Педро Пьетри (1944-2004) – пуэрториканский поэт, драматург и сооснователь движения Нуйорикан. Влиятельная фигура, поэт лауреата Нуйориканского движения.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Пуэрто-Рико жазушысы (1944–2004)
Puerto Rican writer (1944–2004)
Педро Пиетри (21 наурыз 1944 – 3 наурыз 2004) – нуйоркалық ақын және драматург, Нуйорка қозғалысының негізін қалаушылардың бірі. Ол кейбір адамдар тарапынан Нуйорка қозғалысының ақыны деп есептелді.
Pedro Pietri (March 21, 1944 – March 3, 2004) was a Nuyorican poet and playwright and one of the co founders of the Nuyorican Movement. He was considered by some as the poet laureate of the Nuyorican Movement.
Алғашқы жылдар
Пиетри Пуэрто-Риконың Понсе қаласында дүниеге келді, бірақ оның отбасы 1947 жылы, ол үш жаста болғанда Нью-Йорк қаласына көшіп келді. Олар Манхэттеннің батыс бөлігінде (Манхэттенвилл) қоныстанды, онда ол және оның туыстары бастауыш және орта білім алды. Педроға оның әпкесі үлкен әсер етті, ол жиі өлеңдер оқып, Эль-Барриодағы Бірінші испан методист шіркеуінде кейде театрлық қойылымдар ұйымдастыратын. Пиетри өзі Хаарен орта мектебінде оқушы кезінде өлеңдер жаза бастады. Жоғары мектепті бітіргеннен кейін Пиетри түрлі жұмыстар істеді, содан кейін әскерге шақырылып, Вьетнам соғысына жіберілді. Әскерде және Вьетнамда басынан өткен оқиғалар, сондай-ақ Нью-Йоркте өскен кезінде көрген кемсітушілік оның тұлғасын және поэзия стилін қалыптастырған басты факторларға айналды.
Pietri was born in Ponce, Puerto Rico, however his family moved to New York City in 1947, when he was only three years old. They settled in the west side (Manhattanville) section of Manhattan where he and his siblings received their primary and secondary education. Pedro was greatly influenced by his aunt, who often recited poetry and on occasions put on theatrical plays in the First Spanish Methodist church in El Barrio. Pietri himself started to write poems as a student at Haaren High School. After graduating from high school, Pietri worked in a variety of jobs until he was drafted into the Army and sent to fight in the Vietnam War. The experiences that he faced in the Army and Vietnam, plus the discrimination that he witnessed while growing up in New York, were to become the main factors that would forge his personality and style of poetry.
"Пуэрто-Риканың некрологы"
Армиядан босатылғаннан кейін Питри Пуэрто-Риконың азаматтық құқықтары үшін күрескен "Жас Лордтар" тобына қосылды. 1969 жылы ол "Пуэрто-Риколық қабір тілегі" атты өлеңін алғаш рет оқыды. The New York Times газеті Педро Питринің қайтысы туралы хабарлағанда, өлең "Америка Құрама Штаттарына орындалмаған армандарымен келген бес пуэрторикалықтың өмірін бейнелейді деп жазды. Кезекпен ашу, қайғы мен үміт сезімдерін оятып, ол жас пуэрторикалықтардың ұлттық мақтаныш пен патриотизм сезімін күшейтті". Педро Питримен бірге өнер көрсеткен Нюйоркан қозғалысының танымал ақыны Джаннина Браски "Пуэрто-Риколық қабір тілегіне" құрмет көрсетіп, өзінің "Банан АҚШ" романында оның қабір тілегін жариялайды. "Пуэрто-Риколық қабір тілегі" – 1973 жылы Monthly Review Press баспасынан шыққан эпикалық өлең және Питридің ең маңызды туындысы саналады.
Upon his discharge from the Army, Pietri affiliated himself with a Puerto Rican Civil Rights activist group called the Young Lords. In 1969, he read for the first time his poem, "Puerto Rican Obituary". The New York Times obituary of Pedro Pietri noted that the poem "sketched the lives of five Puerto Ricans who came to the United States with dreams that remained unfulfilled. By turns angry, heartbreaking and hopeful, it was embraced by young Puerto Ricans, who were imbued with a sense of pride and nationalism." Fellow Puerto Rican poet of the Nuyorican Movement Giannina Braschi, who performed with Pedro Peitri, pays homage to "Puerto Rican Obituary" and his sites his own obituary in her novel "United States of Banana." "Puerto Rican Obituary" is an epic poem published in 1973 by Monthly Review Press and widely considered Pietri's greatest work.
Нюйорк ақындары кафесі
Пиетри Мигель Алгарин, Мигель Пиньеро және Лакки Ценфуэгоспен бірге Нуйорикан қозғалысын құруға көмектесті, сонымен қатар Нуйорикан ақындары кафесінің негізін қалады. Кафе – Нью-Йорктегі көптеген Пуэрто-Рико және латын Америкасы суретшілерінің өнер көрсететін орны. Пиетри «Пуэрто-Рико елшілігі» пьесасын жазды. Пьесаның тақырыбы – тәуелсіз мемлекет те, АҚШ штаты да емес аралдың өз елшілігі болуы керек еді. Пьеса идеясы Пиетридің ұлтшылдық көзқарастарынан туындады. Ол өнер көрсету кезінде «The Spanglish National Anthem» әнін орындап, Адал Малдонадомен бірлесіп дайындалған «Пуэрто-Рико паспорттарын» таратып берді. Сондай-ақ, «¡Aquí se Habla Español!» (Бұл жерде испан тілінде сөйлейді!) атты үнтаспасы жазылған, «Pedro Pietri en casa Puerto Rico» дискісі Coqui LP 1203 нөмірімен шықты.
