Кіріспе

1471–1513) Эдмунд де ла Поль, 3-ші Суффолк герцогы, 6-шы Суффолк графы, КГ (1471 30 сәуір 1513), Суффолк герцогы, – ағылшын дворяны және әскери қолбасшы. Джон де ла Польдің, 2-ші Суффолк герцогы мен оның әйелі Йорк Елизаветасының ұлы, анасы арқылы Англияның Йорк патшалары Эдуард IV және Ричард III-нің туысы, сондай-ақ Эдуард V және Йорк герцогы Ричард Шрусберидің (Мұнарадағы ханзадалар) және Генрих VII-нің әйелі Йорк Елизаветасының інісі. Йорк әулетінің еркек желісі Эдвард Плантагенеттің қазасымен тоқтаса да, де ла Польдер бастапқыда Англияның Тюдор патшасына адалдық серт берді, бірақ кейін аналық желі бойынша Йорк мұрагерлері ретінде таққа таласуға тырысты. Эдмунд соңында Лондон мұнарасында өлім жазасына кесілді.

Йорктықтардың талаптары

Эдмунд де ла Поль – Джон де ла Польдің, 2-ші Саффолк герцогының, және Йорк Елизаветасының ұлы. Оның анасы Ричард Плантагенеттің, 3-ші Йорк герцогының, және Сесили Невиллдің екінші баласы, қыз болды. Ол сонымен қатар король Эдуард IV-нің кіші қарындасы және Ричард III-нің үлкен қарындасы еді.

Тюдорларға қызмет көрсету

Де ла Поульдің үлкен ағасы Джон де ла Поуль, Линкольн графы (шамамен 1464-1487) – анасының інісі Ричард III-нің тағайындалған мұрагері болды, ол оған зейнетақы тағайындап, леди Маргарет Бофорттың иеліктерін қайтару құқығын берді. Ал Эдмунд Ричард III-нің таққа отыруында Бат орденінің рыцары атанды және 1487 жылы туысы Йорк Елизаветасының таққа отыруына қатысты. Босворт шайқасынан кейін Линкольн, өзі үшін тақ талап етудің орнына, Елизаветаның күйеуі Генрих VII-ге адалдық серт берді. 1487 жылы Линкольн Ламберт Симнелдің бүліктеріне қосылып, Стоук шайқасында қаза тапты. Ағасы қайтыс болғаннан кейін Эдмунд таққа иелік ету үшін басты Йорк үміткеріне айналып, 1492 жылы Суффолк герцогы атағын алды. Эдмунд 1492 жылдың қазан айында Булонь қамалына қатысты. Алайда, ол кейіннен король Генрих VII-мен келісімге келгені айтылады, 1492 жылғы 26 ақпанда Суффолк герцогтығын (көрінетіндей, маркизатымен бірге) тапсыруға және енді тек Суффолк графы ретінде танылуға, бұл 1495 жылы Парламент актісімен расталды. Осы тапсыруды және «аталған Эдмундтың Оның Ұлылығына адал және жарамды қызметін» ескере отырып, король оған 5000 фунт стерлингке ағасы Джон, Линкольн графы 1487 жылы жоғалтқан жерлердің бір бөлігін берді. Суффолк 1497 жылғы 17 маусымда Блэкхиттегі Корнуолл бүлікшілеріне қарсы күресте жетекшілердің бірі болды. Алайда, 1498 жылғы Майклмас сессиясында ол корольдік сотта кісі өлтіруде айыпталды, кейін кешірілгенімен, 1499 жылдың шілдесінде Гуиснеске қашып кетті. Ол сол кезде мықты, батыл және қайсар адам ретінде танымал болды. 1500 жылғы 5 мамырда ол Кентербериде король Генрих пен королева Елизаветаның ұлы, принц Артурдың Арагондық Екатеринамен некелесу шартына куә болды. Содан кейін ол Францияға кетіп, 13-і күні жетті және 1500 жылғы 9 маусымда Каледе архидюк Филиппен корольдің кездесуіне қатысты.

