–41)
National bank in Philadelphia, Pennsylvania (1816–41)
Америка Құрама Штаттарының Екінші банкі – АҚШ-тағы екінші федералдық түрде бекітілген Гамильтондық ұлттық банк. Пенсильвания штатының Филадельфия қаласында орналасқан бұл банк 1816 жылдың ақпанынан 1836 жылдың қаңтарына дейін жұмыс істеді. Конгресс қабылдаған жарғысының 9-тармағына сәйкес, банктың ресми атауы «Америка Құрама Штаттары Банкінің Президенті, Директорлары және Компаниясы» болды. АҚШ-тағы басқа банктер тек бір штатта ғана филиалдар ашуға рұқсат алса, бұл банкке бірнеше штат бойынша филиалдар ашуға және АҚШ үкіметіне қаржы беруге рұқсат берілді. Жеке корпорация болғанымен, мемлекеттік міндеттерді атқаратын бұл банк АҚШ үкіметінің барлық қаржылық операцияларын жүргізіп, Конгресс пен АҚШ Қаржы министрлігіне есеп беретін. Банк капиталының 20 пайызын, ең ірі акционері – федералдық үкімет иеленді. Банк капиталының 80 пайызына төрт мың жеке инвестор ие болды, оның ішінде үш мың еуропалық азамат болды. Акциялардың көп бөлігі бірнеше жүз бай американдықтардың қолында шоғырланды. Өз кезінде бұл мекеме әлемдегі ең ірі қаржы корпорациясы болып есептелді. Банктің басты міндеті – АҚШ Қаржы министрлігі үшін атқарылатын қаржылық операциялар арқылы жеке банктер берген кредиттерді реттеу, сондай-ақ, берік және тұрақты ұлттық валюта құру еді. Федералдық салымдар банкке реттеушілік мүмкіндіктер берді. Александр Гамильтонның Америка Құрама Штаттарының Бірінші банкі үлгісінде құрылған Екінші банк 1816 жылы президент Джеймс Мэдисон тарапынан бекітілді. Мэдисон 1791 жылы Бірінші банкты конституцияға қайшы деп сынаған болатын. 1817 жылдың 7 қаңтарында Филадельфиядағы бас кеңсесінде жұмысын бастаған банк 1832 жылға қарай ел бойынша 25 филиалды басқарды. Банктің жарғысын жаңаруға жасалған тыйырмалар 1832 жылғы жалпы сайлаудың орталық мәселесіне айналдырды. Банк президенті Николас Биддл және Генри Клей басқаратын «банкшіл» Ұлттық Республикашылар, «нақты ақша» жақтастары Эндрю Джексон әкімшілігімен және шығыс банктік мүдделерімен қақтығысты. Жарғыны жаңаруға қол жеткізе алмағандықтан, Екінші банк 1836 жылы жеке корпорацияға айналып, 1841 жылы таратылды. Ұлттық банк туралы заң қабылданғанға дейін қайтадан ұлттық банктер құрылған жоқ.
The Second Bank of the United States was the second federally authorized Hamiltonian national bank in the United States. Located in Philadelphia, Pennsylvania, the bank was chartered from February 1816 to January 1836. The bank's formal name, according to section 9 of its charter as passed by Congress, was "The President, Directors, and Company, of the Bank of the United States". While other banks in the US were chartered by and only allowed to have branches in a single state, it was authorized to have branches in multiple states and lend money to the US government. A private corporation with public duties, the bank handled all fiscal transactions for the U. S. government, and was accountable to Congress and the U. S. Treasury. Twenty percent of its capital was owned by the federal government, the bank's single largest stockholder. Four thousand private investors held 80 percent of the bank's capital, including three thousand Europeans. The bulk of the stocks were held by a few hundred wealthy Americans. In its time, the institution was the largest monied corporation in the world. The essential function of the bank was to regulate the public credit issued by private banking institutions through the fiscal duties it performed for the U. S. Treasury, and to establish a sound and stable national currency. The federal deposits endowed the bank with its regulatory capacity. Modeled on Alexander Hamilton's First Bank of the United States, the Second Bank was chartered by President James Madison, who in 1791 had attacked the First Bank as unconstitutional, in 1816 and began operations at its main branch in Philadelphia on January 7, 1817, managing 25 branch offices nationwide by 1832. The efforts to renew the bank's charter put the institution at the center of the general election of 1832, in which the bank's president Nicholas Biddle and pro bank National Republicans led by Henry Clay clashed with the "hard money" Andrew Jackson administration and eastern banking interests in the Bank War. Failing to secure recharter, the Second Bank became a private corporation in 1836, and underwent liquidation in 1841. There would not be national banks again until the passage of the National Bank Act.
