Кіріспе

Дориа Памфильж галереясы (ағылшын тілінде Doria Pamphilj Gallery) – Италияның Рим қаласында, Виа дель Корсо мен Виа делла Гатта арасында орналасқан Палаццо Дориа Памфильж ғимаратындағы ірі жеке өнер жинағы. Басты кіреберіс Виа дель Корсода (жақында ғана галереяға кіру Piazza del Collegio Romano арқылы болған). Виа дель Корсодағы сарайдың фасады Санта-Мария Виа Лата шіркеуімен іргелес орналасқан. Сарай сияқты, ол әлі де Римнің князьдық отбасы Дориа Памфилиге жеке меншікте. Мемлекеттік бөлмелерге жасалатын экскурсиялар көбінесе барокко және Ренессанс музыкасының концерттерімен аяқталады, бұл осы орынға және ондағы шедеврлерге тағзым етеді.

Жинақ

Суреттер, жиһаздар және мүсіндердің үлкен жинағы 16-шы ғасырдан бері Дория, Памфилдж, Ланди және Алдобрадини отбасыларымен құрастырылған, олар неке және туыстық байланыс арқылы енді Дория Памфилдж деген жеңілдетілген тегімен біріккен. Жинаққа Иннокентий X-тің Палаццо Памфилджідегі (Пьяцца Навонада) суреттері мен жиһаздары кіреді, оларды ол өзінің жүрек туысы Камилло Памфилджге сыйлаған. Палаццо ғасырлар бойы кеңейді; қазіргі таңда жеке меншіктегі Римдегі ең үлкені болып саналады. Негізгі жинақ мемлекеттік залдарда, соның ішінде отбасының қасиетті әулиесінің мумияланған денесі бар капеллада көрсетілген. Дегенмен, көбінесе ауланы айнала қоршалған төрт алтын жалатылған және боялған галереяларда орналасқан. Тағы да бірнеше бөлмелер қазір жақсы жарықтандырылған тұрақты галереяларға айналдырылды, онда жинақтағы орта ғасырлық және Византиялық өнер туындылары қойылған. Сарай 1767 жылы Андреа IV Дория Памфилдж Ландидің Савойяның принцессасы Леопольдина Мариямен, Луи Виктордың қызы, Кариньян князі және Гессен-Ротенбургтың Кристинасымен үйленуіне орай қайта жаңартылды. Бұл жұмысты Трапани қаласынан келген сәулетші Франческо Николетти басқарды. 1644 жылы кардинал Джован Баттиста Памфилдж ретінде Папалық таққа отырған Веласкестің Иннокентий X портреті жинақтың шедеврi саналады. Веласкес Папаның сырт келбетін идеализацияламаса да, портретте кемсітпейді; Иннокентий X-тің ерекшеліктері замандастарының пікірінше, деспотиялық өмір салты мен қатыгез мінезді бейнелейді. Қасиетті жылды мерекелеу үшін салынған бұл суреттің тапсырысын Папаның гедонистік қарындасы Олимпия Майдальхини берген, ол оның жақын серігі және кеңесшісі, ал кейбіреулер оның сүйіктісі болған деседі. 1927 жылдан бері Веласкестің портреті Бернинидің сол Папаның мүсіндік бюстімен бірге арнайы бөлмеде қойылған. Олимпия Майдальхинидің ұлы Камилло Памфилдж, өзінің қуатты анасына бағынбай, Папасы берген кардиналдық лауазымынан бас тартып, жесір қалған Олимпия Боргезеге үйленді. Алдобрадини туған ол Палаццо Альдобрадини деп белгілі сарайды Памфилдж отбасына қосты. Елден қуылғаннан кейін, Папа мен Олимпия Майдальхинимен қақтығыстан қашу үшін, жаңа үйленген жұбайлар Палаццо Альдобрадиниде тұрақты түрде қоныстанды, ол 1654 жылдан бастап Камилло кеңейте бастады; көршілес үйлер мен монастырьлар сатып алынып, бұзылды, Палаццо өскен сайын, көршілес иезуиттердің Романо коллегиясынан қарсылыққа қарамастан. Бұл ұзақ жобаны Антонио Дель Гранде басқарды. Дегенмен, Виа-дель-Корсоға қараған фасады Габриеле Вальвассоридің еңбегі. Камилло 1666 жылы қайтыс болғаннан кейін, құрылыс оның екі ұлы Джованни Баттиста (оның мұрагері) мен Бенедеттоның басшылығымен жалғасты. Камилло мен Олимпияның қыздарының бірі Анна Памфилдж 1671 жылы генуэздік аристократ Джованни Андреа III Дориа Ландиге үйленді, ал 1760 жылы Памфилдж отбасының римдік тармағы тоқтағаннан кейін олардың ұрпақтары Палаццоны мұраға алды. 1763 жылы ханзада Андреа IV өзінің генуэздік және римдік есімдерін біріктіріп, қазіргі Дория Памфилдж Ланди есімін алды. 1767 жылы мемлекеттік залдардың төбелері Крешенцио Онофри, Аурелиано Милани және Стефано Поцци (Sala degli Specchi) сияқты кейінгі барокко суретшілерімен фрескамен безендірілді. Жинақ алғаш рет үштен бір бөлігі ағылшын принцессасы Ориетта Погсон Дория Памфилджге ашылды, оның ағылшын күйеуі командир Франк Погсон оның есімін өзінің есіміне қосты. Оның әкесі, ханзада Филиппо Андреа VI жартылай ағылшын болған. Принцесса Ориетта мен командир Франк жинақты және Палаццоны қалпына келтіру үшін көп еңбек етті; 2000 жылы қайтыс болғаннан кейін жинақтың қамқорлығын оның асырап алған, ағылшын туған балалары Джонатан Дория Памфилдж және Гесине Погсон Дория Памфилдж қабылдады, олар әлі күнге дейін Палаццода тұрады. Бұл Колонна және Паллавичини Роспильози отбасыларының мүліктерімен қатар Римдегі ең ірі жеке өнер жинақтарының бірі.