Кіріспе

Электрондық ұшу аспаптар жүйесі

Garmin G1000 – электрондық ұшу аспаптар жүйесі (EFIS), әдетте екі дисплей блогынан тұрады, біреуі негізгі ұшу дисплейі, ал екіншісі көп функциялы дисплей болып жұмыс істейді. Garmin Aviation компаниясы жасаған бұл жүйе, дәстүрлі ұшу аспаптарының және авиациялық электрониканың көп бөлігін алмастырады. 2004 жылдың маусым айында ұсынылғаннан бері, бұл жүйе жалпы авиация және бизнес-авиациядағы ең танымал интеграцияланған «шыны пилот кабинасы» шешімдерінің біріне айналды.

Басты ұшуды көрсету

Басты ұшу дисплейі (PFD) негізгі ұшу аспаптарын көрсетеді, мысалы, көлбеу индикаторы, жылдамдық көрсеткіші, биіктік өлшегіш, бағыт көрсеткіші және бағыттан ауытқу көрсеткіші. Бұрышта "қосымша карта" деп аталатын кішкентай картаны қосуға болады. PFD-дегі түймелер транспондердегі идентификациялық кодты орнату үшін қолданылады. PFD ұшу жоспарларын енгізу және белсендіру үшін де пайдаланылуы мүмкін. PFD-де сондай-ақ "қосалқы режим" бар, ол МФД-де көрсетілген барлық ақпаратты (мысалы, қозғалтқыш көрсеткіштері мен навигациялық ақпаратты) көрсетуге қабілетті. Бұл мүмкіндік PFD істен шыққан жағдайда қамтамасыз етіледі.

Көпфункционалды дисплей

Көпфункционалды дисплейде (МФД) әдетте оң жағында жылжымалы карта, сол жағында қозғалтқыш аспаптары көрсетіледі. G1000 жүйесіндегі басқа экрандардың көпшілігіне құрылғының төменгі оң жақ бұрышындағы салмақты бұрау арқылы қол жеткізіледі. MFD-ден картадан басқа қол жетімді экрандарға орнату мәзірлері, ең жақын орналасқан әуежайлар мен NAVAID туралы ақпарат, S режиміндегі қозғалыс туралы хабарламалар, жер бедерін анықтау, XM радиосы, ұшу жоспарын құру және GPS RAIM болжамы кіреді.

Іске асыру

G1000 жүйесі бірнеше біріктірілген компоненттерден құралған, олар деректерді сынап, алмасады немесе ұшқышқа ақпаратты көрсетеді.

GDU дисплейі

GDU дисплейі ұшқыш үшін ұшу туралы ақпараттың басты көзі болып табылады. Әрбір дисплей өзара алмастырылып, негізгі ұшу дисплейі (PFD) немесе көп функциялы дисплей (MFD) ретінде жұмыс істей алады. Ұшақтағы сым желісі әрбір дисплейдің бастапқыда қандай рөлде екенін анықтайды. Ұшақтағы барлық дисплейлер жоғары жылдамдықты Ethernet дерек желісі арқылы байланыстырылған. G1000 орнатылымында екі GDU (бір PFD және бір MFD) немесе үш (әр ұшқышқа бір PFD және бір MFD) болуы мүмкін. Модельдері әртүрлі экран өлшемдерімен (10 дюймнен 15 дюймға дейін) және әртүрлі безель басқару элементтерімен келеді. Қалыпты жұмыс жағдайында ұшқыштың алдындағы дисплей PFD болып табылады және ұшақтың кеңістіктік бағытын, жылдамдығын, биіктігін, тік жылдамдығын, бағытын, бұрылу жылдамдығын, сырғанауын, навигацияны, транспондерді, кірістірілген картаны (карта, қозғалыс және жер бедері туралы ақпаратты қамтиды) және жүйелер туралы хабарлама деректерін көрсетеді. Екінші дисплей, әдетте PFD-нің оң жағына орналасқан, MFD режимінде жұмыс істейді және қозғалтқыш аспаптарын және жылжымалы картаны ұсынады. Жылжымалы картаны түрлі деректермен алмастыруға немесе олардың үстіне қоюға болады, мысалы, спутниктік ауа райы, тізімдер, жүйе туралы ақпарат, маршруттық нүкте туралы ақпарат, ауа райы сенсорларынан алынған деректер және қозғалыс туралы хабарламалар. Екі дисплей де байланыс және навигация радио жиіліктері туралы қосымша ақпаратты ұсынады, әйтсе де әр дисплей әдетте бір GIA интеграцияланған авиациялық құрылғысымен жұптастырылады. Егер бір дисплей істен шықса, қалған дисплей біріктірілген "қайта жаңарту режиміне" өтеді және автоматты түрде PFD-ге айналып, қозғалтқыш аспаптарының деректерімен және MFD-нің басқа функцияларымен жұмыс істейді. GMA аудио панелінде орналасқан "қайта жаңарту режимі" немесе "дисплейдің резервтік көшірмесі" деген қызыл түйме арқылы ұшқыш қажет болған жағдайда осы режимді қолмен таңдауға мүмкіндігі бар.