Құру
Ұлттық банк жүйесін қайта жаңғыртуға деген саяси қолдау елдің 19 ғасырдың басындағы қарапайым Джефферсон аграризмнен индустрияландыру мен қаржымен өзара байланысты болатын жағдайға қарай өзгеруіне байланысты болды. 1812 жылғы соғыстан кейін федералдық үкімет реттелмеген валютаның тұрақсыздығы мен қаржылық тәртіпсіздіктен зардап шекті; бизнес мүдделері мемлекеттік облигациялары үшін кепілдік іздеді. Олар ұлттық бағдарламалар мен институттардың дамуын, соның ішінде қорғау тарифін, ішкі жақсартуларды және АҚШ Банкінің қайта жаңғыруын қолдады. Оңтүстік Каролиналық Джон К. Калхун мен Кентуккилік Генри Клей басқарылған оңтүстік және батыс аймақтарының банкті қолдауы, сәтті жарғы алуға ықпал етті. Кейін Калхун мен Клейдің банктің 1,5 миллион долларлық құрылтай "бонусын" және ішкі жақсартуларға жұмсалатын, жылына 650 000 долларға бағаланған дивидендтерді бөлу жөніндегі әрекеттеріне президент Мэдисон қатаң құқықтық тұжырымдамаға сүйене отырып вето қойды. Жаңа банкқа қарсылық екі жақтан туды. Каролиналық Джон Тейлор мен Роаноктың Джон Рэндольф сияқты ескі республикашылар Екінші банкті конституциялық жағынан заңсыз деп, Джефферсон аграризмге, штаттардың тәуелсіздігіне және құлдық институтына тікелей қауіп деп сипаттады, Тейлордың «Конгресс банк құрса, ол құлды босатуы мүмкін» деген мәлімдемесімен көрсетілді. Жеке банктер – мемлекеттік жарғылары бар немесе жоқ – ұлттық банктің реттеуші әсеріне қарсы болды және 1811 жылы Бірінші банкті қайта жарғылауға кедергі келтірді. Бұл мүдделер АҚШ президенті Эндрю Джексонның (1829–1837) басшылығымен институтты әлсіретуде маңызды рөл атқарды.
The political support for the revival of a national banking system was rooted in the early 19th century transformation of the country from simple Jeffersonian agrarianism towards one interdependent with industrialization and finance. In the aftermath of the War of 1812, the federal government suffered from the disarray of an unregulated currency and a lack of fiscal order; business interests sought security for their government bonds.—favored the development of national programs and institutions, including a protective tariff, internal improvements and the revival of a Bank of the United States. Southern and western support for a bank, led by Republican nationalists John C. Calhoun of South Carolina and Henry Clay of Kentucky, was decisive in the successful chartering effort. Subsequent efforts by Calhoun and Clay to earmark the bank's $1.5 million establishment "bonus", and annual dividends estimated at $650,000, as a fund for internal improvements, were vetoed by President Madison, on strict constructionist grounds. Opposition to a new bank emanated from two interests. Old Republicans, represented by John Taylor of Caroline and John Randolph of Roanoke, characterized the Second Bank as both constitutionally illegitimate and a direct threat to Jeffersonian agrarianism, state sovereignty and the institution of slavery, expressed by Taylor's statement that " if Congress could incorporate a bank, it might emancipate a slave." Hostile to the regulatory effects of the national bank, private banks—proliferating with or without state charters—had scuttled rechartering of the First Bank in 1811. These interests played significant roles in undermining the institution during the administration of U. S. President Andrew Jackson (1829–1837).
