Қызыл басқұс (Melanerpes rubricapillus) – Коста-Рика, Панама, Колумбияда кездесетін, Picidae тұқымдасының құсы. Сипаттамасы, таралу аймағы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құс түрі. Қызыл басқапқыш (Melanerpes rubricapillus) – шаңқалықтар тұқымдасының (Picidae) Picinae кіші тұқымдасына жататын құс түрі. Ол Коста-Рика, Панама, Колумбия, Венесуэла, Гайана, Суринам және Тобагода таралған.
Species of bird
The red crowned woodpecker (Melanerpes rubricapillus) is a species of bird in the subfamily Picinae of the woodpecker family Picidae. It is found in Costa Rica, Panama, Colombia, Venezuela, Guyana, Suriname, and Tobago.
Таксономия және жүйелеу
Қызыл тәжді тоқылдақ кейде Centurus туысына жатқызылған.
The red crowned woodpecker has sometimes been placed in the genus Centurus.
Сипаттама
Қызыл басқапқыш – орташа денелі құс, ұзындығы мен салмағы әртүрлі. Еркек және ұрғашы құстардың қауырсындары бір-біріне ұқсас, бірақ бас бөлігінің түсімен ерекшеленеді. Аталықтарының маңдайы ақшыл сарыдан ақшылға дейін, басы қызыл, ал мойны мен арқасы қызғылт-қызыл түсті болады. Ұрғашыларының маңдайы да ақшыл сары, бірақ басы ақшыл сұр, ал мойны мен арқасы қызғылт-сары түсті. Екеуінің де жаны, иегі және тамағы сұрғылт түсті. Арқасы мен қанаттары қара және ақ жолақты, құйрық асты жағы ақ. Ұшқыш қауырсындары қара, үстінде ақ жолақтары бар. Құйрығы қара, ортаңғы және сыртқы қауырсындары ақ жолақты. Төменгі жағы әртүрлі, көбінесе сары-сұр немесе сұр-сары түсті, ортаңғы құрсағында қызғылт-қызыл дақ болады. Бүйірлері мен құйрық астындағы қауырсындары қара жолақты. Мұраты ұзын, қара түсті, көзі қызыл немесе қоңыр, көздің айналасындағы терісі сұр-қоңыр, аяқтары сұр. Жастар ересектерге қарағанда көмескірек, қоңыр түсті, мойны мен арқасы ақшыл, арқасындағы жолақтары аз көрінеді, төменгі жағы сызықты, ал құрсақ дағы ақшыл және дақты болады. M. r. subfusculus түрі аталық түрінен сәл кішідірек, төменгі жағы қараңғырақ, кеудесі мен бүйірлері қоңыр түсті. M. r. seductus түрінің кеудесі аталық түріне қарағанда қараңғырақ, ал ұрғашысының мойны қызыл түсті. M. r. paraguanae түрінің маңдайы аталық түріне қарағанда ашық сары, мойны қоңыр, арқасы сарырақ, үстінде кең ақ жолақтары және алтын сары құрсақ дағы бар.
The red crowned woodpecker is long and weighs The sexes' plumage is alike except for their head pattern. Adult males of the nominate subspecies have a pale yellow to whitish forehead, a bright red crown, and an orange red nape and hindneck. Adult females have the same pale yellow to whitish forehead but a pale gray buff to whitish crown and a reddish to orange red nape and hindneck. Both sexes' cheeks, chin, and throat are grayish buff. Their mantle and back are barred black and white and the rump and uppertail coverts are unbarred white. Their flight feathers are black with white bars throughout. Their tail is black with white bars on the central and outermost pairs of feathers. Their underparts are variable but usually buffish gray to gray buff with an olive or yellowish wash and a reddish to orange red patch on the central belly. Their lower flanks and undertail coverts have black bars. Their bill is longish and blackish, their iris is red to brown, the bare skin around the eye gray brown, and the legs gray. Juveniles are duller and browner than adults, their nape and hindneck are paler, their upperparts' bars less contrasting, their underparts often lightly streaked, and their belly patch paler and somewhat mottled. Subspecies M. r. subfusculus is slightly smaller than the nominate and has darker underparts whose breast and sides are deep gray brown. M. r. seductus has a somewhat darker breast than the nominate and the female has more red on the nape. M. r. paraguanae has a paler yellow forehead than the nominate, a buff brown nape and yellower hindneck, wider white bars on its upperside, and a golden yellow belly patch.
Қозғалыс
Қызыл басқақты тоқылдақ өзінің ареалында жыл бойы қоныстанады.
The red crowned woodpecker is a year round resident throughout its range.
