Кіріспе

1786 жылы Марокко мен АҚШ арасындағы келісім

Марокко-американдық бейбітшілік және достық туралы келісім, сондай-ақ Маракеш келісімі деп те аталады, 1786 жылы қол қойылған екіжақты келісім, ол АҚШ пен Марокко арасында дипломатиялық және сауда қатынастарын орнатты. Бұл АҚШ пен араб, африкалық және мұсылман мемлекеті арасындағы алғашқы келісім-шарт болды және АҚШ тарихындағы үздірілмейтін ең ұзақ дипломатиялық қарым-қатынасты бастады. Сұлтанның бірнеше ұсыныстарынан және Джон Адамс, Джон Джей және Бенджамин Франклиннің ынталандыруынан кейін, 1785 жылы АҚШ Конгресі Мароккомен келісімге келіссөздер жүргізуге рұқсат берді. Америкалық дипломат Томас Барклей АҚШ-ты өкілдік ету үшін таңдалды және Испанияның көмегі мен қолдауымен 1786 жылдың маусым айында Мароккодағы әріптесі Тахир Фаннишпен Маракеште кездесті. Келісім Барклей келгеннен кейін бірнеше күн ішінде аяқталды, Мохаммед III растады және Томас Джефферсон мен Джон Адамс Париж бен Лондондағы дипломатиялық өкілдіктерінде қол қойды; Конгресс 1787 жылдың 18 шілдесінде келісімді бекітті, ол елу жылға созылатын болды.

Өмірбаян

Мұхаммед III немесе Сиди Мұхаммед бин Абдалла 1757 жылы билікке келді және 1790 жылы қайтыс болғанға дейін билік жүргізді. Оның билігіне дейін Марокко 30 жыл бойы азаматтық соғыстар, тұрақсыздық және алабұрлысқа ұшыраған. Сиди Мұхаммед халықаралық сауданы дамытуға басымдық беріп, солтандық билікті қалпына келтіре отырып, саясат, экономика және қоғамды өзгертіп, Марокконың халықаралық беделін арттырды. Оның халықаралық сауданы дамытуға жасаған тырысының негізгі бөлігі – шетелдік сауда елдерімен келісімдер жасау болды. 1783 жылы Ұлыбританиямен соғыс аяқталмас бұрын ол АҚШ-пен келісімге қол жеткізуге тырысты және 1786 жылы келіссөздер жүргізу үшін Томас Барклейдің келуін құптады. Барклей мен сұлтан, содан кейін Джефферсон мен Адамс қол қойған келісім 1787 жылы Конфедерациялық Конгресс бекітті. Бұл келісімді солтан 1803 жылы қайта растады, ол кезде USS Конституция, Наутилус, Нью-Йорк және Адамс кемелері Бірінші Барбарий соғысы аясында канонерлік дипломатияны жүзеге асырды. Сол кезде тәуелсіз корсарлар мен қарақшылар Марокко порттарын американдық және еуропалық кемелерге жасалған шабуылдар арасында қауіпті бағдарлама ретінде пайдаланды. Осы келісім 235 жылдан астам уақыт бойы Атлантикалық мұхиттың қиындықтарына төтеп берді, бұл оны АҚШ тарихындағы үздірілмеген ең ұзақ келісім қатынасына айналдырды.