Йорк талапкері

1501 жылдың тамызында ол және оның бауыры Ричард қайтадан патшалық рұқсатысыз Англияны тастап кетті (көрініп тұрғанындай, Джеймс Тиреллдің көмегімен, ол кейіннен осы іс-әрекеттері үшін жазаланды), Тирольдегі император Максимилиан I-ге қосылып, бұрынғы Суффолк герцогы атағын қайта алды, сонымен қатар "Ақ гүл" (Йорк асылы) деп те белгілі болды. Оның жоспарланған көтерілісі үшін 1502 жылдың 26 желтоқсанында Ипсвичте ол заңнан тыс деп жарияланды, ал оның бауырлары Уильям (күдікпен тұтқындалып, 1502 жылдың басында ешқашан шықпаған Тауэрге жіберілді) және Ричард 1503/4 жылдың қаңтарында парламентте айыпталып, барлық құрметтерінен айырылды, бұл 1499 жылдың 1 шілдесіне дейін кері күшіне енгізілді. Сьюард осы кезеңде Эдмундтың өліміне дейін Шығыс Англия және Лондоннан шыққан Томас Киллингвортты өзінің стюарды ретінде пайдаланғанын айтады, ал Киллингворт кейіннен патшалық кешірім алды. 1502 жылдың 28 шілдесінде Максимилиан Аугсбургте 10 000 фунт стерлингке ағылшын көтерілісшілеріне көмектеспеу туралы келісімге қол қойды. Дегенмен, Суффолк 1502-04 жылдары Экс қаласында қалуға рұқсат алды, бірақ кеткен кезде оның бауыры Ричардты қарыздары үшін кепіл ретінде қалдыруға мәжбүр болды. 1504 жылдың сәуір айында Фризеландтағы Саксония герцогымен қосылуға тырысқанда, ол Гелдер герцогының Геттемдегі, содан кейін Бургундияның эрцгерцогы Филипптің Намур қаласындағы түрмесіне 1506 жылға дейін қамалды.

Тұтқындалу және өлім жазасына кесу

Испанияға қарай жол тартқанда, Кастилия коронының мұрагері Жоаннаның мұрасын қамтамасыз ету үшін Кастилияның I Филиппі Англияға бұрылып кетіп, Генрих VII-нің неғылымнан және күтпеген қонағы болды. Сапарын жалғастыруға мұқтаж болған Филиппті Генрих Малус Интеркурс шарты бойынша Саффолк графына бас беруге көндірді. Генрих 1505 жылғы наурыз айының соңында Лондонға келгеннен кейін графты Тауэрге қамады. Генрих VII мен Елизаветаның ұлы Генрих VIII таққа отырғанда, Эдмунд әлі Тауэрде болғандықтан, (екі бауырымен бірге) жаңа патшаның 1509 жылғы 30 сәуірдегі жалпы кешірімінен тыс қалды. Тауэрде 7 жыл тұтқын болғаннан кейін, ол (оның бауыры Ричард Францияға қызметке кеткендіктен, ал Англия сол кезде Франциямен соғыста болды), ешқандай сот процесі болмастан, шамамен 42 жасында Тауэр төбесінде басы кесілді. Монтень өзінің "Эсселерінде" Генрих VII өсиетімен ұлына өзінен кейін дереу Саффолкты өлтіруді бұйырғанын айтты, ал автор әкесінің ұлына өзі істемейтін нәрсені жасауды талап еткеніне сын көтерді.

Неке және мұрагерлер

Эдмунд 1496 жылдың 10 қазанына дейін сер Ричард Скроптың қызы Маргаретқа үйленді. Ол Болтонның 4-ші бароны Генри Скроптың екінші ұлы болды. Маргарет 1515 жылы қайтыс болды. Олардың Елизавета есімді қызы болды, ол қадірлі монах атанды және 1515 жылы Лондонның Олдгейт монастырындағы Миноресс тәртібінде қара обадан көз жұмды. Эдмундтың кіші інісі Ричард де ла Поле өзін Саффолк графы деп жариялап, 1525 жылдың 24 ақпанында Павия шайқасында қаза тапқанға дейін Йорк партиясының басты талапкері болды.

Танымал мәдениет

Эдмундты 2019 жылғы "Starz" телеарнасының "Испандық принцесса" атты мини-сериалында Ник Барбер сомдады.