Кіріспе

USS Fox (DD 234/AG 85) – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ Әскери-теңіз күштерінде қызмет еткен «Клемсон» классындағы эсминец. Ол Азамат соғысы кезінде Әскери-теңіз күштерінің көмекші хатшысы болған Густав Ваза Фокс атымен аталған төртінші кеме болды.

Құрылыс және іске қосу

"Фокс" кемесі 1919 жылдың 12 маусымында "Нью-Йорк Кеме Құрылысы" компаниясымен суға түсірілді, демеушісі – Густавус V. Фокстың шөбере қызы Вирджиния Блэр болды және 1920 жылдың 17 мамырында комиссияға қабылданды.

Қызмет тарихы

Кеме шетелдік қызметке жіберілді және жабдықталғаннан кейін 1920 жылдың 20 тамызында Филадельфиядан Ньюпортқа (Род-Айленд) аттанды. 21 қыркүйекте Түркияның Константинополь қаласына жетіп, түрік суларындағы АҚШ Әскери-теңіз күштерінің құрамында қызметке кірісті. "Фокс" 1922 жылдың шілдесіне дейін Жерорта теңізінің шығысында және Қара теңізде круиз жасады, Түркия, Грекия, Палестина, Сирия, Кіші Азия, Румыния, Ресей және Египеттің түрлі порттарына барып қайтты. Таяу Шығыс пен Оңтүстік Ресейдегі тұрақсыз жағдай кезінде ол американдық саудагерлерге, көмек көрсету және Қызыл Крест қызметкерлеріне, сондай-ақ Азық-түлік басқармасының өкілдеріне көмек көрсетті; пошта, хабарламалар мен жолаушыларды тасымалдады, әртүрлі порттарда стационарлық кеме ретінде қызмет етті және Қырымнан босқындарды эвакуациялауға көмектесті. 1922 жылдың 8 шілдесінде Константинопольден АҚШ-қа аттанған "Фокс" 27-сі күні Филадельфияға жетті. Жөндеуден өткеннен және жаттығуларда қатысқаннан кейін, кеме 28 қыркүйекте Вирджиния штатының Норфолк қаласына келді және Таяу Шығыстағы қызметке қайта дайындалды. 1922 жылдың 2 қазанында Норфолктан шығып, 22 қазанда Константинопольге жетті. Бұл жерде ол 1923 жылдың 18 шілдесіне дейін Түркия суларындағы АҚШ Әскери-теңіз күштерімен байланыс және барлау жұмыстарын жүргізді. Содан кейін Неаполь және Гибралтар арқылы АҚШ-қа қайтып, 11 тамызда Нью-Йоркке жетті. 1923 жылдың қыркүйек және қазан айларында "Фокс" Скаутингтік флотқа қосылып, Ньюпорт аймағында флоттық маневрлерге қатысты. Қараша айында кеме 3-ші Әскери-теңіз округіне бекітілді және келесі 7 жыл бойы Әскери-теңіз резервістерін даярлауға жұмсалды. 1930 жылдың 24 қазанында Филадельфияға келген "Фокс" 1931 жылдың 2 ақпанында Филадельфия Әскери-теңіз кемежайында қызметтен босатылды. 1932 жылдың 1 сәуірінде "Фокс" Филадельфияда айналымды резервке қойылды. 18 маусымда ол толыққанды қызметке кірістіріліп, 1-ші эсминец дивизиясына, 1-ші эскадрильяның барлау күштеріне бекітілді. 29 маусымда Филадельфиядан шыққан "Фокс" Хэмптон Роудсқа бет алды, ал 2 шілдеде 1-ші дивизиямен бірге Панама каналы арқылы АҚШ-тың батыс жағалауына жол тартты, 22-сі күні Сан-Диегоға (Калифорния) жетті. 1932 жылдан 1938 жылға дейін "Фокс" Тынық мұхитында Барлау күштері мен Ұрыс флотының эсминец эскадрильяларымен үздіксіз жұмыс істеді, жағалау бойында флоттың тактикалық және стратегиялық жаттығуларына қатысып, флоттық маневрлерге ("мәселелерге") қатысу үшін Канал аймағына немесе Гавай аймағына жүзіп кетті. Осы кезеңде ол Атлантика және Кариб теңізіне екі рет сапар жасады; біреуі 1934 жылдың сәуірінен қазан айына дейін, ал екіншісі 1936 жылдың сәуірінен қазан айына дейін. 1938 жылдың 14 мамырында "Фокс" Сан-Диегодан АҚШ-тың шығыс жағалауына, қызметтен босату үшін аттанды. 2 маусымда Филадельфия Әскери-теңіз кемежайына келді және 1938 жылдың 16 қыркүйегінде қызметтен босатылды.

