Кіріспе
Никарагуалық прелат Мигель Обандо и Браво, SDB (2 ақпан 1926 – 3 маусым 2018) – Католик шіркеуінің никарагуалық басшысы. 1970 жылдан 2005 жылға дейін Манагуа архиепископы қызметін атқарды. 1985 жылы Иоанн Павел II оны кардинал дәрежесіне көтерді.
Miguel Obando y Bravo, SDB (2 February 1926 – 3 June 2018) was a Nicaraguan prelate of the Catholic Church. He was the Archbishop of Managua from 1970 to 2005. Pope John Paul II created him a cardinal in 1985.
Өмір
Обандо Шонталь департаментіндегі Ла Либертад қаласында дүниеге келген. 1968 жылдың 18 қаңтарында Пузия-ди-Бизачена титулды епископы болып тағайындалды және Матальпаның көмекші епискобы қызметіне бекітілді. 1968 жылдың 31 наурызында Гранада епискобы Марко Антонио Гарсия-и-Суарес, Эстели епискобы Клементе Карранса-и-Лопес және Джуигальпа прелаты Джулиан Луис Барни Споттидің көмегімен епископқа мінездеме берілді. Оның епископтық ұраны – "Omnibus omnia factus" болды. 1970 жылдың 16 ақпанында Папа Павел VI оны Манагуа митрополиясына көтерді. Ол 1971–1974 және 1979–1983 жылдары Никарагуа епископтар конференциясының президенті болып сайланды. Сонымен қатар, ол 1976 жылдан 1980 жылға дейін Орталық Америка және Панама епископтар хатшылығының президенті болып сайланды. Обандо 1985 жылдың 25 мамырында Сан-Джованни Эвангелиста а Спиначетто кардинал-дияконы болып жарияланды, алғашқы никарагуалық кардинал атанды. 2005 жылы Папа Бенедикт XVI сайланған папалық конклавқа қатысты. Обандо 1999 жылдың желтоқсанынан 2005 жылдың қарашасына дейін Никарагуа епископтар конференциясының президенті болды. Папа Иоанн Павел 2005 жылдың 1 сәуірінде Манагуа архиепископы лауазымынан Обандоның отставкасын қабылдады. 2007 жылдың 14 наурызында Обандо Юника католик университетінде өткен баспасөз конференциясында Никарагуа президенті Даниэль Ортеганың 1980 жылдардағы азамат соғысының салдарынан зардап шеккен никарагуалықтармен жасалған келісімдердің орындалуын қамтамасыз ету үшін қаңтар айында жасаған Бейбітшілік және келісім комиссиясына төрағалық ету туралы өтінішін қабылдағанын мәлімдеді. Ол бұл лауазымның партиялық немесе үкіметтік емес екенін айтты. Әулие Тақтың мақұлдағанын сұрағанда, ол Папа Бенедикттің жақында өткен аудиенцияда оған «никарагуалық отбасының келісімі үшін жұмыс істеуге» айтқандығын жеткізді. Обандо 2018 жылдың 3 маусымында Манагуада 92 жасында дүние салды.
Құрметтер
1979 жылы Обандо бейбітшілік және бостандық үшін Бруно Крейски сыйлығын (Вена, Австрия), Никарагуа халқының бейбітшілік және бостандық тақташасын (Сан-Франциско, Америка Құрама Штаттары, 1980), Пиарлар қоғамының бауырластық хатын (Манагуа, 1980), Франсиско Миранданың Венесуэла орденін (1981) және Папаға, шіркеуге және Никарагуа халқына адалдығы үшін Никарагуа жұмысшыларының орталық кеңесінен (CTN, 1982) марапаттауға ие болды. 1986 жылы Франсиско Маррокин университеті Обандоға құрметті докторлық дәрежесін берді.
Сомоза режимі
Обандо 1970-ші жылдардың аяғында Анастасио Сомоза режимінің жемқорлығына қарсы белсенді түрде күресті, пасторальдық хаттарында және Манагуа архиепископтығының бюллетеніне жариялаған мақалалары арқылы сын айтты. Ол 1972 жылғы Манагуа жер сілкінісінен кейін үкіметтің көмек қаражатын тиімсіз басқару арқылы көрініс берген режимнің жемқорлығын сынады және Ұлттық гвардия жасаған адам құқықтарын бұзуды ашық айыптады. Сомозаның сыйлаған Мерседес көлігін қабылдаудан бас тартып, ресми мемлекеттік шараларға қатысуға шақыруларды жолдарға салып, режимін әлсіретуге көмектесті.
