Карабоның екінші шайқасы: Венесуэла тәуелсіздігі үшін күрес
Battle of Carabobo
Караболо шайқасы (1821) – Венесуэланың тәуелсіздігі үшін болған шешуші шайқас. Симон Боливар жетекшілігімен испандар жеңіліп, Ұлы Колумбия құрылды. Тарихы мен маңызы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1821 жылы Венесуэланың Тәуелсіздік соғысының шайқасы – Карабобо шайқасының екіншісі.
1821 battle of the Venezuelan War of Independence
the Second Battle of Carabobo
Карабобо шайқасы 1821 жылғы 24 маусымда Венесуэла генералы Симон Боливар басқарған тәуелсіздік күресшілері мен испан фельдмаршалы Мигель де ла Торре басқарған роялистік күштер арасында өтті. Боливардың Карабободағы шешуші жеңісі Венесуэланың тәуелсіздігіне және Ұлы Колумбия Республикасының құрылуына жол ашты.
The Battle of Carabobo, on 24 June 1821, was fought between independence fighters, led by Venezuelan General Simón Bolívar, and the Royalist forces, led by Spanish Field Marshal Miguel de la Torre. Bolívar's decisive victory at Carabobo led to the independence of Venezuela and establishment of the Republic of Gran Colombia.
Жарыс алдында
Қарабобо шайқасына алып келген бірнеше оқиға болды. Франсиско де Миранда, Симон Боливармен бірге көптеген Латын Америка елдерін азат етуге тырысқан белгілі патриот, 1810-1812 жылдары аралығында Каракас қаласын бақылауға алды. Испандықтар билікті қайтарып алды, ал Миранда Боливардың өміріндегі ең күмәнді шешімдерінің бірі нәтижесінде сатқын деп танылып, роялистерге тапсырылды. Содан кейін Боливар Венесуэладан қашып кетті, бірақ 1813 жылы «Таңғажайып жорық» ұйымдастырып, Венесуэланың Екінші Республикасын қайта құрды. Боливар 1814 жылы Венесуэланы қайтадан жоғалтты, Венесуэла Республикасын тағы бір рет қайта құрды, содан кейін Жаңа Гранадамен бірігіп, Ұлы Колумбия одағын құрды. 1818 жылы Венесуэланың Үшінші Республикасы құрылды, оның міндеті – Венесуэланың барлық аумағын азат ету болды. Боливар Колумбияны азат етуді көздеді, соның нәтижесінде бүгінгі Колумбия, Эквадор, Панама және Венесуэла аймақтарынан тұратын Ұлы Колумбия жаңа мемлекетін құруды жоспарлады. 1819 жылы Колумбия Республикасы құрылды, оның президенті Боливар болды. Колумбия тәуелсіздік алғаннан кейін Боливар Венесуэланы азат етуге көшті. 1820 жылы испандық генерал Пабло Морильо мен Боливардың басқаратын патриоттар арасында келісімге келді. Венесуэладан қашқаннан кейін Боливар көп уақытын әскерін қайта жинауға жұмсады. Ол Маракайбо көлінде әскерін орналастырды, бұл аймақ роялистердің бақылауында болды. Боливардың әскері роялистерден санда басым болғанымен, бұл қиындықтарды тудыратын еді.
There were several events that led to the Battle of Carabobo. Francisco de Miranda, famed patriot that tried to free many Latin American countries alongside Simón Bolívar, had taken control of Caracas from 1810 to 1812. The Spanish took back control and Miranda was handed to the royalists because Bolívar, in one of the most questionable decisions of his life, believed him to be a traitor. Bolívar then fled from Venezuela, after which he organized the Admirable Campaign in 1813 and re established the Second Republic of Venezuela. Bolívar would lose Venezuela again in 1814 and he would re establish the Venezuelan Republic one more time before uniting with the New Granada to form the Gran Colombia union. By 1818 the Third Republic of Venezuela had been established with the task of liberating the entirety of Venezuela. Bolivar aimed to liberate Colombia, with the goal of establishing a new country Gran Colombia (a region consisting of what we know today as Colombia, Ecuador, Panama, and Venezuela). The Republic of Colombia was formed in 1819, with Bolívar as president. Once Colombia established independence, Bolivar moved on to liberate Venezuela. In 1820, an armistice was made between the Spanish, under General Pablo Morillo, and the Patriots, under Bolívar. During the years after he fled from Venezuela, Bolívar spent a lot of time regrouping his forces. He stationed his men on Lake Maracaibo, an area that was occupied by the loyalists. Bolívar had numerical superiority over the loyalists but it would still be a challenge.
