Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Винко Пулжич (; 8 қыркүйек 1945 жылы туған) – 1994 жылдан бері кардинал атағын иеленген католик шіркеуінің босниялық дін қызметкері. Ол 1991 жылдан 2022 жылға дейін Врхбосна архиепископы қызметін атқарды.
Vinko Puljić (; born 8 September 1945) is a Bosnian prelate of the Catholic Church who has been a cardinal since 1994. He was the archbishop of Vrhbosna from 1991 to 2022.
Ерте өмір және білім
Он үш баланың он екіншісі Винко Пулжич Босния және Герцеговинаның Баня-Лука қаласында (сол кезде Югославияның құрамында) Иван мен Кая Пулжичтің отбасында дүниеге келді. Оның анасы үш жасында қайтыс болды, ал әкесі қайтадан үйленді. Отбасымен қатар, жас Винконың рухани қалыптасуына оның туған ауылына жақын орналасқан траппистердің Мариастерн аббаттығы зор ықпал етті. Аббаттың бір монахы Винконың әкесіне ұлын Загребтегі кіші семинарияға жіберуге көмектесті. Әкесі Анте Артнер мотоциклін сатып, түскен ақшаны Винконың әкесіне берді, себебі ол ондағы жатақ ақысын төлей алмады. Кейін Винко Джаководағы үлкен семинарияда философия және теологияны оқыды.
The twelfth of thirteen children, Vinko Puljić was born in Banja Luka, Bosnia and Herzegovina (then part of Yugoslavia), to Ivan and Kaja Puljić. His mother died when he was three years old, and his father then remarried. In addition to his family, young Vinko's spiritual formation was deeply influenced by the Trappist Mariastern Abbey, located not far from his native village. One of the monks helped Vinko's father to send his son to the minor seminary of Zagreb. Father Ante Artner sold his motorbike and gave the proceeds to Vinko's father, who did not have enough money to pay his board there. Vinko then studied philosophy and theology at the major seminary of Đakovo.
Діни қызмет
Пульич 1970 жылғы 29 маусымда епископ Стьепан Бауэрлейнмен дін қызметкері санға іріктірілді, содан кейін 1973 жылға дейін Баня-Лука епархиясында капеллан қызметін атқарды, одан кейін епархиялық курияның қызметкері болды. 1973 жылдың маусымынан қарашасына дейін Сасинада, ал 1973 жылдан 1978 жылға дейін Равскада приход пасторы болды. 1978 жылы Задардағы кіші семинарияның рухани жетекшісі болып тағайындалды. Осы кезеңде ол бенедиктин монастырында зікір тыңдаушы болып қызмет етті және дін қызметкерлері, семинаристтер және қарындастар үшін рухани жаттығулар ұйымдастырды. 1987 жылы Баня-Лука епархиясына қайтып оралды, онда Босанска-Градишкадағы приходтың пасторы болды. Кейін 1990 жылы Сараеводағы үлкен семинарияның проректоры болып Сараевоға ауыстырылды.
Puljić was ordained to the priesthood by Bishop Stjepan Bauerlein on 29 June 1970, and then served as a chaplain in the Diocese of Banja Luka until 1973, whence he became an official of the diocesan curia. He was a parish priest in Sasina from June to November 1973, and in Ravska from 1973 to 1978. In 1978, he was named spiritual director of the minor seminary of Zadar. During this time, he also served as a confessor at a Benedictine monastery and organized spiritual retreats for priests, seminarians, and nuns. In 1987, he returned to the Diocese of Banja Luka, where he served as a parish priest in Bosanska Gradiška. He was later transferred to Sarajevo in 1990 as vice rector of the Sarajevo major seminary.
