Кіріспе

Өсімдік түрі Mimosa tenuiflora, син. Мимоза хостилис, сондай-ақ jurema preta, calumbi (Бразилия), tepezcohuite (Мексика), карбонал, кабрера, jurema, қара jurema және бинхо де jurema деп аталады, Бразилияның солтүстік-шығыс аймағында (Параиба, Рио-Гранде-ду-Норте, Сеара, Пернамбуко, Баия) өсетін көпжылдық ағаш немесе бұта. Ол Оңтүстік жарты шарда қыркүйектен қаңтарға дейін гүлдейді. Жемісі жұмсақ және орташа есеппен ұзын. Әрбір қауызында 4–6 дөңгелек, жалпақ, ашық қоңыр түсті және диаметрі тұқым болады. 145 тұқымға дейін болады. Оңтүстік жарты шарда жемістері ақпаннан сәуірге дейін піседі. Ағаштың қабығы қоңырдан сұрға дейін болады. Ол бойлық бағытта жарылады, ал ішкі жағы қызғылт қоңыр. Ағаштың ағашы қызғылт қоңыр түсті, ортасы сары. Ол өте тығыз, берік және мықты, тығыздығы шамамен 1,11 г/см3. Мимоза тенуифлора орман өртінен немесе басқа да ірі экологиялық өзгерістерден кейін жақсы өседі. Бұл өте өнімді пионерлік өсімдік. Қақырық және бронхит жағдайында Мимоза тенуифлораның сулы тұндырмасы (декокциясы) ішіледі. Бір литр суға бір уыш қабық салынып, немесе сіроппен қолданылады. Мимозаның сулы тұндырмалары Орта және Оңтүстік Америкада жараларды және күйіктерді емдеу үшін кеңінен қолданылады. Осының салдарынан, өсімдіктің өнімдері (әдетте "Тепецкохуит" терминімен біріктіріледі) коммерциялық тері күтім өнімдеріндегі танымал және оңай өндірілетін косметикалық ингредиентке айналды, оны Кили Дженнер және Салма Хайек сияқты танымал адамдар қолданып, сатады.

Басқа қолданыстар

Ағаш жануарларға жем немесе азық ретінде қолдануға жарамды, себебі ол маңызды ақуыз және басқа да қоректік заттармен қамтамасыз етеді. Ағаш, әсіресе құрғақ маусымда және жауын-шашын басталғанда, аралар үшін маңызды азық көзі болып табылады. Мимоза тенуифлора, Фабацея тұқымдасының көптеген өсімдіктері сияқты, азотты бекітетін бактериялар арқылы топырақты тыңайтады. Ағаш топырақ эрозиясымен күресуге және орманды қайта жаңартуға көмектеседі. Мимоза тенуифлора отынның өте жақсы көзі және тіректер жасауға өте ыңғайлы, ол оларды шіруден сақтайды. Ағаш қабығында таниннің жоғары мөлшері болғандықтан, ол табиғи бояу ретінде және былғары өндірісінде кеңінен қолданылады. Одан көпірлер, ғимараттар, қоршаулар, жиһаз және дөңгелектер жасауға болады. Бұл ағаш көмірінің тамаша көзі және мұның себебін анықтау үшін кем дегенде бір зерттеу жүргізілген. Ағаштың емдік қасиеттері оны үй жануарларын емдеуде пайдалы етеді. Жапырақтары мен қабығының ерітіндісі жануарларды жуу және паразиттердің алдын алу үшін де қолданылуы мүмкін. Ағаш құрғақ маусымда көптеген жапырақтарын сақтайтындықтан, ол сол кезде жануарлар мен өсімдіктерге көлеңке береді.

Химия

Қабығы таниндерге, сапониндерге, алкалоидтарға, липидтерге, фитостеролдарға, глюкозидтерге, ксилозаға, рамнозаға, арабинозаға, люпеолға, метоксихалкондарға және кукуланинге бай екені белгілі. Сонымен қатар, Mimosa tenuiflora құрамында лабдан дитерпеноидтары да бар.

Энтеогенді пайдалану

Мимоза тенуифлора – Бразилияның солтүстік-шығысындағы Юрема культі (O Culto da Jurema) қолданатын энтеоген. Мексикалық Мимоза тенуифлораның құрғатылған тамыр қабығында диметилтриптамин (ДМТ) шамамен 1,7% құрамында болады. Ағаштың бөліктері дәстүрлі түрде Бразилияның солтүстік-шығысында психоактивті қайнатпа ретінде қолданылады, бұл қайнатпа да Юрема немесе Юрема деп аталады. Сол сияқты, дәстүрлі Батыс Амазонка сакраменті Аяуаска жергілікті аяуаска жүзімдерінен дайындалады. Дегенмен, бүгінгі күнге дейін Мимоза тенуифлора қайнатпаларында harmla алкалоидтары сияқты β-карболиндер анықталған жоқ, бірақ Юрема бірнеше өсімдіктермен бірге қолданылады. Бұл, өсімдіктің ДМТ-сы энтеоген ретінде ауызға алынғанда белсенді болуын фармакологиялық тұрғыдан түсінуде қиындықтар тудырады, себебі жұтылған ДМТ-ның психоактивтілігі үшін β-карболин сияқты моноамин оксидаза тоқтатықышын (МАОИ) қажет етеді. Егер МАОИ өсімдікте болмаса немесе қоспаға қосылмаса, моноамин оксидаза ферменті (МАО) адам ішегінде ДМТ-ны метаболизмдейді, бұл белсенді молекуланың қан мен миға өтуіне кедергі келтіреді. Бұл өсімдік кристалл ДМТ-ны жасырын өндіруде де қолданылады. Бұл түрінде, ол буланып, дем алынғанда өздігінен психоактивті болады. 2005 жылы хабарланған Мимоза тенуифлорадан юремамин химиялық қосылысының бөліп алынуы фитоиндолдардың жаңа класын білдіреді, бұл Юремадағы ДМТ-ның ауызға алынғандағы белсенділігін түсіндіруге мүмкіндік береді.

Өсіру

Сыртқа отырғызу үшін USDA 9 немесе одан жоғары аймағы ұсынылады. Табиғатта Мимоза тенуифлораның "[ ] жемістері мен тұқымдары жел арқылы ана өсімдіктен белгілі бір радиуста таралады; жаңбыр оларды беткейлерден төменгі жазықтарға жеткізеді, ал адамның қызметі олардың таралуына көмектеседі". Өніп өсуге шамамен 2–4 апта уақыт кетеді. Мимоза тенуифлораны кесінділер арқылы да көбейту мүмкін. Жаңбырлы маусымда ересек Мимоза тенуифлораны қырқуға болмайды, себебі ол оларды құртып жіберуі мүмкін. "Психотроптық заттар алынатын өсімдіктерді өсіру Вена конвенциясымен реттелмейді. Пейота кактусының тажы (жемісі, мескаль түймесі), Мимоза хостилис өсімдігінің тамыры және Псилоциб саңырауқұлақтарының өзі 1-топқа жатпайды, тек олардың негізгі құрамы – мескалин, ДМТ және псилоцин ғана жатады."