Pietri helped found the Nuyorican Movement together with Miguel Algarin, Miguel Piñero and Lucky Cienfuegos also founders of the Nuyorican Poets Cafe. The Café is an institution where many New York Puerto Rican and Latino artists perform. Pietri wrote the play El Puerto Rican Embassy. The theme was that an island, which was neither an independent nation nor a state of the United States, should have an embassy. The idea for the play came from Pietri's nationalistic views. During the performance, he would sing "The Spanglish National Anthem" and hand out simulated "Puerto Rican passports" prepared in collaboration with Adál Maldonado. also recorded ! Aqui se Habla Español ! Pedro Peitri en casa Puerto Rico on discos Coqui LP 1203
Осы кезеңде Пиетри Нью-Йорктегі Мәдени Кеңес қорының CETA суретшілер жобасының құрамында болды, ол 1978-1980 жылдар аралығында жұмыс істеді. Ол Боб Холман, Натан Уайтинг және Н. Х. Притчард сияқты басқа да ақындар мен әдеби суретшілермен бірге жұмыс істеді. Пиетри еркін рухты адам еді, оның өнерлері дәстүрлі емес сипатта болды. Ол дінге деген құрметсіздігімен, өзін «пастор» деп атап, қара киім киіп, үлкен, жиналмалы крестпен жүрді. «Жас Лордтар» және сол жақтағы басқа да топтардың қоғамды романтизациялауына қарсылық ретінде ол «Көпшілік – есектер» деп жазды. Нюйоркан поэзиясының алғашқы антологиясында (1975 жылы Мигель Алгарин мен Мигель Пиньеро редакциялаған «Nuyorican Poetry: An Anthology of Puerto Rican Words and Feelings») оның үлесі – толығымен тыныш белгілерден тұратын өлең болды. Ол кейбір өнер көрсетулерінде көрермендерге презервативтер лақтыратын. Ол конформист емес, үнемі қозғалысқа толеранттылық, интеллектуалдық еркіндік және адамгершілікті жоғалтпау маңыздылығын еске салып отыратын. Оның стилі мен мазмұны ерекше болды, оның «Пуэрто-Рикандық некрологты» дауыстап оқуын еліктеуге тырысқандардың сәтсіздігі оның ерекшелігін көрсетіп тұр.
It was during this time that Pietri was part of the Cultural Council Foundation CETA Artists Project in New York City, which ran from 1978 80. He worked with other poets and literary artists like Bob Holman, Nathan Whiting and N. H. Pritchard. Pietri was a free spirit whose performances were nontraditional. In his irreverence toward religion, he called himself Reverend, dressed in black and walked around with a large collapsible cross. In reaction to the romanticism of the community by groups like the Young Lords and others on the left, he wrote that "The Masses are Asses." In the first published collection of Nuyorican poetry (Nuyorican Poetry: An Anthology of Puerto Rican Words and Feelings edited by Miguel Algarín and Miguel Piñero in 1975), his contribution was a poem consisting entirely of punctuation marks. He would throw condoms at audiences during some of his performances. He was a nonconformist, constantly reminding the Movement of the importance of tolerance, intellectual freedom and not losing its humanity. His was a unique voice, both in substance and style, to which failed attempts by all to imitate his reading of his "Puerto Rican Obituary" out loud readily attest.
Кейінгі жылдар
2003 жылы Пиетриге асқазан қатерлі ісігі диагнозы қойылды. Ол бір жыл бойы балама ем алу үшін Мексикаға барды. 2004 жылдың 3 наурызында Пиетри Мексикадан Нью-Йоркке жолда қайтыс болды. Қоштасу рәсімі Шығыс Гарлемдегі тарихи Бірінші испандық методист шіркеуінде өтті, оны 1969 жылы «Жас Лордтар» басып алып, сол кезде кедей және еңбекші халыққа тегін таңғы ас және басқа да бағдарламалар ұсыну үшін «Бірінші Халық шіркеуі» деп атады. Осы шіркеуде Пиетри алғаш рет «Пуэрто-Рикалық некролог» атты классикалық өлеңін «Лордтардың» шіркеуді басып алуын қолдау мақсатында жария оқыды.
Pietri was diagnosed with stomach cancer in 2003. He went to Mexico to receive an alternative treatment for a year. On March 3, 2004, Pietri died en route from Mexico to New York. Funeral services were held in East Harlem at the historic First Spanish Methodist Church, which was taken over in 1969 by the Young Lords and renamed at the time as "The First People's Church" to provide free breakfast and other programs to the poor and working people of El Barrio. This is where, fittingly, Pietri first read in public his classic poem, "Puerto Rican Obituary", in support of the Lords' takeover of the church.