Кіріспе
Пәкістанның адам құқықтары жөніндегі комиссиясы (HRCP) – тәуелсіз, демократиялық коммерциялық емес ұйым. 1987 жылы құрылған, ол елдегі ең көне адам құқықтары ұйымдарының бірі. HRCP Пәкістандағы адам құқықтарын бақылауға, қорғауға және ілгерілетуге бейілді. Ол үкіметке немесе кез келген саяси партияға қатысты емес.
The Human Rights Commission of Pakistan (HRCP) is an independent, democratic non profit organisation. Founded in 1987, it is one of the oldest human rights organisations in the country. HRCP is committed to monitoring, protecting and promoting human rights in Pakistan. It is not associated with the government or with any political party.
Миссия
HRCP-нің мақсаты – халықаралық құжаттарда белгіленген адам құқықтарының барлық спектрін Пәкістанның барлық азаматтарымен қатар елде кез келген статуста болған барлық адамдар үшін іске асыру. Бұл мақсатқа жыныс, нәсіл, сенім, дін, тұрғылықты жері, мүгедектік, әлеуметтік-экономикалық жағдайы, сексуалдық идентификациясы немесе бағдары бойынша ешқандай айырмашылық жасаусыз және кемсітусіз қатыстырылады. Бұл, әсіресе, әйелдер, балалар, этникалық және діни азшылықтар, жұмысшылар, шаруалар және адам құқықтарын бұзудың құрбандары сияқты осал немесе артықшылықтан айырылған топтарға ерекше қатысты.
Құрылымы
HRCP Пәкістан бойынша 5000-нан астам мүшеден құралған және оны мүшелері сайлаған атқару кеңесі басқарады. Ұйымның хатшылығы Пәкістанның Пәнджаб провинциясы, Лахор қаласында орналасқан. Оның Ғылғыт, Хайдарабад, Карачи, Мултан, Пешауар, Кветта және Турбат қалаларында жеті аймақтық кеңсесі бар. Бұған қоса, Демократиялық даму орталығы Исламабадтан қызмет етеді. HRCP-нің барлық кеңселері еріктілер тобымен және Пәкістанның аудандары мен қалаларындағы белсенді мүшелермен бірлесіп жұмыс істейді.
Тарих
1987 жылы Асма Жахангир мен Ибн Абдур Рехман бірлесіп құрған HRCP кең ауқымды міндеттерді атқарады, оның ішінде әйелдер құқықтары, гендерлік теңдік, әйелдерге қатысты зорлық-зомбылық, отбасылық зорлық-зомбылық, «намыс үшін» жасалған қылмыстар, күштеп жоғалулар, өлім жазасын жою, баспасөз бостандығын шектеу, сөз бостандығы, дін мен сенім бостандығы, еркін қозғалыс, мемлекеттік биліктің шектен тыс пайдалануы және діни ықпалмен жасалған зорлық-зомбылық кіреді. Комиссия Азия Адам құқықтары және даму форумының (FORUM ASIA), Ішкі сайлауды бақылаушылардың жаһандық желісінің (GNDEM), Адам құқықтары жөніндегі халықаралық федерацияның (FIDH), Оңтүстік Азиядағы Адам құқықтары жақтастарының (SAHR) және Өлім жазасына қарсы әлемдік коалицияның мүшесі болып табылады. 2020 жылғы мәліметтер бойынша, Пәкістанның Адам құқықтары жөніндегі комиссиясының төрағасы – халықаралық деңгейде танымал адам құқықтары заңгері және БҰҰ-ның Адам құқықтарын қорғаушылар жөніндегі бұрынғы арнайы өкілі Хина Джилани.
HRCP-нің кейбір жетістіктері
Бөлек сайлау округтерін жою. ХРКП 1986 жылы құрылтай жиналысында бөлек сайлау округтерін бірлескен сайлау округтерімен алмастыруды талап етті. Бұл талаптар 2002 жылы көбінесе қанағаттандырылды. Дінге негізделген кемсітушілік. HRCP ұлттық жеке куәліктерге «дін» деген жол қосуға қарсы күресі үкіметті бұл қадамнан бас тартуға итермеледі. Мәжбүрлі еңбек. 1992 жылғы Мәжбүрлі еңбек жүйесін (жою) туралы заң жобасын HRCP әзірледі және оның басқарма мүшесінің бірі Парламентке енгізді. Заң жобасы қабылданды және заңға айналды. Пәкістанның Жоғарғы соты да HRCP-нің мәжбүрлі еңбекпен айналысатын харистерге осы заң бойынша көмек сұрауға құқығы бар екенін қабылдады. Заң үстемдігі. 1995 жылы премьер-министр Беназир Бхутто HRCP-ден Пәкістанның Карачи қаласындағы құқықсыздық жағдайын тергеп беруін сұрады. Ұлттық адам құқықтары жөніндегі комиссия. Ұлттық адам құқықтары жөніндегі комиссияны құру туралы заң жобасын қайта қарағанда, Адам құқықтары министрлігі HRCP-ден пікір алды және оны қосты. Өлім жазасы. HRCP өлім жазасын жою үшін тұрақты түрде үгіт жүргізіп келеді. 2008 жылдың соңында үкімет өлім жазасын тоқтата тұру туралы шешім қабылдады, бірақ ол бес жылдан кейін кері қайтарылды. Бұл тоқтата тұруды қайта жаңғырту және өлім жазасын жою жөніндегі жұмыстар жалғасуда. Сайлау реформалары. HRCP-нің сайлау реформалары жөніндегі ұсынысын үкімет қабылдады, оның ішінде ұлттық және облыстық мәжілістерге бір уақытта сайлау өткізу және ересектерге сайлау құқығын тайпалық аймақтарға тарату. Азаптау. HRCP және Amnesty International ұзақ жылдар бойы ынтымақтастықпен жұмыс істеп келеді: 2012 жылы HRCP Балучистан және Хайбер-Пахтунхвадан келген белсенділер үшін азаптау деректерін бақылау бойынша бірлескен оқу семинарын ұйымдастырды. Мәжбүрлі еңбек. HRCP-нің мәжбүрлі еңбек туралы деректері 2016 жылғы жылдық есепте заманауи құлдық түрлері жөніндегі арнайы хабаршы тарапынан пайдаланылды. Күштеп жоғалып кету. HRCP күштеп жоғалып кету мәселесін үнемі қоғамдық назарға алып келеді. Ол 2007 жылы Пәкістанның Жоғарғы сотында бұл мәселені көтерді және іс қозғауды жалғастыруда. БҰҰ-мен халықаралық ынтымақтастық. HRCP кеңесінің екі мүшесінің – марқұм Асма Жахангирдің БҰҰ-ның арнайы хабаршысы (заңсыз өлтірулер және сенім бостандығы мәселелері бойынша) және Хина Джиланидің БҰҰ Бас хатшысының адам құқықтарын қорғаушыларының бірінші өкілі ретінде таңдалуы олардың HRCP-де және оның игілігі үшін атқарған жұмысына деген танымының нәтижесі болды. 2013/14 жылдары олар Палестина және Шри-Ланка жөніндегі БҰҰ комиссияларында қызмет етті. 2010 жылы HRCP БҰҰ Экономикалық және әлеуметтік кеңесінде арнайы кеңес беруші мәртебесіне ие болды.