Шайқас
Роялистер Валенсиядан Пуэрто-Кабельоға дейінгі жолды басып алды. Боливардың 6500 немесе 8000 сарбаздан тұратын әскері (оның ішінде британдық рейнджерлер батальонының 340 немесе 350 адамы, олардың көп бөлігі «Британ легиондары» деп аталатын ағылшын тілінде сөйлейтін адамдар еді) роялистердің орналасқан жеріне жақындағанда, Боливар күштерін екіге бөліп, жартысын қиын өңір мен тығыз жапырақ арасынан шабуылға жіберді. Боливар орталықтан шабуылға көшпес бұрын, генерал Хосе Антонио Паэз оң қанатка айналып өтті. Бірақ олар бастамас бұрын, испандықтардың екі далалық зеңбірегі қатарға оқ атты. Испания әскерінің қолбасшысы, генерал Мигель де ла Торре де өз күштерін екіге бөліп, жартысын осы қанатка жіберді. Апуре Батырлар батальонының басшылығымен патриоттарға мушкетпен шабуыл жасаған роялистер бастапқыда шабуылды тойтарды. Венесуэлалық жаяу әскері шабуылда сәтсіздікке ұшырап, шегінді, бірақ полковник Томас Ильдертон Ферриер басқарған және танымал Корольдік неміс легионының көптеген бұрынғы мүшелерін қамтитын британдық батальон сарбаздары қаһармандықпен күресіп, төбелерді басып алуға жетті. Көптеген сарбаздар болғанымен және азық-түлік жетіспесе де, легион сарбаздары тактикалық маңызы бар төбелерді бақылауда ұстап тұрды. Шабуыл аяқталғанда, легион күштері 119 сарбазды жоғалтты, оның 11-і офицерлер еді. Полковник Ферриер де қаза тапқандардың арасында болды. Боливар кейіннен легион әскерлерін мақтап, оларды «Отанымның құтқарушылары» деп атады, олар басқа әскерлерден өзгеше көзге түскендерін айтты. Легион төбеге жеткенде, Апуре Батырлары мен 2-ші дивизияның 2 ротасы (Тирайлерлер батальоны) оларға қосылып, жауды ығыстырды. Педро Камехо найзасын ұстап, қатарларды қайта жинауға тырысқанда, генерал Паэстің алдында жаудың оқтарынан көкірегіне екі рет оқ тиіп қаза тапты. Паэз оны шегініп бара жатқанда көрді де, оның қорқақ екенін айтты. Оған жауап ретінде, өлім аузындағы Камехо: «Жоқ, мен қорқақ емеспін! Генерал, мен сізге қоштасуым керек, себебі мен өлдім!» деді. Патриот жаяу әскерінің қаһармандық күресі кезінде роялистік «Льянеро» атты әскерлері шайқас алаңынан қашып кетті, ал полковник Муноз басқарған патриоттық атты әскерлер орталықтағы роялистік қатарларды бұзып, де ла Торре әскерінің арт жағына қарай жылды. Испан жаяу әскері шаршылар құрып, патриоттық атты әскердің шабуылына қарсы соңғы деміне дейін күресті, бірақ бір батальон жаудың алдында шегінді. Жеңіліс соншалықты ауыр болды, бір жаяу әскер полкінің шамамен 400 сарбазы ғана Пуэрто-Кабельоға аман-есен жетті. Венесуэладағы негізгі роялистік күш талқандалғаннан кейін тәуелсіздік қамтамасыз етілді. Келесі шайқастар 1823 жылдың 24 шілдесінде Маракайбо көліндегі шайқаста тәуелсіздік күштерінің маңызды теңіз жеңісін қамтыды, ал 1823 жылдың қараша айында Хосе Антонио Паэз Венесуэладағы соңғы роялистік бекініс Пуэрто-Кабельоны басып алды. Бұл жеңіске тәуелсіздік күштері көп еңбек сіңірді. 2-ші және 3-ші дивизиялардың қолбасшылары Амбросио Плаза мен Мануэль Седеньо шайқаста жаудың қолынан қаза тапты.
