Кіріспе

Британдық ақын (1895–1915)

Капитан Чарльз Гамильтон Сорли (19 мамыр 1895 – 13 қазан 1915) – Бірінші дүниежүзілік соғыста шайқасқан британдық армия офицері және шотландтық соғыс ақыны. Ол 1915 жылғы қазан айында Лоос шайқасында қаза тапты.

Мұра

Марлборо және басқа өлеңдері 1916 жылдың қаңтарында, оның өлімінен кейін жарық көрді және сол жылы алты рет басылып, бірден сыншылардың жоғары бағасына ие болды. Оның ата-анасы редакциялаған «Жинақталған хаттары» 1919 жылы жарық көрді. Роберт Грейвс, Соролидің замандасы, «Барлығына қоштасу» атты кітабында оны «соғыс кезінде қаза тапқан үш маңызды ақынның бірі» деп сипаттады. (Басқа екеуі – Исаак Розенберг және Уилфред Оуэн.) Сороли Сассон мен Оуэннің алдашысы ретінде қарастырылады, ал оның сезімталдығы жоқ стилі Руперт Брук стиліне тікелей қарсы келеді. Оның «Expectans expectavi» өлеңінің соңғы екі шумағы 1919 жылы Чарльз Вудтың музыкасына қойылды; хор мен органға арналған бұл ән тез арада ағылшын шіркеулері мен колледждердің стандартты репертуарына енді. Кейбір адамдар, соның ішінде ақын лауреаты Джон Мейсфилд (1878–1967), Соролиді соғыс кезінде қаза тапқан барлық ақындардың ең үлкен жоғалтуы деп санайды. 1985 жылдың 11 қарашасында Сороли Вестминстер аббаттығының Ақындар бұрышында ашылған тасқа жазылған 16 Ұлы соғыс ақынының бірі болды. Тасқа жазылған мәтінді Уилфред Оуэн жазған. Онда: «Менің тақырыбым – соғыс және соғыстың қайғысы. Өлең – осы қайғыда» делінген. Нил Макферсонның «Өлу оңай» атты пьесасы, оның өлеңдері мен хаттарына негізделген, 2016 жылы Лондондағы Финборо театрында, содан кейін Трафалгар студиясында қойылды және сол жылы «Оливер» сыйлығына ие болды. Кейін 2018 жылы Глазго және Соролидің туған жері Абердинге гастрольдік сапар жасады. 2018 жылдың 9 қарашасында «The Wall Street Journal» газетінде жарияланған Аарон Шнурдың пікір мақаласы Бірінші дүниежүзілік соғыстың поэзиясын, соның ішінде Соролидің «Миллиондаған ауызсыз өлгендерді көргенде» өлеңін құрметтеді.

Шығармалары

Марлборо және басқа өлеңдер. Кембридж университетінің баспасы, 1916 жыл. Уилсон, Жан Муркрофт (ред.). Чарльз Хамильтон Сорлидің жинақталған өлеңдері. Лондон: Сесил Вулф, 1985 жыл. Уилсон, Жан Муркрофт (ред.). Чарльз Хамильтон Сорлидің жинақталған хаттары. Лондон: Сесил Вулф, 1990 жыл. Спир, Хилда Д. (ред.). Чарльз Хамильтон Сорлидің өлеңдері мен таңдамалы хаттары. Дунди: Blackness Press, 1978 жыл.