Кіріспе

Қоймалар мен тарату орталықтарын басқаруды қолдау және оңтайландыруға арналған бағдарламалық қамтамасыз ету. Қойманы басқару жүйесі (WMS) – қойма немесе тарату орталығының жұмысын ұйымдастыруға, осы нысанның тиімді жұмыс істеуін және мақсаттарына жетуін қамтамасыз етуге бағытталған саясаттар мен процестердің жиынтығы. 20-шы ғасырда «қойманы басқару ақпараттық жүйесі» термині осы функцияны орындайтын бағдарламалық жасақтаманы теориялық жүйелерден ажырату үшін жиі қолданылды. Кейбір шағын нысандар өз процестері мен қызметтерін құжаттау үшін электрондық кестелерді немесе қалам мен қағаз сияқты физикалық құралдарды пайдалануы мүмкін, мұны да WMS деп қарастыруға болады. Дегенмен, қазіргі қолданыста бұл термин көбінесе компьютерлік жүйелерге қатысты. Қойманы басқару жүйесінің негізгі функциясы – тауардың келіп-кетуін тіркеу. Осы бастапқы нүктеден бастап, қоймадағы қордың нақты орналасқан жерін тіркеу, қолжетімді кеңістікті оңтайландыру немесе максималды тиімділік үшін тапсырмаларды үйлестіру сияқты мүмкіндіктер қосылады. Компанияның WMS жүйесін құруды немесе жаңартуды жүзеге асыруға ықпал ететін 5 фактор бар. Жаңа WMS-ті сәтті енгізу көптеген пайда әкеледі, бұл компанияның өсуіне және тұрақты клиенттерге қол жеткізуіне көмектеседі. Біріншісі – нақты уақыт режимінде қорды басқару, бұл логистикалық қызметтер көрсетушілерге ғана емес, сонымен қатар олардың клиенттеріне де ресурстарды және қорларды жоспарлауға көмектеседі. Сонымен қатар, компания қызмет ішіндегі әрбір қозғалыс үшін өнімді тексерген/скандалаған кезде, өнімдердің орналасқан жері, қорды бақылау және басқа да іс-әрекеттер анық болады, ал қорды дұрыс пайдаланбау мүмкіндігі айтарлықтай төмендейді. WMS жүйелерінің маңыздылығын көрсететін үшінші фактор – бүгінгі күшті бәсекелестік ортада және қарқынды дамып жатқан әлемде өте бағаланатын жылдам өнімді жеткізу. Жаңа WMS жүйелерінің артықшылықтары компания өнімді өз клиенттеріне/серіктестеріне жіберу қажет болған кезде ғана емес, қайтаруларды басқару кезінде де көрінеді. Компания қайтарылған қорды бақылап, қадағалай алса, клиенттердің қайтарып берген тауарларын басқару және оларға қамқорлық жасау әлдеқайда оңай және тиімді болады. Соңында, WMS жүйесін сәтті енгізу компанияның барлық операцияларын үздіксіз орындауына көмектеседі, осылайша жалпы клиенттердің қанағаттануын арттырады.

Орнату түрлері және лицензия беру

WMS бағдарламалық жасақтамасы дәстүрлі түрде мәңгілік лицензия арқылы ұсынылып келді, бұл ұйымдарға оны өздерінің серверлеріне орнатуға толық құқық берді. Әдетте, бұл жаңартулар мен техникалық қолдаудың белгілі бір мерзімін қамтиды, оларды қосымша төлем арқылы жаңаруға болады. Көптеген кәсіпорындық бағдарламалық жасақтамалар сияқты, осы қамтамасыз ету моделі қазірде хостингтік жазылым қызметтерімен ауыстырылуда. Кәсіпорындық бағдарламалық қамтамасыз етудің бұрынғы өндірушілері әдетте екі модельді де ұсынады, бірақ клиенттерін бұлттық шешімдерге көшуге бағыттайды. WMS жеке өнім ретінде немесе ірі Кәсіпорын Ресурстарын Жоспарлау (ERP) жүйесінің, Тасымалдау немесе Қорды Басқару Бағдарламалық Қамтамасыз етуінің, немесе Жеткізу Тізбегін Басқару Жүйесінің (SCMS) бір бөлігі – модуль немесе модульдер жинағы ретінде болуы мүмкін. Орнату түрі WMS мүмкіндіктерінің деңгейіне әсер етпейді, егер жеткілікті есептеу қуаты қарастырылса және деректер басқа жүйелермен сәтті синхрондалса.