Сандинисттер оппозицияда
Ол Сандинисттер ұстаған кезеңдерде Сандинисттер Ұлттық Азаттық фронты (FSLN) мен Сомоза үкіметі арасында екі рет делдалдық қызмет атқарды. 1979 жылғы маусымда жазған пасторлық хатында ол Сандинисттердің Сомоза режимін құлату үшін қарулы күш қолдануын жақтады және никарагуалықтарды социализмнен қорқуға шақырмады. Сомоза режимін сынағандықтан, үкімет шенеуніктері оны жеке сөйлескенде Сандинисттік басшы секілді "Команданте Мигель" деп атады.
Сандинисттер билікте
1980 жылдардың басында Обандоның Сандинистермен арақатынасы күрт өзгерді; ол ақырында революциялық үкіметтің ең белсенді отандық қарсыласы болды. Ол "халық шіркеуіне" (бостандық теологиясын қолдаған радикалды дін қызметкерлеріне) қарсы шығып, Никарагуа шаруаларының миссасы – Misa Campesina Nicaragüense-ті тыйым салды. Ол дін қызметкерлерінің канондық заңдарды сақтауын және мемлекеттік билік құрудан бас тартуын қатыстырып талап етті. Обандо Сандинистердің "құдайсыз коммунизм" деп атаған идеологиясына қарсы болды. Ол олардың көптеген саясатын, соның ішінде әскери шақыруды және баспасөз бостандығын шектеуді сынап, Сандинистерді адам құқықтарын бұзуда айыптады. Сандинистер болса, Обандоның Контраларға АҚШ көмегіне қарсы сөйлеуі керек екенін мәлімдеді. Бастапқыда Обандо, Контралар тарапынан адам құқықтарының бұзылуы расталған жағдайда, оларды жария түрде айыптайтынына уәде берген. Бірақ Human Rights Watch және Католик шіркеуінің дін қызметкерлері құрған бірнеше құқық қорғау ұйымы хабарлаған көптеген құқық бұзушылықтарды ол уәдесіне қарамастан айыптамады. Оның орнына, 1986 жылдың қаңтарында ол АҚШ-қа сапар шегіп, Контраларды қолдайтынын мәлімдеді, соның салдарынан АҚШ Конгресі оларға әскери көмек беруге итергілікті. Бұл Обандо мен Сандинист үкіметі арасындағы қарым-қатынасты шиеленістірді. Сандинистер 1984 жылдың шілдесінде контрреволюционер деп айыпталған басқа діни тұлғаға қолдау білдіргені үшін он шетелдік дін қызметкерін елден қуды. Сандинистер сол кезде халықтан қолдау алғанымен, бұл оқиға олардың беделін түсірді, себебі Обандо (журналист Стивен Кинзердің мәліметінше) христиан дінін ұстанатын никарагуалықтардың арасында үнемі құрметке ие болды.
Даниял Ортегаға қарсылық және қолдау
2004 жылы Обандо кенеттен және күтпеген жерден Даниэль Ортегамен келісуге дайын екенін жариялады. Бұл келісім бойынша, Ортега абортты барлық жағдайларда тыйым салуға келісімін берді, бұл сол кездегі үкімет заңмен бекітілді, сондай-ақ Обандоның қолдауындағы Роберто Ривасқа (кейін Жоғарғы сайлау кеңесінің төрағасы болып тағайындалды) қарсы жемқорлық айыптарын көтеруден бас тартты, бұл үшін FSLN қолдау көрсетті. Обандо 2006 және 2011 жылғы президенттік сайлауларда Ортеганы қолдауын жалғастырды, оппозиция өкілдері Ортеганың сайлау жүйесін (Ривастың көмегімен) манипуляциялағаны туралы айыптаулары күшейгеніне қарамастан. Обандо 2005 жылы Ортега мен Росарио Мурильоның неке тойына да төрағалық етті.