Кіріспе

Корольдік әскери-теңіз флотының эсмингісі HMS Ashanti – Корольдік әскери-теңіз флотының эсмингісі. Өзімен бірдей типтегі кемелерге сәйкес, ол этникалық топтың атымен аталып, бұл жағдайда Батыс Африкадағы Алтын жағалаудағы ашанти халқының аты берілді. Ол Екінші дүниежүзілік соғыста қызмет етті және 1949 жылы құрастырылып таратылды. «Ашанти» деген атты алған Корольдік әскери-теңіз флотының кемелерінің арасында біріншісі болды.

Сипаттама

Трибальділер шетелде салынған ірі эсминецтерге қарсы тұру және қолданыстағы эсминецтер флотилиясының атыс күшін арттыру үшін жобаланды, сондықтан олар алдыңғы кемелерге қарағанда едәуір үлкен және қаруланған болды. Олар стандартты жүктемеде тонна, ал толық жүктемеде тонна суды ығыстырды. Олардың жалпы ұзындығы 377 фут (115 м), ені 36 фут (11 м) және суға бату тереңдігі 11 фут (3 м) болды. Эсминецтер екі Парсонс тісті бу турбиналарымен қозғалды, әрқайсысы үш Адмиралтейлік үш барабанды қазандықтан алынған буды пайдаланып бір жетекті біліктерді айналдырды. Турбиналар жалпы қуатты дамытты және максималды жылдамдыққа ие болды. Кемелер мильдік қашықтықта жүруі үшін жеткілікті отын майын тасыды.

Трибаль класы эсминецтерінің негізгі қаруы сегіз жылдам атушы (QF) 4,7 дюймдік (120 мм) Mark XII зеңбірегі болды, олар алдыңғы және артқы құрылымдардың алдында және артында орналасқан төрт суперфирингтік екі зеңбірекке орнатылған, алғы жағынан артқа қарай 'A', 'B', 'X' және 'Y' деп белгіленген. Зеңбіректердің максималды көтерілу бұрышы 40° құрады. Әуе шабуылынан қорғану (АА) үшін олар QF екі фунттық Mk II "пом-пом" зеңбірегінің төрт еселік бір орнатылысын және 0,5 дюймдік (12,7 мм) Mark III пулеметінің екі төрт еселік орнатылысын тасыды. Басты зеңбіректердің төмен бұрышты атысын көпірдің төбесіндегі директорлық басқару мұнарасы (DCT) басқарды, ол DCT-дан тікелей аналогты механикалық компьютерге, Mk I Admiralty Fire Control Clock-қа өзі және Mk II Rangefinder/Director-дағы 12 фут (4 м) қашықтық өлшегіштен алынған деректерді жіберді. Басты зеңбіректердің әуе шабуылына қарсы атысын Rangefinder/Director механикалық сағаттың бақылауымен басқарды. Кемелерге торпедаларды орнатуға арналған су үстіндегі төрттік бір ұя орнатылған. Бейбіт уақытта 20 тереңдік бомбасы бөлінді, бірақ соғыс кезінде бұл көрсеткіш 30-ға дейін артты.

Соғыс кезіндегі өзгерістер

Норвегиялық науқанда неміс әуе шабуылынан ауыр шығындар келгені Трибаль эсминецтерінің әуеге қарсы қару-жарақ жиынтығының тиімсіз екенін көрсетті және 1940 жылдың мамыр айында RN "X" орнатымын екі QF Mark XVI екі мақсатты зеңбірекпен алмастыруға шешім қабылдады. Зеңбіректерді тиімді басқару үшін қолданыстағы қашықтық өлшегіш/директор 285 типті артиллериялық радарымен жұмыс істеуге бейімделді, олар қолжетімді болғанда. Соғыстың басында тереңдік бомбаларының саны 46-ға дейін арттырылды, ал кейінірек одан да көп қосылды. Әуеге қарсы зеңбіректердің ату бұрышын кеңейту үшін артқы түтік қысқартылды және басты мачта қысқа тіреу мачтасына айналдырылды.

Құрылыс және мансап

1936 жылғы әскери-теңіз бағалауларына сәйкес, "Трайбл" класындағы тоғыз эсминецтің бірі ретінде бекітілген "Ашанти" Корольдік теңіз күштерінде осы атпен қызмет еткен алғашқы кеме болды. Кемеге 1936 жылдың 19 маусымында Уильям Денниден тапсырыс берілді және 23 қарашада компанияның Думбартон кеме құрылыс орналысында құрылысы басталды. 1937 жылдың 5 қарашасында суға түсірілген "Ашанти" 1938 жылдың 21 желтоқсанында 340,770 фунт стерлинг сомасына қабылданып алынды, бұл бағаға қару-жарақ және Әскери-теңіз министрлігімен жабдықталған байланыс құралдары кірмеді. Кеменің аяқталуы қару жарағының уақтылы жеткізілмеуіне байланысты кешікті.