Екінші дүниежүзілік соғыс

1939 жылдың 25 қыркүйегінде қайта қызметке кіріскен "Фокс" Атлантика эскадрильясына бекітілді және 25 қазаннан бастап 1940 жылдың тамызына дейін Атлантика жағалауы мен Кариб теңізі аймағында сүйемелдеу және патрульдік міндеттерді орындады. 25 тамызда Балбоаға, Канал аймағына келгеннен кейін, ол осы порттан 25 қазанда Сан-Францискоға дейін жағалау күзету қызметін атқарды. "Фокс" 1941 жылдың 2 қаңтарына дейін жергілікті қорғаныс күштерінің 12-ші теңіз округінде патрульдік міндеттерді орындап, Сиэтлге, Вашингтонға бағытталды. 1941 жылдың желтоқсанына дейін ол Вашингтон және Орегон жағалауларында 13-ші теңіз округінің жергілікті қорғаныс күштерімен бірге патрульдік міндеттерді орындады, бірақ наурыздан маусымға дейін күрделі жөндеуден өтті және 20 тамыздан 9 қазанға дейін 12-ші теңіз округінде уақытша міндеттерді орындады. 1941 жылдың 12 желтоқсанында "Фокс" Бремертоннан (Вашингтон штаты) Аляскаға жолға шықты. 18 желтоқсанда ол Голланд портына жетіп, Ситка, Кодиак және Голланд портына сауда кемелерін сүйемелдеді, 1942 жылдың 12 ақпанында Сиэтлге оралды. Пьюгет Саунд теңіз кемежайында жөндеуден кейін ол Сиэтлден тексеру жұмыстарын жүргізді, Порт-Анджелесте дайындық күшінде болды (14-18 наурыз) және 1942 жылдың 10 мамырына дейін Сан-Педроға үш рет сүйемелдеу сапарларын жасады. 1942 жылдың 21 мамырынан 1943 жылдың 20 мамырына дейін "Фокс" Алясканың әртүрлі порттарына бағытталған 12 сауда кемесінің конвоямен бірге жүрді және Сиэтлде модернизацияланды (3 шілде – 8 қыркүйек). Осы міндеттің төртінші сапарында ол 1942 жылдың 22 қыркүйегінде Сиэтлден Голланд портына бағытталды. Чернофский шығанағына көлікті тексергеннен кейін, 28 қазанда Голланд портынан төрт советтік суасты кемесінің конвоясын Сан-Францискоға сүйемелдеу үшін кетті. 1943 жылдың 25 мамырында "Фокс" Сиэтлден Аляска порттарында патрульдік және сүйемелдеу кемесі ретінде ұзақ мерзімді міндеттерді орындау үшін кетті, Солтүстік-Батыс теңіз шекарасының командирінің бұйрығымен 1944 жылдың 25 наурызына дейін жұмыс істеді. Жағалауда жоспарланған жаттығулар мен операцияларды жүргізуге қоса, ол Аляска суларына көптеген сапарлар жасады, Сиэтл мен Кодиак және Адак базалары арасында Әскери-теңіз күштерінің, теңіз жаяу әскерлерінің және жағалау күзетінің әскери қызметшілерін тасымалдады. 15 сәуірде кеме Сан-Диегоға бағытталды, онда ол Оңтүстік Калифорния секторындағы Батыс теңіз шекаралық күштеріне қосылды. Ол Сан-Диего аймағында қыркүйекке дейін жұмыс істеді, суасты кемелеріне қарсы жаттығулар өткізді, дыбыс мектебінің курсанттарын оқытты, жолаушыларды тасымалдады, сүйемелдеу міндеттерін орындады және қозғалыс суретін түсіру мақсатында круизге шықты. 1944 жылдың 22 қыркүйегінде Сан-Диегодан шығып, 26 қыркүйекте Пьюгет-Саунд теңіз кемежайына жетіп, әртүрлі көмекші кемеге айналды. 1 қазанда AG 85 болып қайта жіктелді. 4 қарашада кеме Сиэтлге бағытталды және жоспарланған жаттығуларды өткізгеннен кейін, 8-і күні Сан-Францискоға бағытталды. Ол 11-і күні Әскери-әуе базасы Аламидаға жетіп, Әскери-әуе флотының командиріне қызметке кірісті. 1945 жылдың қарашасынан қыркүйегіне дейін "Фокс" Аламидада орналасқан, ұшақ жаттығуларына қатысып, Монтерей аймағында әуе торпеда жаттығуларында нысана кемесі ретінде қызмет етті. 1945 жылдың 18 қазанында Сан-Франциско шығанағынан шығыс жағалауға бағытталды, 7 қарашада Вирджиния штатының Норфолк қаласына жетті. "Фокс" 1945 жылдың 29 қарашасында Норфолк теңіз кемежайында, Портсмут, Вирджиния штатында қызметтен босатылды. 1946 жылдың 12 қарашасында ол металл тескілеуге сатылды.