The Royalists occupied the road leading from Valencia to Puerto Cabello. As Bolívar's force of 6,500 or 8,000 (which included 340 or 350 men of the British Rangers battalion, the great majority of them of Anglophone origin of the so called "British Legions") approached the Royalist position, Bolívar divided his force and sent half on a flanking maneuver through rough terrain and dense foliage. Bolívar led the attack through the center while Gen. José Antonio Páez went around to the right flank. But before they could do it, the two Spanish field guns fired on the lines. Gen. Miguel de la Torre, commander of the Spanish, also split his force and sent half to deal with this flank attack. Hitting the Patriots, led by the Apure Braves Battalion, with musket fire, the Royalists initially held back the assault. Though the Venezuelan infantry failed in their attack and retreated, the men of the British battalion, commanded by Colonel Thomas Ilderton Ferrier and including many former members of the famed King's German Legion, fought hard and eventually succeeded in taking the hills. Though greatly outnumbered and low on supplies, the legion soldiers managed to maintain control of the tactically critical hills. By the battle's end, the legionary force had suffered 119 deaths, of which 11 were officers. Col. Ferrier was among the dead. Bolívar later praised the Legion troops and called them the "Saviors of my Fatherland", noting that they had distinguished themselves among other armies. As the Legion gained the top, the Apure Braves and 2 companies of the Tirailleurs Battalion (2nd Division) reinforced them, and pushed the enemy off, just as Pedro Camejo, lance in hand, was trying to rally the formations, only to be killed due to two shots to the chest from enemy gunfire, in front of General Páez. Páez, watching him in retreat, told him that he was a coward, to which, with his dying breath, Camejo responded: No, I am not! My general, I have to tell you goodbye, because now I am dead! The cavalry militia of royalist "Llanero" fled from battlefield as the Patriot infantry fought hard, and the patriot cavalry led by Colonel Munoz eventually broke through the Royalist lines on the center, and marched towards the rear of de La Torre's force. The Spanish infantry formed squares and fought to the end under the attack of the Patriot cavalry, but one battalion retreated in the face of the enemy. The rout was so bad that only some 400 of one infantry regiment managed to reach safety at Puerto Cabello. With the main Royalist force in Venezuela crushed, independence was ensured. Subsequent battles included a key naval victory for the independence forces on 24 July 1823 at the Battle of Lake Maracaibo and in November 1823 José Antonio Páez occupied Puerto Cabello, the last Royalist stronghold in Venezuela. The victory was a hard won one for the independence forces. Both Ambrosio Plaza and Manuel Cedeño, commanders of the 2nd and 3rd Divisions, were killed in the battle by the enemy.
Еске алу
24 маусым Карабобо шайқасы күні ретінде тойланады. Бұл күн Венесуэлада "Әскер күні" деп те аталады. Жыл сайын маусым айында, әсіресе 24-і күні, Венесуэла Тәуелсіздік соғысының ең маңызды шайқасы және Испанияға қарсы жылдар бойы соғыс салдарынан ұлттық тәуелсіздікті қамтамасыз еткен соғыстың ең ірі шайқасы тойланады. Бұл ұлттық мереке теледидардан және интернет арқылы көрсетіледі. Күндізгі уақытта Венесуэла армиясының әскери парады өтеді, онда жердегі күштердің барлық қару-жарағы, танктері, батальондары, қарулары және т.б. көрсетіледі – бұл парадтың басты бөлігі. Бұл әскери парадты үкімет пен армиядан басқа ешкім демеушілік етпейді. Бұл елдегі ең ірі әскери парад, генерал Симон Боливардың 1783 жылғы 24 шілдедегі тууының (Теңіз күні) және жыл сайынғы 5 шілдедегі Тәуелсіздік күніне арналған парадтардан кейін. Таңертең шайқас болған жерде Карабобо штатының үкіметі, Қорғаныс министрлігі, Ұлттық қарулы күштер және Білім министрлігі бірлесіп тарихи оқиғаны қайта жасайды, оған бастауыш және орта мектеп оқушылары қатысады. 2015 жылы бұл шара алғаш рет мерейтойға ең жақын болған жексенбіде, 21 маусымда өткізілді.
24 June is celebrated as Battle of Carabobo Day. This day is also called "Army Day" in Venezuela. Every year during the month of June; the 24th specifically, honors the most important battle of the Venezuelan War of Independence and the largest battle of that war that finally secured national independence after years of war against Spain. It is a national celebration that is televised and streamed on the Internet. It lasts all day with a military parade of the Venezuelan Army, showing to public all armaments, tanks, battalions, weapons, etc. of the ground forces, as the main highlight, during the midday hours. This military parade doesn't have any sponsorship except by the government and the Army. It's the largest military parade in the country after the celebration of the birth of General Simón Bolívar on 24 July 1783 (Navy Day) and the annual Independence Day parades of 5 July yearly. Also held is a joint historical reenactment organized by the Carabobo State Government, the Ministry of Defense, the National Armed Forces, and the Ministry of Education on the very site of the battle in the morning, joined in by elementary and middle school students. The 2015 event was held for the first time on the Sunday nearest the anniversary, 21 June.