Соғысқа дейінгі кезең

Бастапқыда барлық тайпалық кластағы эсминецтер өздеріне ат берілген халықтың жеріне сапар жасауы тиіс болған, бірақ «Ашанти» осыны іске асырған санаулы кемелердің бірі болды. 1939 жылдың 27 ақпанында ол Голд-Кост қаласындағы Такорадиге аттанды. Сапар барысында кеме экипажына Ашантинің салтанатты басшысы, сол кездегі бас Осей Туту Агиман Премпех II күміс қоңырау және алтын қалқан сыйлады. Кемеге сондай-ақ тайпадан келген қонақтар да келді, олардың көпшілігі кемеге сәттілік әкелетін нышандар мен ерлік және аман қалу белгілерін сыйлады. 1939 жылдың мамыр айында кеме 6-шы эсминецтер бригадасының құрамында, Ұлттық флоттың тайпалық жабдықталған бригадасы ретінде Францияға жақсы ниет сапары жасады. Бұл Еуропадағы соғыс қаупіне және британдық теңізшілердің француз теңіз флотымен болашақ одақтастық қарым-қатынас орнатуға дайындық шарасы болды. Келесі айда «Ашанти» 6-шы эсминецтер бригадасының құрамында зардап шеккен суасты қайығын құтқаруға тырысты. Суасты қайығы әлі де зақымдалмаған күйде табылғанымен, құтқару жұмыстары сәтсіз аяқталды және кеме батып бара жатқанда бар болғаны төрт адам ғана құтқарылды, ал қалған 99 адам ішінде қалды.

