Кіріспе

Повелья (/p//oʊ/'/v//ɛ//l//i//ə/ pohVELeeə; poˈveʎʎa) – Италияның солтүстігіндегі Венеция лагунасында, Венеция мен Лидо арасында орналасқан шағын арал. Кішкентай канал аралды екі бөлікке бөледі. Арал туралы алғашқы жазбалар 421 жылы пайда болған, ал 1379 жылға дейін адамдар мұнда тұрған, содан кейін соғыс салдарынан тұрғындар қашып кеткен. 1776 жылдан бастап 100 жылдан астам уақыт бойы арал оба және басқа да ауруларға шалдыққандарды карантинге алу орталығы ретінде, кейіннен психиатриялық аурухана ретінде пайдаланылды. 1968 жылы психиатриялық аурухана жабылып, арал сол күйінде қалды. Тарихының ерекшелігінен арал паранормальді шоуларда жиі көрсетіледі. Аралға баруға тыйым салынған, бірақ әртүрлі кітаптар мен мақалаларда жазушылар мен/немесе фотографтардың аралға жасаған сапарлары туралы айтылады. Паранормальдық құбылыстарға сенушілер Повельяны әлемдегі ең жынды арал немесе ең жынды орын деп санайды.

Тарих

Арал алғаш рет 421 жылы Падуя және Эсте қалаларының халқы шапқыншылықтардан қашу үшін оған келген кезде тарихқа енген. 9 ғасырда арал халқының саны арта бастады, ал келесі ғасырларда оның маңызы нығайып, аралды арнайы Подста биледі. 1379 жылы Венеция Генуя флотының шабуылына ұшырады. Повеглия тұрғындары Джудеккаға көшірілді. Арал кейінгі ғасырларда адамсыз қалды. 1527 жылы дож аралды Камальдолез монахтарына сыйлауға ұсынды, бірақ олар бұл ұсыныстан бас тартты. 1645 жылдан бастап Венеция үкіметі лагунаның кіреберістерін қорғау және бақылау үшін бес сегізбұрышты бекініс салды. Повеглиядағы сегізбұрыш – қазірге дейін сақталған төрт бекіністің бірі. 1776 жылы арал Санита магистратының (Халық денсаулығы басқармасы) қарауына өтті және кеме арқылы Венецияға келіп-кеткен барлық тауарлар мен адамдарды тексеру пунктіне айналды. 1793 жылы екі кемеде обаның бірнеше жағдайы тіркелді, нәтижесінде арал ауруларға арналған уақытша оқшаулау орталығына (лазаретто) айналдырылды. Бұл рөл 1805 жылы, Наполеон Бонапарт билігінде, ескі Сан-Виталь шіркеуінің қиратылуымен бекітілді. Ескі қоңырау мұнарасы маяққа айналдырылды. Лазаретто 1814 жылы жабылды. Арал 1793 жылдан 1814 жылға дейін карантиндік станса ретінде пайдаланылды. 1922 жылы қолданыстағы ғимараттар психикалық ауруларға арналған емханаға айналдырылды, кейін 1968 жылы жабылып, ұзақ мерзімді күтім көрсету орталығы ретінде пайдаланылды. Соңынан арал қысқа мерзімге ауыл шаруашылығына пайдаланылып, толығымен тасталып кетті. 2014 жылы Италия мемлекеті аралды 99 жылға жалға беру құқығын аукционға сатты, мүліктің иелігі мемлекетте қалатын болды, кіріс табу мақсатында, сатып алушы аурухананы сәнді қонақ үйге айналдырады деп үміттенді. Ең жоғары ұсынысты итальяндық кәсіпкер Луиджи Бругнаро жасады (513 000 евро). Ол қалпына келтіру жобасына 20 миллион евро инвестициялауды жоспарлады. Келісім орындалмады, өйткені жоба барлық талаптарға сай келмеді. Басқа дереккөздер бұл мәміленің төмен бағаға ұсынылғандықтан күшін жойғанын айтты. Бругнаро бастапқыда жалға алу шартын күштен шығаруға қарсы болды, бірақ Венеция мэрі болғаннан кейін аралға деген ниетінен бас тартты. 2015 жылы "Poveglia per Tutti" жеке тобы "The Telegraph" газетінің мәліметінше, "қоғамдық саябақ, марина, мейрамхана, жатақхана [және] оқу орталығы" кіретін жаңа жоба үшін 25-30 миллион евро жинауды көздеді.

Ғимараттар мен құрылыстар

Аралдағы сақталған ғимараттар кавана, шіркеу, аурухана, психиатриялық аурухана, қоңырау мұнарасы және қызметкерлерге арналған тұрғын үй және әкімшілік ғимараттардан тұрады. Қоңырау мұнарасы – аралдағы ең көрінетін құрылым, ол 12 ғасырға дейін сақталып келген. Ол 1806 жылы Наполеонның бұйрығымен бұзған Сан-Виталь шіркеуіне тиесілі болған. Мұнара қайтадан маяқ ретінде пайдаланылды. Рэнсом Риггс 2010 жылғы мамыр айында Повеглияға жасаған сапары туралы фотоэссесінде суретке түсіргендей, қираған ғимараттардың арасында "Reparto Psichiatria" (Психиатриялық бөлім) деген табельді табу арқылы Повеглияда психиатриялық аурухана болғандығына куәлік бар. Дегенмен, түрме болғандығына ешқандай дәлел жоқ. Ғимараттар орналасқан аралды ағаштар мен егістік жерлерге берілген аралмен көпір жалғастырады. Сегізбұрышты бекініс үшінші, бөлек аралда, ғимараттар орналасқан аралдың қасында, бірақ оған қосылмаған. Бекініс тек сыртынан кірпішпен қапталған топырақ қоршаудан тұрады. Аралда бір немесе бірнеше обалы шұңқырлар бар. National Geographic басылымында жарияланған мәліметтерге сәйкес, ғасырлар бойы аралда 100 000-нан астам адам қайтыс болып, олар обаларға жерленген. 2014/2015 жылдары жарияланған жаңалықтар ғимараттар мен тот басқан заттардың әлі де сақталғанын растады. Аралда Сент-Виталь шіркеуі, аурухана, психиатриялық аурухана, түрме, сондай-ақ тұрғын үйлер мен кеңсе ғимараттары сияқты қираған ғимараттар бар.

Танымал мәдениет

18 ғасырда арал Венецияға келген кемелер үшін карантин станциясы болғаннан кейін екі кемеде оба анықталды. Арал жабылып, жұқпалы аурулары бар адамдарды қабылдау үшін пайдаланылды, осыдан аңыз пайда болды. Венециялықтардың өлімін күтіп, олардың рухтары аралды мазалап қайта оралуы туралы әңгімелер тарады. Арал "Ghost Adventures" және "Scariest Places on Earth" телешоуларында көрсетілді. Оны YouTuber Shiey зерттеп, жариялады, ал 2019 жылы Yes Theory бейнесінде де пайда болды. 2023 жылы аралды ирландтық YouTuber Дара Тах зерттеді, ол түнде аралда болды, тастап кетілген қоңырау мұнарасын зерттеп, паранормальдық белгілерді іздеді. Оның миссиясы біршама сәтті болды, себебі ол радиодан итальян тілінде "кет", "оқиға" және "жарылыс" деген сөздерді естіді, бірақ ол әуестердің бар екенін жоққа шығарды.