Портленд әуежайына жеңіл рельстік жол салу тарихы

Кіріспе

Портлендтегі жеңіл рельстік жол желісі, Орегон

1991 жылдың сәуірінде Портленд порты Портленд халықаралық әуежайының бас жоспарын бекітті – 20 жылдық, 300 миллион долларлық кезеңдік жоспар, жолаушылар терминалын кеңейтуге арналған. Бұл жоспар 2010 жылға дейін күтілетін жолаушылар ағынының өсуіне қызмет етуді көздеді. Жоспарға әуежайға жеңіл рельстік жолды ұзартудың ұзақ мерзімді мақсаты кірді, сондықтан терминалдың кіреберіс залының оңтүстік жағында және багаж алу аймағында жеңіл рельстік станцияға орын резервтелді. Алайда, 1993 жылға қарай әуежай жылына 8,5 миллион жолаушыға қызмет көрсетті – бұл 18 пайыздық өсімді құрады, бұл көрсеткіш Порттың сол жылға жасаған болжамынан асып кетті. Сонымен қатар, 1990 жылдардың басында жүргізілген экологиялық сараптамалар Metro жоспарлаушыларын I 205 дәлізінен бас тартып, Портленд қаласының орталығына жақынырақ, солтүстік-оңтүстік бағытқа көшуге мәжбүр етті. Бұл Hazel Dell, Вашингтон және Clackamas қалалық орталығы арасындағы «Оңтүстік/Солтүстік дәлізі» деп аталды. 1995 және 1996 жылдары сайлаушылар Оңтүстік/Солтүстік жобасы үшін жергілікті қаржыландыру ұсыныстарын қабылдамады. Қаржыландырудың балама көздерін іздеу үшін Metro Оңтүстік/Солтүстік жобасын жергілікті және жеке қаржыландырылатын әуежайдың жеңіл рельстік жолын ұзартумен біріктіруді ұсынды, себебі бұл Metro-ға федералдық қаржыландырудан көбірек қаражат сұрауға мүмкіндік берер еді. Алайда, TriMet Портленд аймағының сайлаушыларынан қаржыландыру сұрауға шешім қабылдады, бірақ олар 1998 жылғы дауыс беруде бас тартты. 1997 жылы Bechtel инженерлік фирмасы әуежай маңындағы жерді сатып алуды ниеттеніп, әуежайдың жеңіл рельстік жолын дамыту туралы бастамасыз ұсыныс енгізді. Ұзақ талқылаулардан кейін 1998 жылдың қазан айында Bechtel, Port, TriMet және жергілікті үкіметтер мен агенттіктер арасында келісімдерге қол қойылды. Келісімдердің бір бөлігі Bechtel-ге әуежайдың шығысында орналасқан Портленд халықаралық орталығының коммерциялық аймағына құқықтар беруге айырбас ретінде әуежайға 5,5 миль (9 км) жеңіл рельстік жолды жобалауға және салуға рұқсат берді. Кейін Bechtel бұл жерді дамытып, оны Cascade Station деп атады. Келесі айда Associated Builders and Contractors Multnomah округінің апелляциялық сотына шағымданып, Bechtel-ге берілген келісімшарт Орегонның мемлекеттік сатып алу заңдарын бұзған болуы мүмкін екенін мәлімдеді. Сот TriMet-тің пайдасына шешім шығарды, судья келісімшарттың әділ түрде жасалғанын жариялады.

In April 1991, the Port of Portland approved a master plan for Portland International Airport—a 20 year, $300 million phased expansion of the passenger terminal—to serve predicted passenger traffic growth through 2010. The plan included a long term goal for an extension of light rail to the airport and thus reserved space for a light rail station near the southern end of the terminal's arrivals hall and baggage claim area. By 1993, however, the airport had already served 8.5 million annual passengers—a growth rate of 18 percent, which exceeded the Port's projection for the year 1997. Meanwhile, environmental studies conducted in the early 1990s caused Metro planners to shift plans away from the I 205 corridor in favor of a north–south route farther west, closer to downtown Portland; this route, between Hazel Dell, Washington and Clackamas Town Center, became known as the "South/North Corridor". Voters rejected local funding proposals for the South/North project in 1995 and 1996. Seeking alternative sources of funding, Metro proposed combining the South/North project with a locally and privately funded airport light rail extension, as doing so would allow Metro to ask for more federal matching funds. TriMet, however, opted to ask Portland area voters for funding instead, who declined in a 1998 ballot measure. In 1997, engineering firm Bechtel, wanting to acquire property near the airport, submitted an unsolicited proposal to develop the airport light rail line. After long deliberations, agreements were made between Bechtel, the Port, TriMet, and local governments and agencies in October 1998. A part of the agreements authorized Bechtel to design and build a 5.5 mile (9 km) light rail extension to the airport in exchange for development rights to the , commercially zoned Portland International Center situated east of the airport. Bechtel later developed this property and renamed it Cascade Station. The following month, the Associated Builders and Contractors filed a petition in Multnomah County Circuit Court claiming that the contract awarded to Bechtel may have violated Oregon procurement laws. The court ruled in favor of TriMet with the judge declaring that the contract was awarded fairly.

