Кіріспе

Simplicidentata – кеміргіштерді (Rodentia) және олардың ең жақын жойылып кеткен туыстарын қамтитын сүтқоректілер тобы. Бұл термин тарихи түрде Rodentia-ға балама ретінде қолданылған, мұнда кеміргіштер (олардың бір жұп жоғарғы тісі бар) олардың жақын туыстары – лагоморфтармен (оларда екі жұп тіс бар) салыстырылады. Дегенмен, қазіргі уақытта Simplicidentata Glires (лагоморфтар мен кеміргіштерден құралған клада) құрамына кіретін барлық мүшелерді қамтиды деп анықталады, олардың ортақ ата-тегі тірі кеміргіштерге қарағанда тірі лагоморфтармен жақын. Осылайша, Simplicidentata – бұл Rodentia-дан кең ауқымдырақ топ, ол барлық тірі кеміргіштерді, олардың соңғы ортақ ата-тегін және оның барлық ұрпақтарын қамтиды. Бұл анықтама бойынша, жоғарғы тістердің екінші жұбының жоғалуы Simplicidentata-ның синапоморфтық (ортақ туынды) белгісі болып табылады. Екінші жоғарғы премолярдың (P2) жоғалуы да Simplicidentata үшін синапоморфты деп есептеледі, бірақ алғашқы Simplicidentata өкілі Sinomylus-та P2 тісі бар. Бұл Simplicidentata түсінігін 1987 жылы Чуанькуй Ли және оның әріптестері енгізді, олар Simplicidentata-ны Rodentia және жойылған Mixodontia-ны қамтитын суперордер ретінде қарастырды, бұл Duplicidentata суперордерінен (оның құрамында Lagomorpha және жойылған Mimotonida бар) өзгеше. 1997 жылы жарық көрген «Сүтқоректілердің жіктелуі» атты кітабында Малкольм К. Маккенна мен Сьюзан К. Белл Simplicidentata-ны Anagalida үлкен тобының (оның құрамында лагоморфтар, макроскелидтер және басқа да жойылған топтар бар) ішіндегі мирордер ретінде жіктеді. Simplicidentata ішінде олар Mixodontia (тек Азияның палеоцен және эоцен кезеңдерінен табылған жойылған Eurymylidae тұқымдасы ғана кіреді) және Rodentia топтарын мойындады. Маккенна мен Беллдің Simplicidentata-ны қолдану шешімін сыншы Фредерик С. Сзалей сынға алды, ол Mixodontia-ны Rodentia ішінде қарастыруды жөн көрді, бұл Simplicidentata-ны қажетсіз ететін болар еді. «Сүтқоректілер дәуірінің бастауы» (2006) еңбегінде Кеннет Роуз Anagalida суперордерінің ішінде Mixodontia, Rodentia және Sinomylus туысын (ешқайсысы да реттерге жатпайды) қамтитын Simplicidentata мирордерін мойындады.

Дәйексөз келтірілген әдебиеттер

Лэндри, С. О., Jr. 1999 ж. Глирлер (Lagomorpha және Rodentia) үшін жаңа жіктеу және номенклатура ұсынысы. Берлиндегі Табиғат тарихы мұражайының хабарлары, Зоологиялық серия 75(2):283–316. McKenna, M. C. және Bell, S. K. 1997. Сүтқоректілердің жіктелуі: түр деңгейінен жоғары. Нью-Йорк: Колумбия университетінің баспасы, 631 б. McKenna, M. C. және Meng, J. 2001. Қытай палеоценінен табылған кеміргіштердің алғашқы туысы. Омыртқалы жануарлар палеонтологиясы журналы 21(3):565–572. Meng, J. және Wyss, A. R. 1994. Tribosphenomys (Mammalia, Glires) эмалінің микроқұрылымы: сипаттамалық талдау және жүйелік маңызы. Сүтқоректілер эволюциясы журналы 2(3):185–203. Meng, J. және Wyss, A. R. 2001. Tribosphenomys (Rodentiaformes, Mammalia) морфологиясы: базалық Glires үшін филогенетикалық маңызы. Сүтқоректілер эволюциясы журналы 8(1):1–71. Meng, J., Hu, Y. және Li, C. 2003. Rhombomylus (Mammalia, Glires) остеологиясы: Glires филогенезиясы және эволюциясы үшін маңызы. Америка табиғи тарих мұражайының бюллетені, 275:1–247. Meng, J., Kraatz, B. P., Wang, Y., Ni, X., Gebo, D. L. және Beard, K. C. 2009. Гомфостың (Glires, Mammalia) жаңа түрі, Эоцен дәуіріндегі Ерлиан алабынан (Ней-Монгол, Қытай). Америка мұражайының жаңалықтары 3670:1–11. Rose, K. D. 2006. Сүтқоректілер дәуірінің бастауы. Балтимор: Джонс Хопкинс университетінің баспасы, 428 б. Szalay, F. S. 1999. [Шолу] Сүтқоректілерді жіктеу: түр деңгейінен жоғары (абоненттік жазылым қажет). Омыртқалы жануарлар палеонтологиясы журналы 19(1):191–195.