Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Рим императоры Каракалла шығарған жарлық (212)
Edict issued by Roman Emperor Caracalla (212)
Constitutio Antoniniana (латынша "Антонин конституциясы [немесе жарлығы]", сондай-ақ Каракалла жарлығы немесе Антонин конституциясы деп аталады) – Рим императоры Каракалланың 212 жылы шығарған жарлығы. Ол Рим империясындағы барлық еркін адамдарға толық римдік азаматтық берілу керектігін жариялады (және осының нәтижесінде империядағы барлық еркін әйелдерге римдік әйелдермен бірдей құқықтар берілді, мысалы, ius trium liberorum). Каракалладан бұрынғы ғасырда римдік азаматтық өзінің эксклюзивтілігін жоғалтып, Рим империясының түрлі провинцияларындағы тұрғындар мен клиенттік елдердің патшалары сияқты ақсүйектер арасында қол жетімдірек болды. Дегенмен, жарлыққа дейін провинция тұрғындарының көп бөлігі әлі де римдік азамат емес еді және латындық құқықтарды иеленді. Сондықтан, 212 жылға дейін римдік азамат болу ізделіспен байланысты мәртебе саналды. Ауксилияның ветерандарына да қызметтен босатылғаннан кейін римдік азаматтық берілді. Нәтижесінде, көптеген жаңа азаматтар өздерінің қамқоршысының (толық аты Марк Аврелий Антонин) құрметіне Aurelia gens деген тегін қабылдады, оның ішінде Галлиен мен Диоклетиан арасындағы он бір императордың жетісі (Клавдий Готик, Квинтилл, Проб, Карус, Карин, Нумериан және Максимиан) Марк Аврелий есімін алды.
The Constitutio Antoniniana (Latin for "Constitution [or Edict] of Antoninus"), also called the Edict of Caracalla or the Antonine Constitution, was an edict issued in AD 212 by the Roman emperor Caracalla. It declared that all free men in the Roman Empire were to be given full Roman citizenship (and by extension all free women in the Empire were to be given the same rights as Roman women, such as the jus trium liberorum). In the century before Caracalla, Roman citizenship had already lost much of its exclusiveness and become more available between the inhabitants throughout the different provinces of the Roman Empire and between nobles such as kings of client countries. Before the Edict, however; a significant number of provincials still were non Roman citizens and held instead the Latin rights. Therefore, being a Roman citizen remained a well sought after status till 212. Veterans of the Auxilia were also granted Roman citizenship on discharge. As a result, vast numbers of new citizens assumed the nomen [[Aurelia gens, in honour of their patron (whose full name was Marcus Aurelius Antoninus), including several emperors: seven of the eleven emperors between Gallienus and Diocletian (Claudius Gothicus, Quintillus, Probus, Carus, Carinus, Numerian and Maximian) bore the name Marcus Aurelius.
Талдау
Рим заңгері Ульпиан (170223) «Дигест» кітабында: «Рим империясының барлық аймақтарындағы барлық адамдар император Антонин Каракалланың жарлығымен римдік азаматтарға айналдырылды» (D. 1.5.17). Жарлықтың мәні әлі де талқыланып жүр. Тарихшы және саясаткер Кассиус Дионың (б.з. 155 – 235 ж.) айтуынша, Каракалланың заң қабылдауының басты себебі салық салуға жарамды адамдар санын арттыру болды. Кассиус Дионың сөздері бойынша: «Ол империясындағы барлық адамдарды римдік азаматтар етіп тағайындады; номиналды түрде оларды құрметтеді, бірақ оның нақты мақсаты осылайша табысын арттыру болды, себебі шетелдіктер осы салықтардың көп бөлігін төлеуге міндетті емес еді». Дегенмен, азаматтық алғандардың арасында байлар аз болды, және Римнің қаржылық жағдайы қиын болғаны рас, бірақ бұл жарлықтың жалғыз мақсаты осы болмағаны айқын. Кассиус Дио Каракалланы жаман, жек көрікті император ретінде қарастырды. Тағы бір мақсат – рим легиондарында қызмет ете алатын ер адамдардың санын арттыру болуы мүмкін, өйткені рим армиясында легионерлер ретінде толыққанды азаматтар ғана қызмет ете алатын. Рим империясының құлдырауының себебі ретінде моральдық дегенерация моделін қолдайтын ғылыми түсіндірмелерде, ең белгілісі британдық тарихшы Эдвард Гиббонның үлгісі, бұл жарлық негізінен азамат емес ер адамдардан тұратын қосымша әскерлерге зиян келтірді. Соңғы ғалымдардың талдауларында Constitutio Antoniniana рим құқығының провинциализациясының маңызды кезеңін көрсетеді, яғни провинциялардағы жеке құқық пен Италиядағы жеке құқық арасындағы айырмашылық азайды. Себебі провинциялардағы барлық адамдарға азаматтық беру үшін көптеген жеке құқықтар римдегі римдік азаматтарға қатысты заңға сәйкес болуы үшін қайта жазылуы керек болды. Сондықтан бұл ғалымдар үшін бұл императорлық конституциялардың рим құқығының негізгі көзіне айналған процестің басталуын білдіреді. Мэри Берд 212 жылға дейінгі ежелгі Рим тарихын одан кейінгі дәуірден өзгеше деп атайды, «фактыде ескі атпен жасырылған жаңа мемлекет». Энтони Кальделис Римнің империядан әлемге айналғанын айтады, және бұл шешім кейін бірыңғай діни сенімді күшпен жүзеге асыруға негіз болды.
The Roman jurist Ulpian ( 170223) states in the Digest: "All persons throughout the Roman world were made Roman citizens by an edict of the Emperor Antoninus Caracalla" (D. 1.5.17). The context of the decree is still subject to discussion. According to historian and politician Cassius Dio ( AD 155 AD 235), the main reason Caracalla passed the law was to increase the number of people available to tax. In the words of Cassius Dio: "This was the reason why he made all the people in his empire Roman citizens; nominally he was honoring them, but his real purpose was to increase his revenues by this means, inasmuch as aliens did not have to pay most of these taxes." However, few of those that gained citizenship were wealthy, and while it is true that Rome was in a difficult financial situation, it is thought that this could not have been the sole purpose of the edict. Cassius Dio generally saw Caracalla as a bad, contemptible emperor. Another goal may have been to increase the number of men able to serve in the legions, as only full citizens could serve as legionaries in the Roman army. In scholarly interpretations that agree with a model of moral degeneration as the reason for the fall of the Roman Empire, most famously the model followed by British historian Edward Gibbon, the edict came at a cost to the auxiliaries, which primarily consisted of non citizen men. In the analyses of more recent scholars, the Constitutio Antoniniana marks a major milestone in the provincialisation of Roman law, meaning that the gap between private law in the provinces and private law in Italia narrowed. This is because, in granting citizenship to all men in the provinces, much private law had to be re written to conform with the law that applied to Roman citizens in Rome. To these scholars, it therefore also marks the beginning of a process by which imperial constitutions became the primary source of Roman law. Mary Beard distinguishes the history of ancient Rome up until 212 to be different to the era that follows, "effectively a new state masquerading under an old name". Anthony Kaldellis says Rome went from an empire to a world and this decision would later underpin the enforcement of uniform religious belief.