Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ағылшын рыцары (шамамен 1455–1502)
English knight (c. 1455–1502)
Сэр Джеймс Тиррелл (шамамен 1455 – 6 мамыр 1502) – Англия королі Ричард III-нің сенімді қызметшісі, ағылшын рыцары. Ол Ричардтың бұйрығымен Тауэрдегі принцтерді өлтіргенін мойындағанымен белгілі. Уильям Шекспир 1593 жылы жазған "Ричард III" пьесасында Тирреллді ханзадалардың өліміне ұйымдастырған адам ретінде бейнелейді.
Sir James Tyrrell (c. 1455 – 6 May 1502) was an English knight, a trusted servant of king Richard III of England. He is known for confessing to the murders of the Princes in the Tower under Richard's orders. William Shakespeare portrays Tyrrell as the man who organises the princes' murder in his 1593 play Richard III.
Отбасы
Джеймс Тирелл – Суффолк графтығындағы Гиппингтен Уильям Тиреллдің және Малдондық Роберт Дарсидің қызы Маргарет Дарсидің үлкен ұлы, сондай-ақ сэр Джон Тиреллдің немересі болған.
James Tyrrell was the eldest son of William Tyrrell of Gipping in Suffolk, and Margaret Darcy, the daughter of Robert Darcy of Maldon, and the grandson of Sir John Tyrrell.
Мансап
Тирреллдің әкесі 1462 жылғы 23 ақпанда Тауэр төбесінде сэр Томас Тюдденхэм мен Джон Монтгомеримен бірге басы кесілді. Джон де Вэр, Оксфордтың 12-ші графы, және оның үлкен ұлы мен мұрагері Обри, Эдуард IV-ті өлтіру жоспары анықталғаннан кейін, тиісінше 26 ақпан мен 20 ақпанда басы кесілді. Айтылған қылмыскерлердің соттары туралы ешқандай жазба сақталмаған, бұл Тиррелл әкесінің аталған құйрыққа қатысқан рөлін анықтауға көмектесер еді. Ол тақтан түсірілмеді, ал оның тұңғыш ұлы мен мұрагерінің қамқорлығы және оның жерлерінің күзеті Сесили Невиллге, Йорк герцогинясына берілді, ол оларды 1463 жылғы наурыз айында Уильям Тирреллдің жесіріне 50 фунт стерлингке сатты. Джеймс Тиррелл 1471 жылғы 4 мамырда Теуксбери шайқасында Йорк жағында соғысты және Эдуард IV оны сол жерде серпіліспен марапаттады. Бірнеше айдан кейін ол болашақ Ричард III, сол кезде Глостер герцогының қызметіне кірді. Ричард III билікке келгеннен кейін, ол 1484 жылы Корнуоллдың жоғары шерифі болып тағайындалды. 1485 жылы Францияда болды және Йорктердің соңы мен Тюдорлар әулетінің басталуын білдірген Босворт даласындағы шайқаста қатыспады. 1486 жылы Англияға оралды және 16 маусымда король Генрих VII оны кешірді, ал 16 шілдеде тағы да кешірді. Сэр Клементс Маркхэм ханзадалардың өлтірілуі осы екі күннің арасында болды деп санайды, бірақ Сэр Клементс ғылыми қатаңдығы мен дәлдігінің жетіспеуі үшін жиі сынға ұшырайды. 1486 жылы Генрих VII оны Гвинеяның (Англияның Каледегі иелігіндегі) губернаторы етіп қайта тағайындады. Тирреллге бұрын 1485 жылғы 22 қаңтарда Ричард III Гвинея лейтенанттығын берген еді (қазіргі уақытта Ұлыбританиядағы Ричард III қоғамына тиесілі пергамент құжаты мен Ұлы мөр). Алайда 1501 жылы Тиррелл өз еркімен Англия тағына талапкер болған Эдмунд де ла Польге, 3-ші Суффолк герцогына қолдау көрсетті. 1501 жылдың көктемінде Генрих VII Томас Ловеллді Гвинеяға Тирреллді және оның ұлы Томас сияқты басқаларды тұтқындауға жіберді. Тиррелл мемлекетке опасыздық жасады деп айыпталды. Оның өлімінен бірнеше жыл өткен соң, сэр Томас Мор өзінің «Король Ричард III тарихында» Тирреллдің тергеу кезінде Англия королі Эдуард V және оның інісі Йорк герцогы Ричард Шрусбериді өлтіргенін мойындағанын жазды. Мордың сөзіне қарағанда, ол Джон Дайтонды да кінәлі деп атады, ал Дайтон сұраққа жауап бергенде Тирреллдің айтқанын растады. Бірақ ол денелердің қайда екенін айта алмады, олар жылжытылған деді. Тирреллдің мойындауының түпнұсқалық құжаты ешқашан жарияланбады. Алайда, басқа замандас жазбаларында, әсіресе Полидор Вергилийде, мойындау туралы ештеңе айтылмаған. Тирреллдің соты өтіп, 1502 жылғы 2 мамырда Лондонның Гильдхоллінде мемлекетке опасыздық жасады деп айыпталды және төрт күннен кейін, 6 мамырда, Суффолкқа көмектескен серіктесінің бірі, сэр Джон Уиндхэммен бірге жазаланды. Тиррелл Лондондағы Остин монахтарының шіркеуіне жерленді. 1504 жылғы 25 қаңтарда тақтан түсірілді, бірақ үш жылдан кейін, 1507 жылғы 19 сәуірде, оның тақтан түсірілуі күшін жойды.