Қаржыландыру және құрылыс

TriMet әуежай MAX желісін ұзартудың құны 125 миллион доллар деп бағаланған, бірақ пойыз жиынтықтарын сатып алу және оған байланысты инфрақұрылымды салуға кеткен қосымша шығындар осы соманы 182,7 миллион долларға жеткізді. Жобаның мерзімі жеделдетілді, мемлекеттік-жекешелік серіктестік құрылды, ол Федералдық көлік басқармасының (FTA) қаржыландыруын жойды, соның салдарынан FTA бекіту қажеттілігі де болдырмады. АҚШ федералдық ережелері мен Федералдық авиация басқармасының (FAA) рұқсаты бойынша әуежай аумағындағы 1,2 мильдік (2 км) учаскеге ғана қаржыландыру мүмкіндігі болды. Порт құрылысқа 28,3 миллион доллар, терминал мен жолдарды жақсартуға 20 миллион доллар бөлді; бұл қаражат жолаушылардан жиналатын 3 долларлық билет ақысы есебінен түсті. Бірақ FAA оны 1999 жылдың мамырында мақұлдады. Қосымша қаражат Cascade Station Development компаниясынан түсті, ол Bechtel және жылжымайтын мүлік әзірлеуші Trammell Crow компанияларының жеке консорциумы болып табылады, олар жобаға 28,2 миллион доллар, ал I 205 және Airport Way бағдарламасының үстінен өтетін қиылыстың құрылысына 13,1 миллион доллар бөлді. TriMet құрылысқа 27,5 миллион доллар бөлді, ол облигациялар арқылы 30 миллион доллармен қаржыландырылды, ал Metro аймақтық көлік қорынан 18 миллион доллар бөлді. Аэропорт MAX желісінің көп бөлігі Орегон көлік департаментіне, Портқа немесе TriMet-ке тиесілі қоғамдық жерлерді пайдаланды. Бұл жеке меншік иелерін қоныстандыру қажеттілігін болдырмады және жобаның әсерін Gateway Transit Center және Airport Way бойындағы тұрақ орындарымен шектеді. Құрылыс барысында жолдардың жабылуын азайту үшін жұмысшылар бетонды орнында құю әдісін қолданып, көпірлердің ұзындығын 5 метрлік қадамдармен ұзартты. Жұмыс I 205 тас жолының бойындағы учаскеде қолданыстағы I 205 автобус жолағының болғандығына байланысты жылдам жүргізілді, ол Gateway Transit Center-ден тас жолдың ортасына дейін туннельмен жалғасты. Оның жұмысшылары жобаның мерзімін сақтау үшін күніне 3200 фут (975 м) рельс төседі, ал Gateway Transit Center-ден оңтүстікке қарай I 205 көпіріне дейінгі рельстер 2000 жылдың шілдесіне дейін төселді. Хоффман Констракшн 8,4 миллион долларлық Портленд әуежайы стансасын салды, Бехтель 2001 жылдың наурыз айында электр қуатын, пойыздарды және сигналдарды сынауды бастады, ал TriMet сол жылдың шілдесінде жүйелік сынақтарды жалғастырып, кестелеуді тексерді. 11 қыркүйектегі шабуылдардан кейін 15-16 қыркүйекте жоспарланған тойлар тоқтатылды, сондай-ақ әуежай үш күнге жабылды, себебі бүкіл елде рейстер тоқтатылды. Ашылғаннан кейін Қызыл желі әуежайдан Портленд қаласының орталығындағы Кітапхана және Галерея станцияларына дейін қатынай бастады, онда пойыздар 11-ші авенюдегі айналма жолдарда бұрылыс жасады. Ол TriMet-тің әуежайға және одан қатынайтын жалғыз қызметі болған 12-Sandy Boulevard автобус маршрутын алмастырды, ал Кларк округіне қызмет көрсететін C-Tran көлік агенттігі Gateway Transit Center-дегі байланысынан Parkrose/Sumner Transit Center-ге автобус маршрутын өзгертті. 2001 жылдың қарашасына қарай күндізгі жолаушылар саны орташа есеппен 2300 адамды құрады, ал алғыс айту мерекесіне дейін 3800 адамға жетті. Сол кезде бір вагондық жеңіл рельс вагондары пайдаланылып келді, бірақ жолаушылар ағынының артуы TriMet-ті уақытша екі вагондық жиынтықтарды пайдалануға мәжбүр етті, бұл 2006 жылға дейін жоспарланбаған еді. 2003 жылдың 1 қыркүйегінде TriMet Қызыл желі қызметін батысқа қарай, қазіргі Westside MAX желілерін пайдаланып Beaverton Transit Center-ге дейін ұзартты. Бұл Gateway Transit Center және Beaverton арасындағы сыйымдылықты арттыру және батыс жағындағы жолаушылар үшін әуежайға тікелей қатынауды қамтамасыз ету мақсатында жасалды. Екі вагондық пойыздарды тұрақты пайдалану 2005 жылдың қыркүйегінде басталды, себебі жолаушылардың көптігі TriMet-ті Қызыл желіде екі вагондық жиынтықтарға ауысу үшін Сары желідегі қызметтердің көпшілігін бір вагондық жиынтықтарға ауыстыруға мәжбүр етті. 2008 жылдың 2 наурызында таңертеңгі және кешкі сағаттардағы жолаушылар ағынының артуына байланысты Көк желідегі сыйымдылықты арттыру мақсатында әр бағытта үш рейс Портленд әуежайы стансасына дейін қатынай бастады.

