Кіріспе

Тұтынушыға өндіріліп, кейіннен тұтынушы пайдаланатын тауар.

Соңғы тауар немесе тұтыну тауары – бұл сатуға дайын, тұтынушының қазіргі қажеттіліктерін немесе сұраныстарын қанағаттандыру үшін қолданылатын түпкілікті өнім. Ол басқа тауарларды өндіруге қолданылатын аралық тауардан өзгеше. Микротолқынды пеш немесе велосипед – соңғы тауардың мысалы. Ұлттық табыс пен өнімді өлшеуде "соңғы тауарлар" термині жаңа тауарларды ғана қамтиды. Мысалы, жалпы ішкі өнімге (ЖІӨ) бұрынғы жылдары есептелген тауарлар кірмейді, себебі тауарларды қайта сатудан туындаған қос есептеуді болдырмау қажет. Осы контексте тауарлардың экономикалық анықтамасына әдетте қызметтер де кіреді. Өңделген тауарлар – кез келген түрде өңделген тауарлар. Олар шикізаттан ерекшеленеді, бірақ аралық және соңғы тауарларды қамтиды.

Жеңілдік тауарлары

Жайлы тауарлар үнемі тұтынылады және оңай қол жетімді болады. Жалпы, жайлы тауарлар тез дайындалатын тағамдар, сигареттер мен темекі сияқты төмен құнды, ұзақ сақталмайтын тауарларға жатады. Бұл тауарлар көбінесе көтерме және бөлшек сауда арқылы тұтынушыларға жеке дана немесе көп көлемде ұсынылады. Жайлы тауарларды негізгі жайлы тұтыну тауарлары мен импульстік жайлы тұтыну тауарлары деп екіге бөлуге болады. Негізгі жайлы тұтыну тауарлары – тұтынушының күнделікті қажеттіліктері. Бұл тауарлар оңай қол жетімді және көп мөлшерде болады: сүт, нан, қант және т.б. Импульстік жайлы тұтыну тауарлары тұтынушының басымдық тізіміне кірмейді. Олар алдын ала жоспарланбастан, тек қана импульс бойынша сатып алынады: картоп кеспесі, дәмдіктер, балмұздақ, салқын сусындар және т.б.

Тұтыну тауарларын сатып алу

Тұтыну тауарларын сатып алу – бұл сатып алу туралы шешім қабылдамас бұрын көп уақыт пен мұқият жоспарлауды талап ететін тауарлар. Осы жағдайда, тұтынушы баға, бренд, стиль, жайлылық сияқты түрлі параметрлер бойынша көптеген таңдаулар мен салыстырулар жасайды. Сауда тауарлары ыңғайлы тауарлардан қымбатқа түседі және олардың қызмет ету мерзімі ұзақ. Тұтыну тауарларын өндіретін компаниялар көбінесе өз дүкендерін және көрме залдарын белсенді сауда орындарына орналастырып, тұтынушылардың назарын аударуға тырысады. Олардың басты мақсаты – жарнама мен насихаттау арқылы көбірек клиенттерді тарту. Мысалы, киім-кешек, теледидар, радио, аяқ киім, үй жиһаздары және т.б.

Арнайы тұтыну тауарлары

Арнайы тауарлар өзінің ерекшелігімен көзге түседі, бұл нарықтағы сирек және жоғары сапалы заттар. Мұндай тауарларды көбінесе әлеуметтік жағдайы жоғары топтар сатып алады, себебі олардың бағасы жоғары және орта және төмен таптарға қолжетімді емес. Компаниялар өз тауарларын жоғары табысқа ие адамдарға бағытталған жарнама арқылы таныстырады. Бұл тауарлар қажеттіліктерге жатпайды, олар жеке талғам немесе тілек бойынша сатып алынады. Бренд атауы, бірегейлігі және тауардың ерекше қасиеттері – тұтынушыларды қызықтырып, оларды осындай өнімдерді сатып алуға ынталандыратын маңызды факторлар. Мысалға, антиквариат, әшекейлер, тойға арналған көйлектер, автомобильдер және т.б. жатады.

Іздестірілмеген тұтыну тауарлары

Ізделмейтін тауарлар тұтыну тауарлары тізіміндегі қажеттілік тобына да, арнайы тауарларға да жатпайды. Олар нарықта әрқашан қолжетімді, бірақ оларды өте аз тұтынушылар қызығушылықтарына немесе нақты себептерге байланысты сатып алады. Көбінесе жалпы жұртшылық мұндай тауарларды жиі сатып алмайды. Мысалы, қарға бату аяқкиімдері, өрт сөндіргіштер, су тасқынына қарсы сақтандыру сияқты.

Құрама және сатып алулар

Тұтыну тауарлары секторында 1985 жылдан 2018 жылға дейін 107 891 мәміле жарияланды, олардың жалпы құны шамамен 5 835 миллиард АҚШ долларын құрайды. 2007 жыл ең жоғары құнмен (4 888 миллиард АҚШ доллары) еректелді, ал 2009 жылы күрт құлдырау (70,9%) тіркелді. 2007 жылғы бірінші толқыннан кейін, қазір тұтыну тауарлары секторындағы екінші ірі бірігу және сатып алу (M&A) толқыны жүріп жатыр, және құнсыздану күтілуде.