Кіріспе

Үндістандық меншіктегі кітап дүкендері компаниясы

A. H. Wheeler & Co. Pvt. Ltd., көбінесе А. Х. Уилер немесе жай ғана Уилер деп аталады, кітап дүкендері желісіне ие Үндістан компаниясы. 1877 жылы Праягражда француз кәсіпкері Эмиль Моро, үнді кәсіпкері Т. К. Банерджи және басқалар бірлесіп құрған. А. Х. Уилер атын сол кездегі сәтті Лондон кітап дүкенінен және оның иесі "Артур Генри Уилерстен" алған, ол Эмиль Мороның досы болған және оған қаржылық жағынан көмектескен.

Тарих

1877 жылы құрылғаннан кейін компанияның дүкендері бүкіл Үндістанның теміржол станцияларында, әсіресе солтүстігінде тарады. Алғашқы дүкен 1877 жылы Праяградж теміржол станциясында ашылды. 1888 жылы компания "Үнді теміржол кітапханасы" деп аталатын кітапшалар сериясын жариялауды бастады. 1950 жылы Банерджилер компанияны иелігіне алды және ол 1953 жылғы 31 қазанда компаниялар тіркелімінде тіркелді. 2004 жылы компанияның бүкіл Үндістан бойынша 258 теміржол станциясында кітап дүкендері болды. Олар кітап сатудан түскен Үнді теміржолының кірісінің шамамен 80%-ын құрады. Компанияның бас кеңсесі Праягражда орналасқан, ал тарату желісі де сол жерден басқарылады. The Financial Express газетінің мәліметінше, бұл монополияның жоғалуы Үнді теміржолының енгізген "жаңа кітап саясатының" салдары болды. Сонымен қатар, Уилер компанияның 1937 жылы британдықтардан "кән кәсіптің толық құқығын" алған алғашқы үнді компаниясы екенін айтады. Үнді теміржолы өз платформаларында сатылатын кітаптардың мазмұнына қатысты мынадай шектеулерді енгізді: "Барлық кітап дүкендерінде барлық түрдегі ұятсыз, жамандаушы, арсыз, порнографиялық, қарапайым немесе жек көрінетін жарияланымдарды, соның ішінде пираттық кітаптарды сатуға тыйым салынады. Аймақтық теміржолдар қатаң бақылауды жүзеге асыруы керек және егер лицензия иесі мұндай әдебиеттерді сатса, лицензияны тоқтатуды қоса алғанда, қатаң шаралар қолданылуы тиіс". Бұл Киплингтің әңгімелер жинағының алғашқы жарияланымдары болды. Бұл кітаптар теміржол станцияларында сатылды. Олардың бағасы бір рупияны құрады, ол сол кезде бір фунттың он бесінші бөлігі болатын. Ричард Джаффа оларды "алғашқы қағаздық кітаптардың бірі" деп есептейді.