Америкалық белсенді Ма́рла Рузи́чканың өмірі мен қызметі
Marla Ruzicka
Марла Рузичка – АҚШ белсендісі, соғыста зардап шеккен бейбіт тұрғындарға көмек көрсеткен. CIVIC ұйымын құрды, Иракта қаза болды. Соғыс құрбандары, көмек, құқық қорғау.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық белсенді
American activist
Марла Рузицка (31 желтоқсан 1976 – 16 сәуір 2005) – американдық белсенді, кейіннен гуманитарлық көмекшіге айналған. Ол, соғысқа қатысқан үкіметтердің әскери қақтығыстарда қаза тапқан немесе жарақат алған бейбіт тұрғындардың отбасыларына өтемақы төлеуге заңдық және моральдық жауапкершілігі бар деп сенді. 2003 жылы Рузицка "Конфликттегі кінәсіз құрбандар үшін науқан" (CIVIC) ұйымын құрды, ол азаматтық құрбандарды есептеп, 2003 жылғы АҚШ-тың Иракқа басып кіруінен зардап шеккен ирактықтарға көмек көрсетті. 2005 жылы ол Иракта жол жиегіндегі жарылғыш құрылғысынан қаза тапты.
Marla Ruzicka (December 31, 1976 – April 16, 2005) was an American activist turned aid worker. She believed that combatant governments had a legal and moral responsibility to compensate the families of civilians killed or injured in military conflicts. In 2003, Ruzicka founded the Campaign for Innocent Victims in Conflict (CIVIC), an organization that counted civilian casualties and assisted Iraqi victims of the 2003 US invasion of Iraq. In 2005, she was killed by a roadside bomb in Iraq.
Ерте өмір және білім
Калифорния штатының Лейкпорт қаласында туған Рузичка Лонг-Айленд университетінің Friends World бағдарламасында оқыды және төрт жыл бойы Коста-Рика, Кения, Куба, Израиль және Зимбабве елдерінде саяхаттады. 1999 жылы бітірген соң Рузичка Сан-Францискодағы Rainforest Action Network және Global Exchange ұйымдарында ерікті болып жұмыс істеді.
Born in Lakeport, California, Ruzicka attended Long Island University's Friends World Program, and spent four years traveling throughout Costa Rica, Kenya, Cuba, Israel, and Zimbabwe. After graduating in 1999, Ruzicka volunteered for the San Francisco based organizations Rainforest Action Network and Global Exchange.
Ауғанстан мен Ирак
CIVIC-ті Иракта іске қосуға дейін ол Пешаварда, Пәкістанда, кейін Кабулда, Ауғанстанда жұмыс істеді. Global Exchange ұйымының қолдауымен ол АҚШ үкіметінен «Тұрақты бостандық» операциясында зардап шеккен ауғандық отбасыларға арналған қор құруды талап етті. Бірақ ол көп ұзамай CIVIC ұйымын құру үшін жеке әрекет етіп, Талибан биліктен қуылғаннан кейін бірнеше күннен соң ғана Кабулға келді. Ауғанстанда ол ауған азаматтарына әскери науқанның тигізген әсері туралы халық арасында сауалнама жүргізе бастады, осы арқылы өтемақы мен көмек алуға тырысты. 2002 жылдың 7 сәуірінде ол Кабулдағы АҚШ елшілігі алдында АҚШ әуе шабуылдарынан туыстарын жоғалтқан бірнеше азаматтармен бірге наразылық акциясын өткізді. 2002 жылдың шілдесінде Рузичка USAID және Сенаттың Ассигнованиелер комитетімен бірге әскери қимылдар салдарынан үйлерін жоғалтқан отбасылардың үйлерін қайта жаңартуға қаражат бөлу жөнінде жұмыс істеді. CIVIC ұйымының алғашқы есебін алғаннан кейін сенатор Патрик Лихи (Вермонт штаты, Демократ) АҚШ әскерилерінен зардап шеккен ауған азаматтарына 10 миллион АҚШ доллары көлемінде көмек көрсету туралы заң жобасын ұсынды. Ол: «Марла Рузичка барлығына: «Бір сәт күте тұрыңыздар. Шындығында не болып жатқанын көріңіздер. Бұл туралы білуіңіз керек», – дейді. Өнеркәсіпте құпияны ашып айтушылар бар. Бәлкім, кейде бізге сыртқы саясатта да осындай адамдар қажет болуы мүмкін», – деді. 2003 жылдың сәуірінде АҚШ басып алғаннан кейін Бағдатқа сапар шекті. CIVIC ұйымының жұмысы Nightline және CNN телеарналарында, сондай-ақ The New York Times және Elle журналында жарияланды. «Шамалы бюджетпен, дерлік қызметкерсіз және мол энергиямен Рузичка көптеген тәжірибелі лоббистерге қарағанда көптеген адамдардың өміріне әсер етті», – деп хабарлады The Washington Post 2004 жылы. 2004 жылдың жазында Рузичкаға екіполярлық бұзылу диагнозы қойылды.
