Кіріспе
Молекуланың өзінің құрылымдық изомеріне айналатын химиялық реакция. Органикалық химияда қайта құрылымдану реакциясы – молекуланың көміртектік қаңқасы бастапқы молекуланың құрылымдық изомерін беру үшін қайта құрылымдалатын органикалық реакциялардың кең класы. Көбінесе бір молекуладағы толықсыма бір атомнан екінші атомға көшеді, сондықтан бұл реакциялар көбінесе молекула ішінде жүреді. Төмендегі мысалда R толықсымасы 1-ші көміртектен 2-ші көміртеке ауысады: молекулааралық қайта құрылымданулар да болады. Қайта құрылымдануды қарапайым және дискретті электрондық ауысулармен (органикалық химия мәтіндеріндегі қисық жебелермен бейнеленген) жақсы көрсету мүмкін емес. Алкил топтарының қозғалуының нақты механизмі, Вагнер-Мервейн қайта құрылымдануы сияқты, иондық байланыстың үзілуі мен қалыптасуы емес, қозғалатын алкил тобының байланыс бойымен ағынмен ауысуын қамтиды. Перициклдік реакцияларда орбиталық өзара әрекеттесулер арқылы түсіндіру қарапайым дискретті электрондық ауысуларға қарағанда жақсырақ бейне береді. Дегенмен, қайта құрылымдану реакциясы сияқты нәтиже беретін дискретті электрондық ауысулар тізбегі үшін қисық жебелерді салуға болады, бірақ бұл міндетті түрде шындыққа сәйкес емес. Аллилдік қайта құрылымдануда реакция иондық болып табылады. Үш негізгі қайта құрылымдану реакциясы – 1,2 қайта құрылымдану, перициклдік реакциялар және олефин метатезі.
In organic chemistry, a rearrangement reaction is a broad class of organic reactions where the carbon skeleton of a molecule is rearranged to give a structural isomer of the original molecule. Often a substituent moves from one atom to another atom in the same molecule, hence these reactions are usually intramolecular. In the example below, the substituent R moves from carbon atom 1 to carbon atom 2:
Intermolecular rearrangements also take place. A rearrangement is not well represented by simple and discrete electron transfers (represented by curved arrows in organic chemistry texts). The actual mechanism of alkyl groups moving, as in Wagner–Meerwein rearrangement, probably involves transfer of the moving alkyl group fluidly along a bond, not ionic bond breaking and forming. In pericyclic reactions, explanation by orbital interactions give a better picture than simple discrete electron transfers. It is, nevertheless, possible to draw the curved arrows for a sequence of discrete electron transfers that give the same result as a rearrangement reaction, although these are not necessarily realistic. In allylic rearrangement, the reaction is indeed ionic. Three key rearrangement reactions are 1,2 rearrangements, pericyclic reactions and olefin metathesis.
Олефин метатезі
Олефин метатезі – екі алкендегі алкилиден фрагменттерінің формальді алмасуы. Бұл карбен немесе, дәлірек айтқанда, өтпелі металл карбен кешендерінің аралық қатысуымен жүзеге асатын катализдік реакция. Мысалы, этендік тозуда (этендік тозу – винил қосылыстарының жұбы этиленді бөліп шығара отырып, жаңа симметриялық алкенді құрайды.