GMA дыбыс панелі

GMA панелі пилот кабинасындағы әрбір адамға қандай аудио көздері естілетінін таңдауға арналған батырмаларды ұсынады. Сондай-ақ, ол интеграцияланған пилот кабинасын қауіпсіздік резервтік режиміне көшіруге мәжбүрлейтін батырманы да қамтиды.

GMC/GCU қашықтан басқару құралдары

GMC және GCU контроллерлері панельге орнатылатын модульдер болып табылады, олар ұшқышқа GDU ұсынатын интерфейске қарағанда көбірек интуитивті интерфейс ұсынады. GMC G1000 автопилотын басқарады, ал GCU навигациялық деректерді енгізу және GDU функцияларын басқару үшін қолданылады.

GIA интеграцияланған авиаэлектроника бірлігі

GIA бірлігі – байланыс және навигациялық радио, сонымен қатар G1000 жүйесі үшін негізгі дерек жинақтағыш құрылғысы болып табылады. Ол екі бағытты VHF байланыс трансиверін, глиссадалық жолмен VHF навигациялық қабылдағышын, GPS қабылдағышын және түрлі қосалқы процессорларды қамтамасыз етеді. Әрбір бірлік басқару құрылғысы ретінде жұмыс істейтін GDU дисплейімен жұптастырылған. Көптеген жаңа G1000 орнатуларында кездесетін GIA 63W, Wide Area Augmentation System қолдауын қамтитын, ескі GIA 63 үлгісінің жаңартылған нұсқасы болып табылады.

GDC ауа деректері компьютері

GDC компьютері дәстүрлі ұшақтардың питот-статикалық жүйесінің ішкі компоненттерін алмастырады. Ол әуе жылдамдығы, биіктік, тік жылдамдық және сыртқы ауа температурасын өлшейді. Осы деректер барлық дисплейлерге және интеграцияланған авиациялық электроника құрылғыларына жіберіледі.

GRS бағыт пен бағыт анықтама жүйесі (AHRS)

GRS жүйесі ұшақтың кеңістіктегі орны, айналу жылдамдығы және сығу мен домалауын өлшеу үшін қатты күйдегі сенсорларды қолданады. Бұл деректер барлық интеграцияланған авиаэлектроникалық құрылғылар мен GDU дисплейлік құрылғыларына жіберіледі. Көптеген бәсекелес жүйелерден өзгеше, AHRS ұшу кезінде 20 градусқа дейін бұрылу кезінде қайта іске қосылып, қайта калибрленуі мүмкін.

GMU магнитометрі

GMU магнитометрі ұшақтың бағытын өлшейді және дәстүрлі компастың цифрлық түрі болып табылады. Ол Жердің магниттік ағын сызықтарымен өзін бағыттап, осы арқылы жұмыс істейді.

GTX транспондері

G1000 жүйесінде GTX 32 немесе GTX 33 транспондерін пайдалануға болады, бірақ GTX 33 көбірек таралған. GTX 32 стандартты C режимінде әуе қозғалысын басқару қызметінің (ATC) сұрақтарына жауап береді, ал GTX 33 ATC-мен екі бағытты S режимінде байланыс орнатады, соның арқасында аймақтағы басқа ұшақтарды көрсете алады және алдын ала сұраусыз "сквиттер" арқылы өздігінен хабар бере алады.

GEA қозғалтқышы/ұшақ корпусының бірлігі

GEA бірлігі қозғалтқыш пен ұшақ корпусының кең ауқымды параметрлерін өлшейді, оның ішінде қозғалтқыштың айналымдары, коллектор қысымы, май температурасы, цилиндр басының температурасы, қақпа температурасы және әрбір бактағы отын деңгейі. Бұл деректер интеграцияланған авиациялық электроника құрылғыларына жіберіледі.

GSD деректерінің агрегаторы

GSD — Embraer Phenom 100 сияқты күрделі G1000 жүйелеріне кіріктірілген деректерді жинақтайтын жүйе. Ол G1000 жүйесімен сыртқы жүйелердің байланысуына мүмкіндік беретін байланыс тірегі болып табылады.

Сақтық көшірме жүйелері

Сертификаттау шарты ретінде, G1000 интеграцияланған пилот кабинасын пайдаланатын барлық ұшақтарда қосымша әуе жылдамдығын көрсететін индикатор, биіктік өлшегіш, көлбеу индикаторы және магниттік компас болуы міндетті. G1000 аспаптарының істен шығуы жағдайында, бұл резервтік аспаптар негізгі болып табылады. Бұған қоса, ұшақтың генераторы мен негізгі батареясы істен шыққан жағдайда, G1000 аспаптарын шектеулі уақытқа қуатпен қамтамасыз ету үшін қосымша қуат көзі қажет.

