Кіріспе

Мурова алмаз кеніші – Зимбабведің оңтүстік-орталық бөлігінде, Мазвива ауданында орналасқан алмаз кеніші. Мидлендс провинциясындағы асбест кеніші – Звишаване қаласынан шамамен 40 шақырым қашықтықта жатыр. Кен орнының көп бөлігі Рио Тинто тобына тиесілі және олар басқарады. Бұл топқа Австралиядағы Аргайл алмаз кеніші және Канададағы Диавик алмаз кенішінің бір бөлігі де кіреді. Кен ашық және жер астына қазу арқылы игеріледі. Қазіргі есептеулерге сәйкес, құрылыс құны 61 миллион АҚШ долларын құрайды, ал кен қоры 19 миллион тонна кенді құрайды, кеннің сапасы бір тоннаға шаққанда белгілі бір көрсеткішке ие.

Кен орнының геологиясы

Мурова Зимбабве кратонының Чиви тобы граниттеріне енген, солтүстік бағытта созылған үш кимберлит түтігінен құралған. Кимберлиттердің жасы 500 миллион жылға бағаланады.

Тарих

Мурова алаңының мүмкіндіктері алғаш рет 1997 жылы алмас бар үш кимберлит құбырының табылуымен ашылды; үш жылдық зерттеулер барысында екі ірі құбырдың кен орындары ретінде экономикалық тұрғыдан тиімді екені анықталды. Кен орындарының құрылысы 2004 жылдың соңында аяқталды. Кен қазуға дайындық ретінде, кен алаңында тұратын 926 адам үкіметтік көшіру бағдарламасы арқылы сатып алынған алты шаруашылыққа күштеп көшірілді. Муровада шектеулі кен қазу жұмыстары 2004 жылы басталды, ал 2005 жылы толық қуатқа жетуі күтілді, бірақ рұқсат беру мәселелері осы мақсатқа жетуді баяулатты. Толық көлемдегі өндіріс жылына 200 000 тонна кенді өңдеуге бағытталған, бірақ қосымша капитал инвестициялары арқылы өндіріс көлемін жылына бір миллион тоннаға дейін арттыру мүмкіндігі бар. Кен ашық және жер асты құрылысының үйлесімінен тұрады; қазіргі есептеулерге сәйкес құрылыс құны 61 миллион АҚШ долларын құрайды. Кен қорының қазіргі шамасы 19 миллион тонна кенді құрайды, ал кеннің сапасы бір тоннасына шаққанда көрсетілмейді. Rio Tinto компаниясы шахтаның өмірлік циклы бойында Мурова өндірісінің орташа бағасы бір каратқа 65 АҚШ долларына (325 АҚШ доллары/г) жетеді деп болжайды. 2023 жылы шахта иесі Харпал Рандхава және оның ұлы Әмер 4 жолаушымен бірге ұшақ апатында қаза тапты.