Епископтық қызмет
1990 жылы 19 қарашада Пульжичті Папа Иоанн Павел II Врьбосна архиепископы қызметіне тағайындады. Осылайша ол 1881 жылы, төрт ғасырдан астам созылған Османдық үстемдік билігінен кейін, әдеттегі шіркеу иерархиясы қалпына келтірілгеннен кейін осы епархияның алтыншы архиепископы болды. Ол 1991 жылы 6 қаңтарда Иоанн Павел II-нің өзінен, сондай-ақ архиепископтар Джованни Баттиста Ре мен Джастин Франциск Ригалидің қатысуымен, Петір базиликасында епископқа бекітілді. Пульжич 1994 жылы 26 қарашадағы консисторияда Иоанн Павел II тарапынан Сан-Кьяра-а-Винья-Клараның кардинал-дияконы болып жарияланды. Кардиналдар алқасының ең жас мүшесі болған кезде оның жасы 49-ға толды. 2001 жылы 18 қазанда ол Мальтаның Егеменді Әскери Орденінің Ұлы Кресімен (Құрмет және адалдық ордені) марапатталды. Пульжич 2005 жылы Папа Бенедикт XVI-ны сайлаған және 2013 жылы Папа Францискті сайлаған папалық конклавқа қатысқан кардинал сайлаушылардың бірі болды. Ол 1995 жылдан 2002 жылға дейін және 2005 жылдан 2010 жылға дейін Босния және Герцеговина епископтар конференциясының президенті қызметін атқарды. 2012 жылдың 18 қыркүйегінде Папа Бенедикт XVI оны 2012 жылдың қазан айында өткен Епископтар Синодының 13-ші кезекті жалпы жиналысының Синод Әкесі етіп тағайындады.
On 19 November 1990 Puljić was appointed Archbishop of Vrhbosna by Pope John Paul II. He thus became the sixth archbishop of that see after the reconstruction of the ordinary ecclesiastical hierarchy in 1881 after the Ottoman occupational rule which had lasted more than four centuries. He received his episcopal consecration on 6 January 1991 from John Paul II himself, with archbishops Giovanni Battista Re and Justin Francis Rigali serving as co consecrators, at St. Peter's Basilica. Puljić was created Cardinal Priest of S. Chiara a Vigna Clara by John Paul II in the consistory of 26 November 1994. He was 49 years old when he became the youngest member of the College of Cardinals. On 18 October 2001 he was invested as bailiff of the Grand Cross of Honour and Devotion in the Sovereign Military Order of Malta. Puljić was one of the cardinal electors who participated in the 2005 papal conclave, which selected Pope Benedict XVI and in the 2013 papal conclave, which elected Pope Francis. He served as president of the Bishops' Conference of Bosnia and Herzegovina from 1995 to 2002, and again from 2005 to 2010. On 18 September 2012 Pope Benedict XVI named him as a Synod Father of the 13th Ordinary General Assembly of the Synod of Bishops which was held in October 2012.
Босния соғысы кезіндегі рөлі
1992 жылы Босния соғысы басталғанда Пулжич дереу мыңдаған босқындар мен күшпен жер аударылғандарға көмектесуге кірісіп, жергілікті шіркеудің барлық күштерін жұмылдырды. Соғыс кезінде ол өз қауымдастықтарына пасторлық сапарлар жасағанда өмірін жиі қауіпке тігеді, сондықтан бір рет Ілияшта серб әскері оны он екі сағатқа түрмеге қамады, ал Біріккен Ұлттар Ұйымының қорғау күштерінің танкысімен Варешке бара жатқанда үлкен қауіпке ұшырады. Бір күні Иоанн Павел II оған: "Сараево шіркеуінің пасторы қызметіне сені бекіту үшін қолымды қойғанда, сенің осылай ауыр сынаққа ұшырайтыныңды, кесеңнің осылай ащы болатынын білмедім" деді.
When the Bosnian War broke out in 1992, Puljić immediately became involved in helping the thousands of refugees and exiles, mobilizing all the forces of the local Church. During the war, he frequently risked his life while making pastoral trips to his parishes, so he was imprisoned during one visit for twelve hours by the Serbian military in Ilijaš, running a serious risk when he rode in a United Nations Protection Force tank to Vareš. John Paul II once said to him, "When I imposed hands on you to consecrate you in the office of Pastor of the Church of Sarajevo, I had no idea that very shortly your cross would be so heavy and your cup so bitter."
Меджугорье қаласының мәртебесі
Пулжич 2004 жылы епископтар синодының мәжілісінде сөйлеген сөзінде, Меджугорьеде қызмет ететін францискан монахтарының мойынсұнбауы шіркеудің бірлігіне қауіп төндіретінін, олардың "өз пікірлерін таңуға" тырысып жатқанын айтты. 2006 жылы Босния және Герцеговинаның епископтар конференциясы Марияның көріністері деп хабарланған құбылысты зерттеу үшін комиссия құруды қарастырды. Кейіннен ол кардинал Руини төрағалық еткен комиссия мүшесі болды.