Сертификаттау

Garmin G1000 әдетте жаңа авиациялық ұшақтарда сертификатталады, оның ішінде Beechcraft, Cessna, Diamond, Cirrus, Mooney, Piper, Quest (Quest Kodiak) және Tiger. 2005 жылдың соңында Garmin алғаш рет G1000 жүйесін Columbia Aircraft Model 400 ұшағында пайдаланды, кейіннен ол Cessna компаниясына сатылды. Garmin 2007 жылы Beechcraft C90 King Air үшін алғашқы G1000 жаңарту бағдарламасын жариялады. Осы жылы Garmin G1000 реактивтік платформаға айналды, Cessna Citation Mustang жеңіл реактивтік ұшағының авиациялық жүйесі ретінде қолданылды. G1000-нің нұсқалары Embraer Phenom 100 және Embraer Phenom 300, PiperJet, сондай-ақ Bell SLS тікұшақтарында да қолданылады.

Жарыс

G1000 Avidyne Entegra және Chelton FlightLogic EFIS шыны пилоттық кабиналарымен бәсекелеседі. Дегенмен, мүмкіндіктері, интеграция деңгейі, дизайнның түсінікті болуы және өнімнің жалпы тиімділігі тұрғысынан маңызды айырмашылықтар бар. Chelton жүйесі әдетте G1000 немесе Avidyne жүйелері орнатылған, арзан ұшақтарда қолданылмайды. 2009 жылы Garmin Garmin G500 шыны пилоттық кабинасын жаңарту ретінде таныстырды. G500 G1000 мүмкіндіктерінің көп бөлігіне ие, бірақ ұшақ қозғалтқыш жүйесімен интеграцияланбаған.

Артықшылықтары мен кемшіліктері

GPS, байланыс және радио-навигациялық компоненттері жүйеге тікелей енгізілгендіктен, ол компоненттерді біріктіріп, орталықтандырылған орынға жинақтайды, сонымен қатар осы себепті жөндеу немесе ауыстыру қымбатқа түсуі мүмкін. Жүйенің жұмыс істемейтін уақытын азайту мүмкіндігі бар, себебі AHRS, ADC және PFD сияқты негізгі компоненттер модульдік және оңай ауыстырылады. Жүйенің дизайны сондай-ақ бір компоненттің бұзылуының басқа компоненттерге "каскадтық түрде" таралуына жол бермейді. G1000 ең соңғы жетілдірілген көру жүйесі (EVS) технологиясымен үйлесімді. Жетілдірілген көру жүйелері жылулық және инфрақызыл камераларды қолданады, олар нақты уақыт суреттерін көрсетеді және нашар ауа-райы, түн, тұман, шаң және көрудің нашарлауы сияқты бөгеттерді көзбен қарағанда 8-10 есе алысқа көретін жақсырақ суреттерге айналдырады. Барлық шыныдан жасалған пилот кабиналарында, мысалы, негізгі ұшу дисплейлерінің (PFD) істен шығуы сияқты қауіпсіздік мәселелері бар. Garmin G1000 жүйесі резервтік режимді ұсынады, ол барлық негізгі ұшу құралдарын қалған дисплейде көрсетеді. Сонымен қатар, жүйе дизайнында бірнеше GPS құрылғылары және кеңінен енгізілген электрондық резервтік жүйелер қарастырылған.

Оқыту және оқыту ресурстары

Кез келген шыны пилоттық кабинасы бар ұшақты ұшу үшін, ұшқыштың ұшақтың жүйелерімен танысуы үшін ауысу оқытуы қажет. Ұшқыш алдын ала дайындалса, ауысу оқытуы тиімдірек болады. G1000 жүйесін пайдаланатын көптеген жалпы авиациялық өндірушілер, өз ұшақтарына көшетін ұшқыштар үшін FAA Industry Training Standards (FITS) стандартына сәйкес оқу бағдарламаларын ұсынады. G1000 немесе басқа да шыны пилоттық кабинаға көшетін кез келген ұшқышқа, ұшақты аспаптық метеорологиялық жағдайда (IMC) пайдалану алдында немесе шыны пилоттық кабинасы бар ұшақты алғаш рет пайдаланғанда FAA FITS стандартына сәйкес оқыту ұсынылады. Шыны пилоттық кабинасы бар ұшақ бастапқы оқыту үшін қолайлы болмауы мүмкін. G1000-ға ауысуға дайындық үшін ең тиімді ресурстардың бірі – Garmin симуляторы бағдарламалық құралы. Сонымен қатар, кейбір ұшу мектептерінде G1000 ұшу оқу құрылғылары (FTD) бар, олар шынайы симуляцияны қамтамасыз етеді. Garmin G1000 пилоттарының барлық ағымдағы нұсқаулықтары Garmin-нен PDF форматында тегін жүктеуге қолжетімді.