Кіріспе
Органикалық химиялық реакция
1,2 қайта орналасу, 1,2 көшіру, 1,2 ауысу немесе Уитмор 1,2 ауысуы – химиялық қосылыстағы бір атомнан екінші атомға алмастырғыштың (топтың) қозғалуымен жүзеге асатын органикалық реакция. 1,2 ауысуда қозғалыс екі жақын атомды қамтиды, бірақ одан ұзақ қашықтыққа да қозғалу мүмкін. Мысалда, R алмастырғышы C2 көміртек атомынан C3 көміртек атомына көшеді. Бұл қайта орналасу молекулаішілік болып табылады, ал бастапқы қосылыс пен реакция нәтижесіндегі өнім құрылымдық изомерлер болып келеді. 1,2 қайта орналасуы – қайта орналасу реакциялары деп аталатын химиялық реакциялардың кең класына жатады. Сутек атомын қамтитын қайта орналасу 1,2 гидрид ауысуы деп аталады. Егер қайта орналасатын алмастырғыш алкил тобы болса, онда ол алкил тобының анионымен аталады, мысалы, 1,2 метанид ауысуы, 1,2 этанид ауысуы және т.б.
A 1,2 rearrangement or 1,2 migration or 1,2 shift or Whitmore 1,2 shift is an organic reaction where a substituent moves from one atom to another atom in a chemical compound. In a 1,2 shift the movement involves two adjacent atoms but moves over larger distances are possible. In the example below the substituent R moves from carbon atom C2 to C3. The rearrangement is intramolecular and the starting compound and reaction product are structural isomers. The 1,2 rearrangement belongs to a broad class of chemical reactions called rearrangement reactions. A rearrangement involving a hydrogen atom is called a 1,2 hydride shift. If the substituent being rearranged is an alkyl group, it is named according to the alkyl group's anion: i. e. 1,2 methanide shift, 1,2 ethanide shift, etc.
Радикалды 1,2-қалыптастырулар
Генрих Отто Виланд 1911 жылы хабарлаған алғашқы радикалды 1,2 қайта орналасу – бис((трифенилметил)пероксидінің 1 тетрафенилэтанға 2 түрленуі болды. Реакция трифенилметоксил радикалы А арқылы, дифенилфеноксиметил С-ға қайта орналасып, оның димеризациясы арқылы жүзеге асады. Күні бүгінге дейін циклогексадиенил радикалдық аралық В-ның осы қайта орналасуда өтпелі күй ме, әлде реакциялық аралық ма екендігі белгісіз, себебі ол (немесе басқа да осындай түрі) әзірге ЭСР спектроскопиясымен анықталған жоқ. Сирек кездесетін 1,2 радикалдық орын ауысырудың мысалын кейбір полициклді ароматты қосылыстардың газ фазасындағы пиролизінен кездестіруге болады. Арил радикалында 1,2 орын ауысыру үшін қажетті энергия жоғары болуы мүмкін (60 ккал/моль немесе 250 кДж/моль), бірақ аринге протонды жұлып алу үшін қажетті энергиядан (82 ккал/моль немесе 340 кДж/моль) әлдеқайда төмен. Алкен радикалдарында алкинге протонды жұлып алу басымдыққа ие.