Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1974 жылғы Т. Дж. Басстың "Құдай киті" романы – американдық жазушы Т. Дж. Басстың 1974 жылы алғаш жарық көрген ғылыми-фантастикалық романы. Бұл "Адамның жартысынан кейін" романының жалғасы. Кітап 1974 жылы "Небюла" сыйлығының "Жылдың үздік романы" номинациясына ұсынылды. Роман генетикалық және биологиялық жаңалықтарды, сонымен бірге ерекше және мистикалық элементтерді қамтиды. "Құдай киті" аса қашық болашақтағы Жерді бейнелейді, онда шектен тыс көбейген халық санының салдарынан адам емес тіршіліктің көбісі жойылған, ал адамдардың көп бөлігі генетикалық инженерияның және автоматтандыру мен жасанды интеллектке сенудің нәтижесінде әлсіз, бағынышты, кішкентай тіршіліктерге айналған. Бас повестьде биохимиялық және медициналық терминологияны кең түрде қолданады, көптеген эпизодтар өте егжей-тегжейлі және клиникалық тұрғыдан суреттелген.
1974 novel by T. J. Bass
The Godwhale is a science fiction novel by American novelist T. J. Bass, first published in 1974. It is the sequel to Half Past Human. The book was nominated for the Nebula Award for Best Novel in 1974. The novel deals with genetic and biological inventions with a strange and mystical twist. The Godwhale presents a view of a far future Earth in which almost all non human life has been exterminated due to rampant overpopulation, and most human beings have been transformed into weak, docile, diminutive creatures via genetic engineering and extensive reliance on automation and artificial intelligence. Bass utilizes extensive biochemical and medical terminology in the narrative, and many scenes are quite clinically graphic.
Сюжетке кіріспе
Басты кейіпкер Ларри Девер ауыр жарақат алады, нәтижесінде бел астындағы тіндерді алып тастауды қажет ететін күрделі хирургиялық ота жасалады. Оған интеллектуалды механикалық аяқтар, «манекен» орнатылып, зақымдалған тіндері жазылғанша, тоқтау күйіне енгізіледі. Ол клондау технологиясы арқылы аяқтарын алмастыра алатын кез келгенде оянады, бірақ бұл үшін төлеу керек. Ол оянғанға дейін бірнеше жыл бұрын клон, немесе «үркіт баласы» жасалған, қазір ол тілі жоқ жас бала. Баласының жаңа дене алу үшін құрбандыққа шалынуы мүмкін деген қорқынышпен Ларри қайтадан тоқтау күйіне енеді. Оның баласы Дим Деверді Ольга деп аталатын жаһандық компьютер Прокион планетасының айналысындағы мүмкін болашақ жаңа колонияға оның ежелгі гендерін жеткізу үшін таңдайды. Ларри қайтадан қорқынышты болашақта оянады. Өткеннің жоғары дамыған дәуірінен мүлдем өзгеше, қазір 3,5 триллион адам жер астындағы шахта қалаларында өмір сүруде. Технология мен ғылым деградацияға ұшыраған, барлық еркін көбейетін түрлер құрытылған, тек бес саусақты неолиттік адамдар ғана бақша зиянкестері ретінде жіктеледі. Небиштердің «Ұясы» немесе төрт саусақты адамдардың компьютерлік қолдауымен жер асты мәдениеті өз өнімдерін жегендерді аяусыз аңдып, өлтіріп, қайта өңдейді. Бұл бес саусақты адамдар – Бентос жануарлары, олар тасталған су асты құдықтарында қауіпті орын тапқан. Ларри өзінің жаңа өміріне бейімделуге тырысқанда, өзінің денесінің көп бөлігінен және «кибер» корпусынан айырылып, бірге Үлкен Хармен, бала кезінде жоюға жіберілген, бірақ шахта қаласының «аралық қабырғаларынан» қашып шыққан генетикалық ақаумен, ежелгі, жартылай бұзылған киборгты қайта оятады. Бұл алып «тұзақ» – генетикалық өзгертілген көк киттен жасалған теңіз биотасын жинауға арналған құрал. Адамзат өркениетіне қайта қосылуға тырысқан Godwhale (жапон тілінде Rorqual Maru немесе «Кит кемесі» деп аталады), оның алтыншы санаттағы серігі – Iron Trilobite кибері, ақырында Ларридің генетикалық түрлендірілген клоны ARNOLD (Ларри Девердің күшейтілген бүйрек ядросы), Ларридің өзі және Ұядан келген бейімделгендер мен босқындар тобымен бірігеді. Олар бірлесіп, теңіз биотасын бұрынғыдай шөлге айналған мұхиттарға не әкелгенін анықтауға тырысады, ал Ұядан шығарылғандардың кішкентай тобы және олардың кибер құдайлары адамзатты басқаратын «Бірінші санаттағы» компьютердің және күреске тартылған «Небиш» адамдарының әртүрлі касталарының қателіктеріне қарамастан аман қалады және гүлденеді.
