Кіріспе

Барселона қаласындағы концерт залы, Испания

Palau de la Música Catalana () – Испанияның Каталония автономдық облысындағы Барселона қаласында орналасқан концерт залы. 1905-1908 жылдары сәулетші Ллюис Доменек и Монтанер жобалаған, 1891 жылы құрылған және Каталон мәдени қозғалысы – Ренайксанс (Каталон қайта жаралуы) қозғалысының жетекші күші болған Orfeó Català хор ұйымы үшін салынды. 1908 жылдың 9 ақпанында салтанатты түрде ашылды. Құрылыс жобасын негізінен Orfeó Català қаржыландырды, бірақ Барселонаның бай өнеркәсіпшілері мен буржуазиясы да маңызды қаржылық үлес қосты. Сарай 1909 жылы Барселона қалалық кеңесінен өткен жылғы ең жақсы ғимарат үшін сыйлық жеңіп алды. 1982-1989 жылдар аралығында архитекторлар Оскар Таскец және Карлес Диас басшылығымен ғимарат кең ауқымды қалпына келтіру, қайта жаңарту және кеңейту жұмыстарынан өтті. 1997 жылы Palau de la Música Catalana, Hospital de Sant Pau ауруханасымен бірге ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізіміне енгізілді. Бүгінде жылына жарты миллионнан астам адам Palau-да симфониялық және камералық музыкадан бастап, джаз және Кансо (каталон әндері) сияқты түрлі музыкалық өнерлерімдерге қатысады.

Сәулетші

Каталон музыкасы сарайы Ллуис Доменек и Монтанердің жобасы бойынша салынған. Монтанер – каталондық архитектор және саясаткер. Ол 1850 жылдың желтоқсанында Барселонада дүниеге келген. Мадридте физика және табиғаттану ғылымдарын оқып, 1873 жылы Барселона университетінде архитектуралық білімін аяқтаған. Ол 45 жыл бойы Барселонадағы архитектура мектебі Escola d'Arquitectura-ның профессоры және директоры қызметін атқарды. Оның жекелеген жобалары модерн стиліне сай келіп, мозаика және витраж сияқты әсемдеу элементтерімен ерекшеленеді.

Орналасқан жері

Сарай тар көше, Карере Палау де ла Музика және Карере де Сант-Пере-Мес-Алт көшелерінің бұрышында, ескі Барселонаның Каск Антик деп аталатын бөлігінде орналасқан. Көптеген басқа да көрнекті модернисттік ғимараттар, мысалы, Антони Гауди жобалағандары, қаланың 19 ғасырда кеңейтілген, сәнді Eixample ауданында орналасқан.

Қайта құру және кеңейту

1982 және 1989 жылдар аралығында ғимараттың бір бөлігі бастапқы күйіне келтіріліп, техникалық жабдықталып, қосымша мақсаттар үшін кеңейтілді. Жаңа жұмыстар түпкілікті ғимараттың сәндік және құрылымдық тұтастығына ешқандай зиян келтірмеді. Тас, кірпіш, темір, шыны және керамика Доменек і Монтанер қолданған тәсілмен пайдаланылды. Ең маңызды кеңейтімдердің бірі – киім ауыстыру бөлмелері, кітапхана және архив орналасқан алты қабатты үйірме ғимарат. 2006 жылдан 2008 жылға дейін қосымша қалпына келтіру жұмыстары жүргізілді: ғимараттың бұрышындағы мұнараның үстіндегі шамдана қайта орнатылды, сондай-ақ фасадтың әсемдемелік элементтері де қалпына келтірілді.

Кіші Палау

2004 жылы ашылған Petit Palau ("кіші сарай") 1982-1989 жылдар аралығында сарай мен көрші шіркеудің арасында жасалған алаңнан 11 метр тереңдікте орналасқан. Онда 538 адам отыра алады, және әртүрлі музыка мен сөздік өнерге бейімделген акустикалық жабдықтармен жабдықталған. Бұдан өзге, ол заманауи аудиовизуалды технологиялармен қамтамасыз етілген. Басқа жаңа құрылыстар сияқты, Petit Palau да Доменек и Монтанердің стилінде салынған. Ол сарай сияқты жарық және ашық, бірақ әртүрлі мәдени, әлеуметтік және бизнес мақсаттарына қарай өте икемділігімен ерекше заманауи.

Кинодағы рөлдері

2018 жылдың 7 қыркүйегінде сарай BBC телеарнасының «Доктор Кто» сериалының 11-ші маусымының трейлерінде көрсетілді. Трейлерде Джоди Уиттакер, алғашқы әйел Доктор рөлінде, сарайдың әдемі люмінінің шынысын нағыз дерлік бұзып жіберіп, «шыны төбесін қиратып» жатыр.

Өнер тарихы

1908 жылы сарай ашылғаннан бастап жергілікті композиторлар мен суретшілерді ілгерілетуге ерекше назар берілді. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Пау Касалс оркестрі сарайда өнер көрсетті, ал белгілі композиторлардың арасында 1921 жылдан бастап Энрике Гранадостың музыкасы таныстырылды. Пабло Касальс және Алисия де Ларроша – сол жерде өнер көрсеткен көптеген солистер мен әншілердің қатарында.

Аталған шығармалар

Cararach, Joan Anton, El Palau de la Música Catalana: simfonia d'un segle, Барселона: 62-шы басылым, 2007. ISBN Доменк и Гирбау, Ллуис. Палау сәулеті. Барселона: Лунверг редакциясы, 2000. ISBN Фахр Беккер Г. Арт-нуво, Кенигсвинтер: Тандем Verlag GmbH, 2004. ISBN Казура, Анна (2002). Каталон музыкасы сарайының музаларының символизмі. Нью-Йорк қалалық университетінің Музыкалық иконаграфия зерттеу орталығы. https://www.jstor.org/stable/41818710 María Peña, José; және Snyder, Jon R (1992). "Арт-нуво" боялған әйнек және темір жұмыстары. Флорида халықаралық университетінің қамқоршылар кеңесі атынан The Wolfsonian FIU. https://www.jstor.org/stable/1504097 Бурген, Стивен (2023). Барселонаның "басқа" ұлы сәулетшісі: оның ең әдемі бес ғимараты. The Guardian. https://www.theguardian.com/travel/2023/feb/08/barcelona-other-great-architect-lluis-domenech-i-montaner-five-best-buildings