Кіріспе

Ағашқа инкрустация жасаудың бір түрі – интарсия. Бұл өнердің бастауы жетінші ғасырдан бұрынғы кезеңге дейін жетеді. Интарсия техникасы едендердің, қабырғалардың немесе үстелдер мен басқа да жиһаздың қатты ағаш негізіне ағаш бөліктерін (кейде контрастты піл сүйегі, сүйек немесе жемчугпен) енгізеді. Ал маркетри, керісінше, қаңқаға жабыстырылған шпоннан өрнек құрастырады. "Интарсия" сөзі латын тіліндегі "interserere" (енгізу) сөзінен шыққан болуы мүмкін. Certosina – бұл піл сүйегі, сүйек немесе жемчугтың бөліктерін қолданатын түр. Интарсия көбінесе итальяндық, немесе кемінде еуропалық жұмыстарда қолданылады. Осыған ұқсас техникалар Азияның және Таяу Шығыстың көп бөлігінде де кездеседі.

Тарих

VII ғасырда Мысыр арабтардың билігіне өткенде, интарсия және ағашқа қадау өнерінің жергілікті түрлері Магриб аймағында кеңінен тарады. Интарсия техникасы Сицилия және Аль-Андалус арқылы христиандық Еуропаға жеткенге дейін Исламдық Солтүстік Африкада толыққанды жетілді. Бұл өнер Сиена қаласында және Орвието соборында Сиена шеберлерінің еңбектері арқылы дамыды, онда бейнелі интарсиялар бірінші рет шамамен 1330 жылы пайда болды және 15-шы ғасырға дейін, Солтүстік Италияда 15-ші және 16-шы ғасырларда жалғасты. Одан кейін неміс орталықтарына тарады, ал Фламанд шеберлері арқылы Лондонға әкелінді. Интарсияның ең күрделі мысалдары осы кезеңнің шкафтарында кездеседі, олар зор дәрежеде сән-салтанат пен мәртебеге ие болған. Әр түрлі түсті ағаштарды пайдалану арқылы көптеген түстер қолдануға болатын. 1620 жылдан кейін қалалық жиһаз жасау ісінде маркетри интарсияны ығыстырды. Интарсия 1980-ші жылдары АҚШ-та ленталы ара немесе тісті ара қолданылатын ағаш өңдеу техникасы ретінде танымал болды. Алғашқы шеберлер өнер туындыларын сату арқылы және басқаларға пайдалану үшін үлгілерді сату арқылы табыс тапты. Францияда Жорж Вриз маркетри үшін жаңа әдіс ұсынды. Басқа техникалардан айырмашылығы, ағаштан немесе басқа материалдан жасалған "жазық" әшекейге негізделгенінше, Жорж Вирц ағаш қабаттарын түс пен тереңдік беретін жұқа, мөлдір элементтермен жапсырды.

Процесс

Интарсия әртүрлі пішіндегі, мөлшердегі және ағаш түрлерін біріктіріп, көлемділік сезімін тудыратын мозаика тәрізді сурет жасайды. Интарсия әртүрлі ағаш түрлерін таңдау арқылы, олардың жылжымалы өрнектері мен түстерін пайдаланып, суреттегі айырмашылықтарды жасау арқылы құрылады. Сурет үшін қажетті ағаштар таңдалғаннан кейін, шебер әр бөлікті кесіп, пішіндеп, өңдейді. Суреттің кейбір бөліктері көлемділікті арттыру үшін көтеріледі. Дайын бөліктер тігізгіш жұмысы сияқты бір-біріне бекітіліп, сурет контуры бойынша кесілген ағаш тақтасына жабыстырылады. Бұл әдетте, Урбинодағы Палаццо Дукаледегі студиода көрінетіндей, үш өлшемді эффект тудырады. Бүгінде интарсияны дайын үлгілер бойынша жасауға болады. Интарсияны үлгі бойынша жасау үшін, бірінші кезекте ағаш түсі мен жылжымалы өрнегіне қарай таңдалады. Содан кейін үлгі ағашқа көшіріліп, ленталы немесе тісті арамен бөліктер дәл кесіледі. Бөліктер жеке немесе топтап сыланып, бұйымға көлем береді. Сылау аяқталғаннан кейін, ағаш бөліктері біріктіріліп, соңғы нәтижеге қол жеткізіледі. Аяқтау (мысалы, мөлдір гельді бояу) бөліктерді жабыстыру алдында немесе жабыстырылған соңғы нұсқаға қолданылуы мүмкін.