Тамақтандыру
Қызыл тәжді тоқылдақ диетасына көп мөлшерде жеміс-жидек кіреді, соның ішінде папайя мен банан сияқты өсірілгендері де. Тамақтың тағы бір маңызды бөлігі – көптеген түрдегі жәндіктер мен өрмекшілер, бірақ көптеген тоқылдақтарға қарағанда ағашқа кіретін қоңырқұрттардың деріқаптары аз. Ол гүлдерден нектар да ішеді. Бұл түр өмір сүретін ортаның барлық деңгейінде азықтанады, бірақ орта және төменгі қабаттарды артық жақсы көреді. Ол көбінесе жалғыз немесе жұп болып кездеседі. Тоқылдақ жәндіктерді іздеп, жинап, қағып, содан соң жемістерді жейді, егер олар бүтіндей жұтуға тым үлкен болса, тесіп немесе қағып ашады. Ол жемшөптен де жеміс алады және "жергілікті егістіктерде және бақшаларда жеміс жеу әдеті үшін зиянды болып есептеледі".
The red crowned woodpecker's diet includes a large amount of fruits and berries including cultivated ones like papayas and bananas. Another major portion is many types of insects and spiders, but fewer larvae of wood boring beetles than many woodpeckers. It also takes nectar from flowers. The species forages at all levels of its habitat but favors the middle and lower strata. It is typically seen singly or in pairs. It feeds by probing, gleaning, and hammering for insects, and by reaching for fruit which it pierces or pecks open when too large to swallow whole. It will take fruit from feeders, and is "considered a nuisance locally in plantations and gardens because of its fruit eating habits."
Өсіру
Қызыл шаңыраққа ие құрттың көбейетін мезгілі географиялық жағдайға қарай өзгереді, Коста-Рика мен Панамада ақпаннан шілдеге дейін, Колумбияда мамырдан маусымға дейін, Венесуэлада мамырдан қарашаға дейін, ал Тобагода наурыздан шілдеге дейін созылады. Кейде бір жылда екі рет балалайды. Жұптар жыл бойы бірге болады. Екі жыныстың да ұясын қазуы, әдетте, үлкен ағаш діңінің немесе бұтағының, немесе үлкен кактустың ішінде болады; қоршау тіректері де пайдаланылады. Ұялар әдетте жерден бірнеше метр биіктікте орналасқан. Ұяда 3-4 жұмыртқа болады, бірақ көбінесе екі ғана бала өседі. Екі ата-ана да 10 күн бойы жұмыртқаларды күтеді. Жұмыртқадан жарылғаннан кейін 31-33 күн өткен соң балалар ұядан шығады, екі ата-ана да оларды, сондай-ақ ұядан шыққаннан кейін кем дегенде бір ай бойы күтіп бағады.
The red crowned woodpecker's breeding season varies geographically, spanning February to July in Costa Rica and Panama, May to June in Colombia, May to November in Venezuela, and March to July in Tobago. It sometimes raises two broods in a year. Pairs stay together year round. Both sexes excavate the nest hole, typically in a large tree trunk or branch or a large cactus; fence posts are also used. Nests are usually between above the ground. The clutch size is three or four eggs but usually only two young fledge. Both parents incubate the eggs for the 10 day period. Fledging occurs 31 to 33 days after hatch and both parents care for the nestlings, and also for fledglings for at least a month.
Вокалды және вокалды емес дыбыстар
Қызыл шаңыраққа ие тоқылдақтың әдеттегі шақыруы "көбінесе тербеліп, созылған, соңында күрт аяқталатын, мысалы, 'чurr, чurr, кррррррр' деп естіледі". Ол сондай-ақ, "wícka, wícka" деп жарлысып, "шатырлаған дауыстар" шығарады. Көбейту маусымында екі жыныстың да бұғып тартуы мүмкін, сонымен қатар ұя тесігінің жанында жұмсақ соққылар жасайды.
The red crowned woodpecker's typical call is "often wavering and protracted with an abrupt terminal note, e. g. 'churr, churr, krr r r r'." It also makes a "'wícka, wícka' in display" and "chattering calls". Both sexes drum during the breeding season and also tap more softly near the nest hole.
Мәртебе
IUCN қызыл тажды тоқылдақ құстың қауіпсіз екенін бағалады. Оның таралған ареалы кең және кем дегенде жарты миллион ересек жеке дарағы бар, тұрақты популяциясы бар деп саналады. Қазіргі уақытта тікелей қауіп-қатерлер анықталған жоқ. Ол ареалының көп бөлігінде кең таралған, Коста-Рика мен Панамада көптеп кездеседі; бірнеше қорғаулы аумақтарда таралған. Ол "орманды кесуден пайда көруі мүмкін; сирету және кесу нәтижесінде ашық орман пайда болатын жерлерде саны көбейеді".
The IUCN has assessed the red crowned woodpecker as being of Least Concern. It has a large range and its estimated population of at least a half million mature individuals is believed to be stable. No immediate threats have been identified. It is considered common in most of its range and abundant in Costa Rica and Panama; it occurs in several protected areas. It might "benefit from forest clearance; numbers tend to increase in areas where thinning and clearance creates more open woodland."