Кіріспе

Монфрагуе (испанша: Parque Nacional Monfragüe) – Испанияның ұлттық паркі, құстарға байып қорғалған аймақ. Ол Касерес провинциясындағы Пласенсия, Трухильо және Касерес қалалары құрайтын үшбұрыштың орталық бөлігінде орналасқан. Монфрагуе сонымен қатар Испания батысындағы Эстремадура аймағының комаркасы (әкімшілік функциясы жоқ аудан).

Орналасқан жері

Монфрагюе – Испаниядағы комарка, яғни, Испанияның батысындағы Эстремадура аймағында әкімшілік функциясы жоқ округ. Монфрагюе сол атпен аталатын ұлттық паркімен әйгілі, ол құстарға толы өмірімен танымал. Ол Касерес провинциясындағы Пласенсия, Трухильо және Касерес қалалары құрайтын үшбұрыштың ортасында орналасқан. Парк Тахо (Тагус) өзенінің аңғарымен шығыстан батысқа қарай созылады, ол ұзын тау жотасын кесіп өтіп, батыс жағында "Пенья-Фалькон" ("Тұңғыш бүркіт тасы") аталған жартасқа айналды. Шығыс жағында Монфрагюе қамалы орналасқан. Тиетар өзені солтүстік-шығыстан паркіге кіріп, Пенья-Фальконның шығысында Тахо өзенімен қосылады. Парктегі жалғыз ауыл – Виллареал-де-Сан-Карлос (28 адам тұрады). Парк 18 118 гектар жерді алып жатыр.

Тарих

Аймақ пен парктің атауы латын тіліндегі Monsfragorum, "монте фрагозо" (испан тілінде) сөзінен шыққан, ол "жасыл, құнарлы тау" деген мағынаны білдіреді.

Рим дәуірі

Парк Рута-де-ла-Платаға (Күміс жол) жақын орналасқандықтан, римдік жолдардың, көпірлердің, фонтандардың және қабір тастарының қалдықтарын табуға болады. Вильярреалдан Кардинал көпіріне дейін төмен түсетін жолдың бір бөлігі римдік жолдың іздері саналады. Испания географиясының көп бөлігіндегідей, жолдардың орналасуын аңғарлар анықтайды. Мысалы, Серро Гимиоде күзет мұнараларының қалдықтары сақталған. "Chaquetalarga" (Joaquín Ventas Cintas) және "француздар" (Pedro Díaz Monje) есімдері белгілі.

1966 жылы Торрейон эль Рубиода бөгет құрылысы, ал 1969 жылы Алкантара бөгеті ландшафтты өзгертіп, Тагус өзенінің жағалауының табиғи сұлулығын, сондай-ақ оның экологиялық және этнологиялық байлығын су астына кетірді. Жиырма бес жыл өткен соң, Монфрагюе 2 наурыз 2007 жылы заңмен ұлттық парк мәртебесін алды.

Биологиялық әртүрлілік

Парктегі мекендеу орындарына тығыз қалың бұталар, шағын емен тоғайлары және көптеген жартастар мен тас беткейлер кіреді. Жер көбінесе дәстүрлі, төмен қарқынды шаруашылыққа пайдаланылады. Дегенмен, 1960-1970 жылдары екі маңызды өзгеріс болды: Тежу өзеніне бөгет салынып, оның парктегі ағысына әсер етті, ал 1970 жылы жергілікті емес эвкалипт пен қарағайды қатал түрде отырғызу басталды. Navalmoral de la Mata қаласында салынбақ болған қағаз өнеркәсібі үшін парктің көптеген гектары ауыр техникамен жасалған террасалармен қиратылып, өзгертілді. Миравете тауы мен Малвесино және Барбаон ағындарының шатқалдары ауыр зардап шекті, ал Жерорта теңізі ормандығының маңызды бұталары жойылды. Монфраг – 15-тен астам тұрақты көбейетін түрі бар, хищ құстар үшін ерекше маңызға ие орын. Мұнда әлемдегі ең ірі Еуразиялық қара құрлыақтар колониясы (600-дан астам жұп) және бұғы, жабайы шошқалар мекендейді.