The protagonist, Larry Dever, is gravely injured resulting in a radical surgical procedure, a hemicorporectomy, in which tissue below the waist is removed. He is outfitted with a set of intelligent mechanical legs, a "manniquin", and is placed into suspended animation until the damaged tissue can be restored. He wakes at a time when cloning technology can replace his legs, although for a price. Years before he was awakened, a clone, or "bud child", was created and is now a thriving young boy without language. Horrified by the prospect of his child being sacrificed to provide him with a new lower body, Larry opts to return to suspended animation. His child, Dim Dever, is selected by the guiding world computer, called Olga, to carry his ancient genes to a possible new colony on a planet orbiting Procyon. Larry awakens again in a nightmare future. Far from the highly advanced past, now an enormous human population – 3.5 trillion – covers every inch of the planet in underground shaft cities. Technology and science have degraded, and all freely breeding species have been exterminated except for the five toed neolithic humans, which are classified as a garden varmint. The 'Hive' or human population of Nebishes – four toed humans – within its computer supported subterranean culture ruthlessly hunts, kills, and recycles anyone who consumes their crops, the Benthic Beasts, which are five toed humans that have formed a precarious niche in abandoned underwater rec domes. As Larry is trying to adapt to his new life, without most of his own body or his "cyber" torso, accompanied by Big Har, a genetic defect sent for destruction as an infant but managing to escape 'tweenwalls' in the shaft city something re awakens an ancient, half derelict cyborg, the Godwhale of the title. This enormous 'rake' is an ocean going biota harvester built in part from a genetically modified blue whale. Initially attempting to rejoin human civilization, the Godwhale (named Rorqual Maru or 'Whale Ship' in Japanese), along with its class six companion cyber, Iron Trilobite, eventually teams up with a genetically modified clone of Larry, ARNOLD (Augmented Renal Nucleus of Larry Dever), Larry himself, and an assortment of misfits and refugees from the Hive. Together they set out to try to find out what mysteriously brings the marine biota back to the previously sterile oceans, while a tiny group from the Hive, the outcasts, and their cyber deities survive and thrive in the face of incredible bungling by the 'Class One' computer that manages humanity and the various castes of 'Nebish' humans brought into the fight.
Қабылдау
"Құдайлы кит" 1974 жылы "Набула" сыйлығының үздік роман номинациясына іліккен. Лестер дель Рей "Құдайлы кит" романын "күрделі және қызықты роман [және] ғылыми фантастиканың мәнісін көрсететін керемет үлгі" деп сипаттады. "Нью-Йорк Таймс" газетінде Теодор Стерджен романды жай ғана "Жақсы" деп бағалады. Ал Джеймс Николл, керісінше, оны "жақсы роман емес" деп атады, кейіпкерлерінің "сенімсіз немесе әлсіз" екенін айтты, бірақ бәрібір оны "триллиондаған адамдар тұратын әлемнің қалай жұмыс істейтінін көзге елестетуге жасалған керемет тыраныс" деп мақтады.
The Godwhale was a finalist for the Nebula Award for Best Novel in 1974. Lester del Rey described The Godwhale as "a complex and fascinating novel [and] a fine example of what science fiction is all about." Writing in The New York Times, Theodore Sturgeon simply declared the novel "Good." James Nicoll, conversely, called it "not a good novel", with "characters (who) are thin when they're not implausible", but nonetheless praised it as "a vivid attempt to imagine how a world with trillions of humans might work".