Tyrrell's father was beheaded on Tower Hill on 23 February 1462, together with Sir Thomas Tuddenham and John Montgomery. John de Vere, 12th Earl of Oxford, and his eldest son and heir, Aubrey, were beheaded on 26 February and 20 February, respectively, after the discovery of an alleged plot to murder Edward IV. No records of the trials of the alleged conspirators have survived to shed light on what part, if any, Tyrrell's father played in the alleged conspiracy. He was not attainted, and his eldest son and heir's wardship and the custody of his lands were granted to Cecily Neville, Duchess of York, who sold them to William Tyrrell's widow in March 1463 for £50. James Tyrrell fought on the Yorkist side at the Battle of Tewkesbury on 4 May 1471, and was knighted there by Edward IV. A few months later he entered the service of the future Richard III, then Duke of Gloucester. After Richard III assumed power, he was appointed High Sheriff of Cornwall in 1484. He was in France in 1485, and played no part in the Battle of Bosworth Field which signalled the end of the Yorkists and the start of the Tudor dynasty. He returned to England in 1486 and was pardoned by King Henry VII on 16 June, and was pardoned again on 16 July. Sir Clements Markham considers that it was between these dates that the murder of the princes took place although Sir Clements has frequently been criticised for his lack of scholarly rigour and accuracy. Henry VII reappointed him governor of Guînes (in the English possession of Calais) in 1486. Tyrrell had previously been granted the Lieutenancy of Guines on 22 January 1485 by Richard III (vellum document and Great Seal now owned by Richard III Society in UK). However, in 1501, Tyrrell lent his support to Edmund de la Pole, 3rd Duke of Suffolk, now the leading Yorkist claimant to the English throne, who was in voluntary exile. In the spring of 1501 Henry VII sent Thomas Lovell to Guînes to arrest Tyrrell and others, including Tyrrell's son, Thomas. Tyrrell was charged with treason. Some years after his execution, Sir Thomas More in his "History of King Richard III" wrote that during his examination Tyrrell confessed to the murders of King Edward V of England and his brother Richard of Shrewsbury, Duke of York. According to More, he also implicated John Dighton as a perpetrator, and Dighton when questioned corroborated Tyrrell's account. But he was unable to say where the bodies were, claiming that they had been moved. The original document of Tyrrell's alleged confession was never produced. However, other contemporary accounts, notably that of Polydore Vergil, make no mention of the confession. Tyrrell was tried and convicted of treason at the Guildhall in London on 2 May 1502 and executed four days later, on 6 May, together with one of his accomplices in aiding Suffolk, Sir John Wyndham. Tyrrell was buried at the church of the Austin Friars, London. He was attainted on 25 January 1504; however the attainder was reversed three years later, on 19 April 1507.
Қосымша талқылау
2015 жылы 21 наурызда Ұлыбританиядағы Channel 4 телеарнасында алғаш рет көрсетілген телебағдарламада тарихшы Дэвид Старки корольдік жазбаларда Генрих VII және оның әйелі Елизавета, Эдуард V мен Йорк герцогы Ричардтың қарындасы, Тирреллдің соты барысында қатысқандарын жариялады. Дегенмен, ғалым Розмари Хоррокс бастапқыда тапқан заманауи құжаттарда патша мен патшайым Тирреллдің соты кезінде Тауэрдегі Корольдік жатақханада болғандығы көрсетілген, ал соттың өзі Тауэрде өтпеген.
In a television programme first broadcast on Channel 4 in the UK on 21 March 2015, the historian David Starkey announced his discovery in royal records that both Henry VII and his wife Elizabeth, the sister of Edward V and Richard Duke of York, were present throughout Tyrrell's trial. However, contemporary documents originally retrieved by scholar Rosemary Horrox record that the king and queen were lodged in the Royal Apartments at the Tower during Tyrrell's trial, which was not held at the Tower itself.