Басқа бағдарламалық жасақтамалармен салыстыру

Инвентаризацияны басқару бағдарламалық жасақтамасы өндіріс, бөлшек сауда және қонақжайлылық сияқты көптеген салаларда қолданылады. Қойманы басқару жүйелері сияқты, оның негізгі мүмкіндігі – әртүрлі материалдардың қор деңгейін қадағалау болып табылады. Бұл екі бағдарламалық жасақтама түрінің айырмашылығы жоғары деңгейде көрінеді. Мысалы, салыстырмалы түрде қарапайым "қоймасы" немесе клауы бар қызмет көрсету бизнесі, материалдарды тиімді тасымалдауға бағытталған күрделі WMS мүмкіндіктеріне қарағанда, тұтынылатын материалдардың құнын немесе қосымша қорды сатып алудың оңтайлы уақытын талдау мүмкіндіктеріне көбірек мұқтаж болады. Көптеген Кәсіпорын Ресурстарын Жоспарлау (ERP) жүйелері қойманы басқару модулі немесе модульдер жиынтығын қамтиды. ERP жүйесінің негізгі логикасы транзакциялық сипатта; оның мақсаты – операциялық және коммерциялық деректерді есепке алу және қаржылық шешімдер қабылдаумен байланыстыру. Осының салдарынан, оның қойма модульдері қаржылық тұрғыдан бірден және анық маңызды көрсеткіштерге назар аударады және жетілдірілген WMS-тің күрделілігіне жете алмайды. Интеграцияланған Жеткізу Тізбегін Басқару бағдарламалық жасақтамасы қойманы басқаруды, тасымалдауды басқаруды және қосымша функционалдық мүмкіндіктерді біріктіреді. ERP жүйелерінен айырмашылығы, бұл жүйелер көбінесе операциялық қажеттіліктерге бағытталған. Дегенмен, ERP жүйелері сияқты, оларға арнайы WMS-тің тереңдігі мен конфигурациялануы жетіспейді. "Қойманы басқару" және "Қойманы орындау" жүйелері терминдері кейде бір-бірімен және қойманы басқару жүйелерімен алмастырылып қолданылады. Алайда, WCS дәстүрлі түрде конвейерлік ленталар сияқты моторлы жабдықтарды басқарады, мұндай жабдықтар жоғары көлемді, азын түрлі материалдарды өңдейтін объектілерде кездеседі. Автоматтандыру жабдықтары жетілдірілген сайын, олар күрделі объектілерде қолданыла бастады, бұл жетілдірілген басқару және WMS мүмкіндіктерін біріктіретін жүйелер үшін WES терминологиясын пайдаетуға әкелді. Әр жағына көбірек мүмкіндіктер қосылған сайын, жоғары деңгейдегі WES және WMS арасындағы шекара бұлыңқы бола бастайды. Аумақты Басқару Бағдарламалық жасақтамасы көбінесе ірі объектілер мен өздерінің көлік паркін басқаратын ұйымдарға арналған. Бұл дербес жүйе немесе WMS немесе SCMS модулі болуы мүмкін. Функционалдық тұрғыдан алғанда, YMS көлік құралдарының, тұрақ орындарының және ресурстардың тізімін қадағалай алады, толық және бос тіркемелердің қозғалысын үйлестіре алады немесе жұмыс жүктемесін жақсырақ болжау үшін кездесулерді басқара алады. Док кестесін жасау YMS, SCMS немесе WMS құрамы ретінде қолжетімді болуы мүмкін, бірақ көбінесе оның күрделілігі төмен болады. Дербес док кестесін жасау бағдарламалық жасақтамасы көбінесе кіріс жүк туралы алдын ала деректерді алу немесе тасымалдаушыларды белгілі бір уақыт аралықтарына немесе ұзақтығына шектеу мүмкіндіктерін қамтиды.

Нарық

Grand View Research-тің есебіне сәйкес, жаһандық қойма басқару жүйесі нарығының көлемі 2021 жылы 2,8 миллиард АҚШ долларынан 2026 жылға қарай 6,1 миллиард АҚШ долларына дейін өсуі күтілуде, бұл күрделі жылдық өсім 16,7% құрайды. Warehouse Science авторлары атап өткендей, АҚШ-та 300-ден астам WMS жеткізуші бар. Ең ірі компаниялар нарықтың 20%-дан азын иеленеді. Нидерландыдағы Эразм университетінің Бизнес мектебінің зерттеушілері стандартты WMS көбінесе қойма қалай жұмыс істегісі келеді және жүйе қоймаға қалай жұмыс істеуге мүмкіндік береді арасындағы шарттасуларға негізделгенін көрсетті. Белгілі бір жағдайларда, мұндай шарттасулар қойманың жұмысын нашарлата алады. Бағдарламалық қамтамасыз ету жеткізушілер "Мұралық WMS-тен бас тарту мүмкін болмаған жағдайларда, оның кемшіліктерін ақылды интеграциялар арқылы шешуге болады, бұл қоймаға орта мерзімде мүмкіндік береді" деп ұсынды.