TriMet estimated the cost of the Airport MAX extension to be $125 million, but additional costs to purchase train sets and build related infrastructure raised this total to $182.7 million. The project's timeline was accelerated with the formation of a public–private partnership, which excluded Federal Transit Administration (FTA) funding and thus eliminated a requirement for FTA approval. Under U. S. federal regulations along with authorization from the Federal Aviation Administration (FAA), the Port was only able to fund a 1.2 mile (2 km) stretch within airport property. The Port contributed $28.3 million for construction and $20 million for terminal and road improvements; these funds were drawn from a $3 ticket fee levied on travelers. but the FAA approved it in May 1999. Additional funds came from Cascade Station Development, a private consortium of Bechtel and real estate developer Trammell Crow, who provided $28.2 million for the project and $13.1 million for the construction of an interchange over I 205 and Airport Way. TriMet released $27.5 million for construction, which was funded by $30 million in bonds, Metro allocated $18 million from a regional transportation fund, Much of the Airport MAX extension used public right of way already owned either by the Oregon Department of Transportation, the Port, or TriMet. This avoided displacing private property owners and limited the project's impact only to parking spaces at Gateway Transit Center and along Airport Way. To minimize lane closures, workers used a cast in place concrete pouring method to extend the bridges' spans in 16 feet (5 m) increments. Work progressed quickly along the freeway segment due to the existing I 205 busway right of way, which came with a tunnel from Gateway Transit Center to the freeway median. whose workers placed 3200 feet (975 m) of rail per day to meet the project's deadline; tracks from Gateway Transit Center to the bridge over southbound I 205 were laid by July 2000. Hoffman Construction built the $8.4 million Portland Airport station, Bechtel began the end to end testing of the power, trains, and signals in March 2001, and TriMet took over the project that July to continue system testing and verify scheduling. Celebrations scheduled for September 15–16 were canceled in the aftermath of the September 11 attacks, with the airport itself closed for three days due to a nationwide ground stop. Upon opening, the Red Line operated from the airport to the Library and Galleria stations in downtown Portland, where its trains turned around at the 11th Avenue loop tracks. It replaced bus route 12–Sandy Boulevard as TriMet's only service to and from the airport, while C Tran, the transit agency serving Clark County, Washington, rerouted its bus service from its connection at Gateway Transit Center to Parkrose/Sumner Transit Center. By November 2001, ridership had averaged 2,300 riders and peaked at 3,800 riders a day before the Thanksgiving holiday weekend. At the time, service had been using single light rail cars, but the influx of riders prompted TriMet to temporarily deploy two car consists, which it had not planned to do until 2006. On September 1, 2003, TriMet extended Red Line service farther west using the existing Westside MAX tracks to Beaverton Transit Center. This was done in an effort to increase capacity between Gateway Transit Center and Beaverton, and to provide a one seat ride to the airport for westside riders. Regular use of two car trains on the line began in September 2005, when overcrowding prompted TriMet to change most Yellow Line service from two car consists to single cars in order to convert the Red Line to two car trains. On March 2, 2008, three trips in each direction during the morning and evening rush hours began operating between the and Portland Airport stations to provide further additional capacity on the Blue Line amid growing ridership.