Экономикалық функциялар
Екінші банк ұлттық банк болды. Алайда, ол қазіргі заманғы орталық банктің функцияларын атқармады: ақша-несие саясатын белгілемеді, жеке банктерді реттемеді, олардың артық резервтерін сақтамады және соңғы инстанция несие берушісі ретінде әрекет етпеді. Банк әлемдік нарықтың үлкен қайта құрылу кезеңінде, Еуропа Наполеон соғыстарынан кейін қалпына келген кезде құрылды. Оның міндеті – қазірдің өзінде жүріп жатқан жеке банктердің банкнот шығаруын тежеу арқылы несиелік көпіршік пен қаржылық құлдырау қаупін тудырмау болды. Батыстағы мемлекеттік жерлерді сату, еуропалықтардың ауылшаруашылық өнімдеріне деген сұранысының артуымен байланысты, спекулятивтік көпіршіктің қалыптасуын қамтамасыз етті. Сонымен қатар, ұлттық банк шығыс кәсіпкерлерінің және несиеге зәру батыс және оңтүстік фермерлерінің арасындағы еркін нарыққа ұмтылысын қанағаттандыру үшін несие берудің демократиялық кеңеюін ілгерілетумен айналысты. Банктің бірінші президенті Уильям Джонстың басшылығымен, банк батыс және оңтүстіктегі филиалдарынан шығарылған қағаз ақшаны бақылауға алмады, бұл соғыстан кейінгі жердің спекулятивтік жарылысына әкелді. 1819 жылғы паника кезінде АҚШ нарықтары құлағанда – бұл жаһандық экономикалық түзетулердің салдары болды – банк кешіккен қатаң ақша саясаты үшін қатты сынға ілікті, бұл жаппай жұмыссыздық пен мүлік құнының төмендеуіне әкелді. Сонымен қатар, Балтимордағы филиал директорларының алаяқтық және ұрлықпен айналысқаны анықталды. 1819 жылдың қаңтар айында Джонс отставкаға кетті, оның орнына Лэнгдон Шевз келді, ол инфляцияны тоқтату және банкты тұрақтандыру үшін несие беруді қысқартуды жалғастырды, тіпті экономика жақсара бастаған кезде де. Банктің дағдарысқа реакциясы – алдымен тез өсім, содан кейін несие берудің күрт қысқаруы – оның күшті емес, әлсіздігін көрсетті. Нәтижесінде, 1822 жылға дейін жалғасқан ұзақ рецессия, жаппай жұмыссыздық және мүлік құнының күрт төмендеуі болды. Қаржылық дағдарыс американдық қоғамда қағаз ақшаның тиімділігіне және ұлттық қаржы жүйесі кімнің мүддесінде жұмыс істейтініне күмән тудырды. Осы кең таралған наразылықтан кейін 1830 жылдары Джексон демократтары банкке қарсы күреске шықты. Биддлдің басшылығымен банк ұлттық несие мен валютаның берік және сенімді жүйесін құрған қуатты институтқа айналды. 1823 жылдан 1833 жылға дейін Биддл несие беруді тұрақты түрде кеңейтті, бірақ Америка экономикасының өсіп келе жатқан қажеттіліктерін қанағаттандыратын тәсілмен. Томас Джефферсон мен Джеймс Мэдисонның бұрынғы қазынашылық хатшысы Альберт Галлатин 1831 жылы банк өзінің жарғылық міндеттерін орындап жатқанын жазды. Қазынашылық оның тиімді қызметтерін мойындады, ал американдық валюта сау және тұрақты болды. Банк алғаш рет 1829 жылдың желтоқсанында Джексон әкімшілігінен тұрақты ұлттық валюта шығара алмағаны және конституциялық негізі болмағаны үшін шабуылға ұшырады. Конгрестің екі палатасы да банк конституциялық тұрғыдан дұрыс екенін және бірыңғай валюта ұсынудағы оның маңызды рөлін растайтын комитеттердегі тергеулер мен есептермен жауап берді. Джексон бұл қорытындыларды қабылдамады және жеке банкты американдық бостандықтарына қауіпті, жемқор институт деп сипаттады. Биддл Джексонға және оның кабинетіне банкты қайта жалдау туралы келісімге келу үшін бірнеше рет ұсыныс жасады (оның мерзімі 1836 жылы аяқталады), бірақ сәттілікке жетпеді. Джексон және банкке қарсы күштер банкты айыптауда табандылық танытып, Генри Клей басшылығымен банкты қайта жалдау науқанын бастады. Клейдің Джексонға берген саяси ультиматумы – Биддлдің қаржылық және саяси қолдауымен – Банктік соғысты тудырды және 1832 жылғы президенттік сайлаудың орталық мәселесіне айналдырды. Джексон банкке қарсы платформасы бойынша оңай қайта сайланды және банкты қайта жалдау туралы заңға вето қойды. Джексон банкты қаржылық және саяси күш ретінде жоюды жалғастырды, оның федералды депозиттерін алып тастады және 1833 жылы федералды кірістер атқарушы бұйрық бойынша таңдалған жеке банктерге аударылды, бұл Екінші банктың реттеуші рөлін аяқтады. Бұл бастапқыда Джексонның әрекеттерінен деп есептелді. 1834 жылға қарай Биддлдің тактикасына қарсы жалпы қарсылық пайда болды, паника тоқтатылды және барлық қайта жалдау әрекеттері тоқтатылды.