Екінші дүниежүзілік соғыс

1939 жылдың 3 қыркүйегінде Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, «Ашанти» және 6-шы эскадрилья ағылшын-француздық ұрыс крейсерлерінің тобын сүйреп жүрді, бірақ «Ашанти» айдың қалған бөлігін турбина қақпақтарына келген зақымды жөндеумен өткізді. 1940 жылдың наурыз айында теңіз суы кемеге сіңіп, қазандық суымен араласқаннан кейін кеме портқа қайтуға мәжбүр болды. Сәуір айында жөндеу жұмыстары аяқталғаннан кейін ол Норвегиядағы операцияларды қолдау үшін Солтүстік теңізге жіберілді. Ол осы қызметінде неміс ұшақтарының көптеген әуе шабуылдарының нысанасы болды, бірақ көп жетістікке жете алмады. Бір шабуыл оның негізгі турбогенераторын тоқтатып, кеменің қуатын өшірді. Ол фьордтан шығып, шабуылшылардан қашып құтылуға тырысты. 10 тамызда ол басқа әскери кемелер мен траулерлерге 1938 жылы U-56 неміс суасты қайығы батып кеткен қарулы сауда крейсерінен 300-ден астам адамды құтқаруға көмектесті. Ол Ольстер жағалауынан солтүстікке қарай 40 шақырым жерде болды. Жаңа соғыс кемесі аяқталғаннан кейін «Ашанти» Скапа-Флоуға қадағалау тобының құрамында келді. Басты қауіп – миналар еді, сондықтан «Ашанти» және тағы төрт эсминец аймақта болуы мүмкін миналарды жарылуға әкелуге бағытталған құпия, қауіпті әрекетке жетекшілік етті. Қараңғыда, қатты жылдамдықпен, жаңбырлы ауада кеме қақтығысып қалды. «Ашанти» оның артынан келді және алты түйінмен келе жатқанда оны соқты, екі кеменің де жанар май құбырларын зақымдады, содан кейін «Фейм» өртенді. «Трайбл» класындағы эсминец те ASDIC күмбезіне зақым келтіріп, суға батып кетті. Кемедегілер операцияның мақсатын білмейтіндіктен, үлкен алаңдаушылыққа түсті. Жағдай нашарлап, толқын төмендеген кезде эсминецтер жағаға тіреліп, толқын көтерілгенше күтіп отырды. Толқын келгенде эсминецтер тастарға соғылып, одан да көп зақым көрді. «Ашанти» тастарға соғылып қатты зақымдағандықтан, «Викерс Армстронгс» жөндеу бригадасын жіберді. «Ашантиді» қайта суға көтеріп, Ньюкаслға күрделі жөндеулер мен корпусты нығайту үшін екі апта уақыт кетті. Кеме қайтадан әрекетке дайын болу үшін шамамен бір жылға жуық уақыт қажет болды. Келесі ірі жұмысына 1941 жылдың желтоқсанында Норвегияның Лофотен аралдарында «Арка» операциясы кезінде басқа «Трайбл» класындағы эсминецтермен бірге атқарды. Олар Vågsøy-дегі немістерді тазалап, аралдарды неміс кемелеріне шабуыл жасау үшін база ретінде пайдаланды. Жағалаудағы нысаналар соққыға ұшырап, неміс қайықтары зақымдалды, бірақ 28 желтоқсанда операция тоқтатылды. Рейдтен кейін Гитлер британдықтардың Норвегияға шабуыл жасауға дайындалып жатқанына сенімді болды және шабуылға дайындық ретінде көптеген құнды ресурстарды басқа жаққа аударды. «Трайбл» класындағы кемелер әлі де бірге болды және Арктикадағы конвойларды Мурманскіге шығарып жібергеннен кейін, олар Мальтаға үлкен көмек көрсету үшін жіберілді. Оларды Ресейдің басқа да конвойына ертіп бару үшін Арктикаға қайта жіберді. Ол басқа «Трайбл» класындағы эсминецтермен бірге кейінірек осы рөлге қайта жабдықталды, суық ауа райының зақымдануын болдырмау үшін маңызды аймақтарда оқшаулаумен. «Ашанти» Арктикадағы PQ 18 конвойына Совет Одағына бара жатқанда, көптеген U- қайықтары мен неміс ұшақтары шабуыл жасады. 42 «Люфтваффе» «Хе 111» торпедалық бомбалаушы және 35 «Юнкерс» «Ю-88» секіруші бомбалаушылар бір мезгілде конвойға шабуыл жасап, қорғаушыларды басып алды. U- қайықтары конвойды көлеңкелеуге кірісті, ал кейбіреулері батты; U 88 1941 жылы суға жіберілді. 14 қыркүйекте торпедамен зақымдалған және тастап кеткен танкер тағы бір зардап шекті. Кейінгі шабуылдар немістерге тағы жиырма ұшақтың құлауымен тоқтатылды. Мурманск портында әуе шабуылынан тағы екі сауда кемесі батып кетті. Жалпы, конвойда он үш сауда кемесі жоғалды. Қайта оралған QP 14 конвойы да неміс шабуылына ұшырады, ол U 703 шабуылына ұшырады. «Сомали», «Ашанти» позициясын алмастырғаннан кейін, су асты қайығы торпедалады және қатты зақымдалады. Экипаждың көпшілігі эвакуацияланды, бірақ кемеге аман қалу үшін қайықта қалған сексен адамның көпшілігі кеме суға батып кеткен кезде жоғалып кетті. Сол күні тағы бес кеме батып кетті, төрт кеме U 435 кемесімен, оның ішінде мина сығушы кемесі. Келесі рет «Факел» операциясы кезінде Солтүстік Африкаға шабуылға дайындалу үшін кемелерді алып барды. 8 қарашада басқыншылық басталғаннан кейін ол Жерорта теңізіндегі осьтік кемелердің кедергісін болдырмау үшін орналастырылды. Ол 1943 жылдың маусымына дейін Жерорта теңізінде болды, содан кейін ағызу суларындағы резервуарлардағы проблемалар Ұлыбританиядағы Темза сауда кеме жасақтауында күрделі жөндеуді қажет етті. Ол Скапа-Флоудан Арктикадағы конвойларды 1943 жылдың соңындағы ұзақ Арктика түндерінде сүйреп жүрді. 1944 жылдан бастап ол Нормандияға шабуылға дайындық үшін Англия арналын күзетті. Осы қызметінде ол канадтық «Трайбл» класындағы эсминецтермен тығыз байланыста болды және . Нормандияға шабуыл үшін ол арнаны күзетті және Оңтүстік-Батыс жағалауларындағы және Бискай шығанағындағы неміс кемелеріне қарсы қорғады. 9 маусымда Бретань жағалауынан неміс эсминец тобы табылды және «Ашанти», «Хьюрон», «Хайда», сондай-ақ , , және польшалық эсминецтермен Ушан шайқасында қатысты. «Кригсмарине» неміс эсминец Z32 жағаға тірелді және қирады, неміс эсминец Z24 қатты зақымдалды және неміс эсминец ZH1, бұрынғы голланд эсминец Gerard Callenburgh батып кетті. Соғыстағы соңғы әрекеті Франциядан неміс қызметкерлерін эвакуациялауды болдырмау болды. 1944 жылдың 5 тамызында ол Иль-д’Йе аралынан неміс конвойына шабуыл жасады және екі эскорттық мина сырғытқыштары мен патрульдік кемені батырды. «Хайда» шайқаста зақымдалды. «Ашанти» кейіннен кеңейтілген және қымбат жөндеуге жіберілді және енді шайқаста қатыспады. Басқа Корольдік теңіз күштерінің «Трайбл» класындағы эсминецтері Жапония империясына қарсы Азияға жіберілді.

Тағдыр

Ашанти Солтүстік Атлантикадағы дауылдарды, техникалық ақауларды, Норвегия кампаниясын, қарасуға түсуді, Арктикалық конвойлерді, Солтүстік Африкаға басып кіруді, U-көмекейлердің шабуылдарын, ұшақтардың шабуылдарын және Екінші дүниежүзілік соғыстың ең ауыр эсминец шайқастарын бастан өткерді. Бірақ соғыс аяқталған кезде оның өзінің мақсатын жоғалтқаны анық болды. VJ күнінен кейін ол жалақысын алып, резервке жіберілді. 1947 жылы ол жою тізіміне енгізіліп, кеме нысаналарын сынау үшін қолданылды. 1948 жылдың 12 сәуірінде ол Шотландияның батысындағы кемелерді бөлшектеуші компанияға бұзуға келді.