Хиллсбороға дейін жолды жақсарту және кеңейту

2017 жылдың қазан айында TriMet Қызыл желідегі екі бір рельстік бөлімдердің жүйелік кешігулерге себеп болғанын айтып, MAX Қызыл желісін жақсарту жобасын жариялады, кейіннен «A Better Red» деп аталды. Жоба Gateway Transit Center және Портленд әуежайы станциясы арасындағы екі бір рельстік бөлімдерді екі рельстік желіге айналдыруды ұсынды. Федералдық қаржыландыру алу үшін TriMet Қызыл желі қызметін Көк желі бойымен батысқа қарай, Хиллсборо қаласындағы Fair Complex/Hillsboro Airport станциясына дейін ұзартуды және он қолданыстағы станциядан Портленд халықаралық әуежайына бір көшірусіз бару мүмкіндігін жасауды көздерді. TriMet 2019 жылдың сәуірінде жергілікті басымдыққа ие нұсқаны қабылдады және қаржыландыру сұрауымен FTA-ға жоспарды ұсынды. 2020 жылдың мамырында FTA капиталдық инвестициялар гранттары бағдарламасы арқылы жобаға 99,99 миллион доллар бөлгенін жариялады. 2021 жылдың басында Parametrix инженерлік фирмасы жобаның соңғы нұсқасын аяқтады. Жобаға екінші рельстік жолды салу үшін Gateway Transit Center-ден солтүстікке қарай екі жаңа көпір және «Gateway North» деп аталатын жаңа MAX платформасы кіреді. Құрылыс жұмыстарына кедергі келтірмеу үшін Қызыл желі қызметі тоқтатылды, ал Gateway Transit Center мен Портленд халықаралық әуежайы арасында шаттл автобустары іске қосылды. Жоба 2024 жылдың наурыз айында аяқталды. 2023 жылдың 18 маусымынан 21 қазанына дейін TriMet әуежай мен Маунт-Худ даңғылы арасындағы екінші рельстік жолды салуға мүмкіндік беру үшін Gateway Transit Center мен әуежай арасындағы MAX қызметін тоқтатты. 2024 жылдың 14 қаңтарынан 3 наурызына дейін TriMet MAX Қызыл, Көк және Жасыл желілеріндегі қызметті NE 7-ші көше мен Gateway Transit Center арасында тоқтатты. PDX-тен келетін Қызыл желі пойыздары 2024 жылдың 4 наурызынан бастап Gateway North станциясына тоқтауға басталды. Бұл жобалар MAX жүйесіндегі соңғы екі бағыттық бір рельстік бөлімдерді жойды.

Бағыт

Қызыл желі 9 шақырымдық Airport MAX тармағына қызмет көрсетеді. Бұл тармақ Gateway Transit Center-ден оңтүстікке қарай басталады, онда ол Eastside MAX тармағынан бөлініп, 180 градусқа бұрылып, I 205 тас жолының шығыс жағынан солтүстікке қарай жүреді. Ол осы жолмен жүріп, Маунт Худ даңғылы станциясына жеткенше одан өтеді. Содан кейін жол әуежай жолының оңтүстік жағынан солтүстік-батысқа қарай Портленд әуежайы станциясына дейін жалғасады. Airport MAX-тан басқа, Қызыл желі пойыздары Westside және Eastside MAX тармақтарының бөліктеріне де қызмет көрсетеді; ол Beaverton Transit Center-ден Gateway Transit Center-ге дейін Көк желімен және Rose Quarter Transit Center-ден Gateway Transit Center-ге дейін Жасыл желімен байланысады. Қызыл желінің көп бөлігі екі рельстік теміржолмен жүргенімен, Airport MAX тармағының екі бөлігі бір рельстік. Бірінші бөлік Gateway Transit Center-ден басталып, Солтүстік-Шығыс Халси көшесінің солтүстігінде аяқталады. Екінші бөлік Солтүстік-Шығыс әуежайы жолы мен Солтүстік-Шығыс әуежайы жолының жанындағы қиылыстан оңтүстікке қарай, әуежай аялдамасына дейін созылады. 2023–2024 жылдары TriMet "A Better Red" жобасы аясында екі бөлімге де екінші рельс қосты.