The Second Bank was a national bank. However, it did not serve the functions of a modern central bank: It did not set monetary policy, regulate private banks, hold their excess reserves, or act as a lender of last resort. The bank was launched in the midst of a major global market readjustment as Europe recovered from the Napoleonic Wars. It was charged with restraining uninhibited private bank note issue—already in progress—that threatened to create a credit bubble and the risks of a financial collapse. Government land sales in the West, fueled by European demand for agricultural products, ensured that a speculative bubble would form. Simultaneously, the national bank was engaged in promoting a democratized expansion of credit to accommodate laissez faire impulses among eastern business entrepreneurs and credit hungry western and southern farmers. Under the management of its first president William Jones, the bank failed to control paper money issued from its branch banks in the West and South, contributing to the post war speculative land boom. When the U. S. markets collapsed in the Panic of 1819—a result of global economic adjustments—the bank came under withering criticism for its belated tight money policies—policies that exacerbated mass unemployment and plunging property values. Further, it transpired that branch directors for the Baltimore office had engaged in fraud and larceny. Resigning in January 1819, Jones was replaced by Langdon Cheves, who continued the contraction in credit in an effort to stop inflation and stabilize the bank, even as the economy began to correct. The bank's reaction to the crisis—a clumsy expansion, then a sharp contraction of credit—indicated its weakness, not its strength. The effects were catastrophic, resulting in a protracted recession with mass unemployment and a sharp drop in property values that persisted until 1822. The financial crisis raised doubts among the American public as to the efficacy of paper money, and in whose interests a national system of finance operated. Upon this widespread disaffection the anti bank Jacksonian Democrats would mobilize opposition to the bank in the 1830s. Under Biddle's guidance, the bank evolved into a powerful institution that produced a strong and sound system of national credit and currency. From 1823 to 1833, Biddle expanded credit steadily, but with restraint, in a manner that served the needs of the expanding American economy. Albert Gallatin, former Secretary of the Treasury under Thomas Jefferson and James Madison, wrote in 1831 that the bank was fulfilling its charter expectations. the Treasury recognized the useful services it provided, and the American currency was healthy and stable. The bank first came under attack by the Jackson administration in December 1829, on the grounds that it had failed to produce a stable national currency, and that it lacked constitutional legitimacy. Both houses of Congress responded with committee investigations and reports affirming the historical precedents for the bank's constitutionality and its pivotal role in furnishing a uniform currency. Jackson rejected these findings, and privately characterized the bank as a corrupt institution, dangerous to American liberties. Biddle made repeated overtures to Jackson and his cabinet to secure a compromise on the bank's rechartering (its term due to expire in 1836) without success. Jackson and the anti bank forces persisted in their condemnation of the bank, provoking an early recharter campaign by pro bank National Republicans under Henry Clay. Clay's political ultimatum to Jackson—with Biddle's financial and political support—sparked the Bank War and placed the fate of the bank at center of the 1832 presidential election. Jackson mobilized his political base by vetoing the recharter bill easily won reelection on his anti bank platform. Jackson proceeded to destroy the bank as a financial and political force by removing its federal deposits, and in 1833, federal revenue was diverted into selected private banks by executive order, ending the regulatory role of the Second Bank. that was initially blamed on Jackson's executive action. By 1834, a general backlash against Biddle's tactics developed, ending the panic, and all recharter efforts were abandoned.
Ғимараттың қазіргі қолданылуы
1841 жылы банк жабылғаннан бері ғимарат түрлі мақсаттарда пайдаланылып келді. Бүгінде ол Филадельфиядағы Тәуелсіздік ұлттық тарихи паркінің құрамына кіреді. Құрылыс жұртшылыққа тегін ашық және өнер галереясы ретінде жұмыс істейді, онда Чарльз Уилсон Пил және тағы да басқалар салған көрнекті ерте американдықтардың көптеген портреттері жинақталған. Ғимарат 1987 жылы архитектуралық және тарихи маңызын ескере отырып, Ұлттық тарихи ескерткіш деп жарияланды.
Since the bank's closing in 1841, the edifice has performed a variety of functions. Today, it is part of Independence National Historical Park in Philadelphia. The structure is open to the public free of charge and serves as an art gallery, housing a large collection of portraits of prominent early Americans painted by Charles Willson Peale and many others. The building was designated a National Historic Landmark in 1987 for its architectural and historic significance.</blockquote>