Prior to launching CIVIC in Iraq, she was based in Peshawar, Pakistan, and later Kabul, Afghanistan. Under the auspices of Global Exchange, she pressured the US government to set up a fund for Afghan families harmed in Operation Enduring Freedom. However, she soon struck out on her own to form CIVIC, and arrived in Kabul only a few days after the Taliban were removed from power. In Afghanistan, she began conducting a grassroots survey on the military campaign effects on Afghan civilians, in order to apply for compensation and aid. On April 7, 2002, she protested outside the U. S. Embassy in Kabul, alongside several civilians who had lost relatives as the result of U. S. air strikes. In July 2002, Ruzicka began working with USAID and the Senate Appropriations Committee to allocate money to rebuild the homes of families that had suffered losses as a result of military action. After receiving CIVIC's first report, Senator Patrick Leahy (D Vermont) sponsored legislation to provide $10 million in U. S. aid to Afghan civilians who had been harmed by the US military. He said, "Marla Ruzicka is out there saying, 'Wait, everybody. Here is what is really happening. You'd better know about this.' We have whistle blowers in industry. Maybe sometimes we need whistle blowers in foreign policy." She traveled to Baghdad after the April 2003 U. S. invasion. CIVIC's efforts were featured on Nightline and CNN, as well as in The New York Times and Elle magazine. "With a shoestring budget, almost no staff and a bundle of energy, Ruzicka has already had more impact on more lives than many seasoned K Street lobbyists," The Washington Post reported in 2004. Ruzicka was diagnosed with bipolar disorder in the summer of 2004.
Өлім
Рузичка және оның ирак тіліндегі аудармашысы Фаиз Али Салим 2005 жылғы 16 сәуірде Бағдад әуежайы жолындағы жанкешті бомбалап көлікпен қаза тапты. Оның туған қаласы Лейкпортта өткен жерлеу рәсіміне 600-дан астам адам қатысты; Барбара Боксер және Шон Пенн оның естелік шарасында сөз сөйлегендердің қатарында болды. Сондай-ақ Нью-Йорк қаласында, Вашингтонда, Бағдадта, Кабулда және Сан-Францискода естелік шаралар өтті. Rolling Stone журналының мәліметінше, "Рузичка, соңғы он-жиырма жылда кез келген қақтығыста қаза болған ең танымал американдық гуманитарлық көмекші. Өмірде жаңа келген, гуманитарлық салада төрт жылдан да аз тәжірибесі болған әйел болса да, оның өлімі оны жақсы білетін соғысқа құмарлар мен саясаткерлердің шеңберінен тысқары да үлкен резонанс туды. Ол әлі жоғалмаған американдық идеализмнің жас өкілі және Ирактағы трагедиялық оқиғалардың қаралы символы болып саналады". Марла Рузичка өсиетнамасында бір ғана жол жазған: оның досы, соғыс тілшісі Тара Саттон CIVIC ұйымын басқарып, жаңа директор тағайындасын. Сенатор Лихидің шақыруымен президент Джордж Буш 2005 жылғы 11 мамырда азаматтық соғыс құрбандарын "Марла Рузичка Ирак соғысы құрбандары қоры" деп атау туралы заңға қол қойды. 2006 жылғы мәліметтерге сәйкес, Конгресс АҚШ соғысының құрбаны болған Ауғанстан және Ирак азаматтарына көмек көрсету үшін бөлген жалпы сома 38 миллион долларды құрады.
Ruzicka and her Iraqi translator, Faiz Ali Salim, were killed by a suicide car bombing on the Baghdad Airport Road on April 16, 2005. More than 600 people attended her funeral in her hometown of Lakeport; Barbara Boxer and Sean Penn were among those who spoke at her memorial service. There were also memorial services in New York City, Washington, D. C., Baghdad, Kabul, and San Francisco. According to Rolling Stone, "Ruzicka is perhaps the most famous American aid worker to die in any conflict of the past ten or twenty years. Though a novice in life—she had less than four years of professional humanitarian experience—her death resonated far beyond the tightly knit group of war junkies and policymakers who knew her. She stands as a youthful representative of a certain kind of not yet lost American idealism, and darkly symbolic of what has gone so tragically wrong in Iraq." Marla Ruzicka left a one line will stating that her friend, war journalist Tara Sutton, would take care of CIVIC and appoint a new director. At Senator Leahy's urging, President George W. Bush signed legislation on May 11, 2005, which renamed the civilian war victims the "Marla Ruzicka Iraqi War Victims Fund." As of 2006, the combined sum that Congress has allocated to assist Afghan and Iraqi civilians who were victims of U. S. warfare is thirty eight million dollars.
Фильмдегі бейнелеу
Рузицканың өмірбаянына арналған фильм құқықтарын Paramount Pictures сатып алды. Студия сонымен қатар Дженифер Абрахамсонның "Сладкое облегчение: Марла Рузицканың тарихы" кітабына да құқықтарды сатып алды, ол Рузицкамен оның қаза болғанға дейін кітап бойынша бірлесіп жұмыс істей бастаған еді. Кирстен Данст Лорен Скафариа жазған сценарий бойынша фильмде Рузицка рөлін ойнауға келісті. Рузицка "Enron: The Smartest Guys in the Room" деректі фильмінде Джеффри Скиллингтің The Commonwealth Club-тағы сөзін тоқтатып, наразылық білдіргендердің бірі ретінде шағын эпизодта көрінеді.
Film rights to Ruzicka's life story were purchased by Paramount Pictures. The studio also bought the rights to the book Sweet Relief: The Marla Ruzicka Story by Jennifer Abrahamson, who had begun collaborating on the book with Ruzicka before her death. Kirsten Dunst agreed to play Ruzicka in the movie scripted by Lorene Scafaria. Ruzicka appears briefly in the documentary Enron: The Smartest Guys in the Room as one of the protesters who disrupts Jeffrey Skilling's speech at The Commonwealth Club.