Қызмет

TriMet Қызыл желісін "Жоғары жиілікті қызмет" маршруты ретінде белгілейді; оның пойыздары күніне шамамен 22 сағат бойы жұмыс істейді, ертеңгі және кешкі сағаттарда аралық 30 минутты құрайды, ал күнінің көп бөлігінде 15 минутқа дейін қысқарады. Әр күні, алғашқы пойыз шамамен сағат 3:30-да Beaverton Transit Center-ден Портленд әуежайы станциясына шығысқа қарай жүреді. Терминалдар арасындағы сапар шамамен 65 минутқа созылады және алғашқы батысқа қарайтын қызмет Портленд әуежайы станциясынан шамамен сағат 4:55-те шығады. Кешкі уақытта, таңдалған батысқа қарайтын пойыздар Қызыл желінің Beaverton Transit Center станциясындағы соңғы аялдамасынан өтіп, Хиллсборо қаласындағы Hatfield Government Center станциясына барады; бұл пойыздар Gateway/Northeast 99th Avenue Transit Center-ге жеткеннен кейін Көк желінің үздіксіз қызметі ретінде жұмыс істейді. Қызыл желідегі соңғы үш сапар Gateway Transit Center-де шығысқа қарай Көк желілік пойыздарға айналып, Ruby Junction/East 197th Avenue станциясында аяқталады. Соңғы батысқа қарайтын қызмет Портленд әуежайы станциясынан шамамен сағат 12:30-да, ал шығысқа қарай жүретін соңғы Қызыл желі қызметі Портленд әуежайы станциясынан шамамен сағат 1:40-та кетеді. 2018 жылдың 2 қыркүйегінде TriMet әуежайға автобус қызметін қайта енгізді, ол 2001 жылы Қызыл желімен алмастырылған болатын, ол 272–PDX түнгі автобусы еді. Автобус маршруты Қызыл желі жұмыс істемейтін түнгі және таңғы сағаттарда жүрді. Ол 2020 жылдың 5 сәуірінде COVID-19 пандемиясы кезінде мерзімі белгісіз тоқтатылды.

Жүргізуші

Қызыл желіде 2021 жылдың қыркүйек айында апта күндері орташа есеппен 10 310 жолаушы болған. 2002 жылдың қыркүйегінде әуежайда күн сайын орташа есеппен 2800 жолаушы болды, бұл TriMet-тің алғашқы жылғы 2300 болжамынан жоғары болды. 2003 жылы Beaverton Transit Center желісінің кеңейтілуі батыс жағындағы бағытта жұмыс күндері жолаушылар санын 49 пайызға және жүйе бойынша 6 пайызға арттырды. 2007 жылдың шілдесінде IKEA ашылуы Каскад станциясына көбірек жолаушы тартуға көмектесті, ол 11 қыркүйектегі шабуылдардан кейін экономикалық дағдарыс кезінде сәтсіз жоспарланған жоба деп есептелген еді. 2008 жылы Каскад стансасындағы жолаушылар саны аптасына 250 адамнан 2000 адамға дейін сегіз есе өсті, ал 2010 жылға қарай бұл көрсеткіш 6000-ға жетті. Қызыл желідегі жылдық жолаушылар саны 2009 жылы тоғыз миллионнан асып түсті; Портленд аймағындағы қылмыс пен тұрғын үй бағасының өсуіне байланысты жүйелік төмендеудің бөлігі ретінде ол төмендеуін жалғастырды. 2012 жылы 8,2 миллион жолаушы тасымалданса, 2015 жылы 7,4 миллион жолаушы тасымалданды.