Puljić, speaking at the 2004 assembly of the Synod of Bishops, said that the unity of the Church is threatened by the disobedience of the Franciscan monks serving at Međugorje, who "impose their own points of view". In 2006, the Episcopal Conference of Bosnia and Herzegovina considered setting up a commission to examine the alleged Marian apparitions. He later served on the commission chaired by Cardinal Ruini.
Мұсылмандармен қарым-қатынастар
Пулжич соғыстан бұрын мұсылмандармен қарым-қатынас өте жақсы болған, бірақ соңғы кезде жағдай біршама нашарлағанын айтты. Алғашқы белгі – араб елдерінен келген гуманитарлық көмек. Ол тек мұсылмандарға таратылды, ал христиандарға беруге тыйым салынды. 2012 жылы кардинал Пулжич Оңтүстік-Шығыс Еуропада, әсіресе Босния мен Герцеговинада уахабизмнің таралуы туралы ескертті, сондай-ақ мемлекеттік билік оны тоқтатуға шамасы келмейтінін мәлімдеді. Ол сонымен қатар босниялық қоғамда католиктерге жасалған кемсітушілік туралы ескертіп, жұмысқа орналасу, білім алу және басқа да салаларда католиктерге тең мүмкіндіктер беруді талап етті. Босния мен Герцеговинада елде болған соңғы соғыс салдарынан тоқыраған христиандар мен мұсылмандар арасындағы диалогты және бейбіт өмірді қайта орнатуға тырысатынын растады.
Puljić has said that before the war, relations with Muslims were very good, but that in recent times, the situation has somewhat deteriorated. The first sign was the arrival of humanitarian aid from Arab countries. It was distributed only to Muslims, while at the same time it was prohibited to give it to Christians. In 2012, Cardinal Puljić warned about the spreading of Wahhabism in Southeastern Europe, especially in Bosnia and Herzegovina, stating that the state authorities are not capable of preventing it. At the same time he warned about the discrimination of Catholics in the Bosnian society, demanding equal treatment for Catholics in employment, education, and other areas. He confirmed that he will continue to try to establish a dialogue and peaceful coexistence between Christians and Muslims in Bosnia and Herzegovina, which was disrupted by the recent war in the country.
Әйелдер мен неке
2016 жылдың мамыр айында Пулжич Хорватияның Задар қаласындағы уағызында әйелдерге некеге тұрмас бұрын жыныстық қатынас жасамауға шақырды, осылайша олар "štraca" – жергілікті сленгте "сатылған әйел" деген мағынаны білдіретіндей болмас үшін. Бұл сөз мемге айналып, мыңдаған адамдардан тұратын түрлі Facebook топтарының құрылуына себеп болды. Кардинал жауап ретінде уағыздың мәтініне сәйкес әртүрлі түсіндірмелерге қарамастан, өзінің сөздері "контекстен тыс алынған" деді, бірақ ол қолданған сөздің тым ауыр екенін мойындады.
In May 2016, Puljić drew controversy after appealing to women in a sermon in Zadar, Croatia not to have sexual intercourse before marriage so that they wouldn't become a "štraca", which is a local slang word for a "whore". The word became a meme, as well, spawning the creation of various Facebook groups numbering thousands of people. The cardinal claimed in response that his words were "taken out of context" despite different implications based on the transcript of the sermon, but concedes that the word he used is too harsh.
Діни қызметкерлер жыныстық қатынаспен зұлымдық жасайды
2019 жылдың ақпан айында Пулжич берген сұхбатында Босния және Герцеговинада да дін қызметкерлері тарапынан зұлымдыққа ұшыраған бірнеше жағдай болғанын, бірақ ол оларды полицияға хабарламағанын мәлімдеді. Пулжич зұлымдық жасағандардың есімдерін немесе олардың қай жерде қызмет еткенін жарияламады.
In February 2019, Puljić said in an interview that there were several cases of clergy abuse in Bosnia and Herzegovina as well, but that he did not report them to the police. Puljić did not publish the names of the abusers or the place where they were at the service.
Жеке өмір
2020 жылдың 2 желтоқсанында Пулжичтің Босния және Герцеговинадағы пандемия кезінде COVID-19 тестісінің оң нәтиже көрсеткені расталды; 12 желтоқсанға дейін ол жазылып кетті.
On 2 December 2020, it was confirmed that Puljić tested positive for COVID 19, amid its pandemic in Bosnia and Herzegovina; by 12 December, he recovered.