Кіріспе

Неміс химигі (1877–1947)

Карл Ульрих Франц Манних (8 наурыз 1877 жылы Бреслауда дүниеге келген – 5 наурыз 1947 жылы Карлсруэде қайтыс болған) – неміс химигі. 1927 жылдан 1943 жылға дейін Берлин университетінде фармацевтикалық химия профессоры болды. Оның ғылыми қызығушылықтары кето негіздері, спирт негіздері, пиперидин туындылары, папаверин, лактондар және дигиталис гликозидтері болды. 1912 жылы оның ашқан механизмі құрметіне Манних реакциясы деп аталды.

Өмір

Манних Веймарда және кейін Берлинде орта мектепте оқыды, бірақ бітірмей, орнына дәріханада тәжірибе жинады. 1898 жылдан бастап Марбург пен Берлинде оқыды және 1903 жылы Базельде докторлық диссертациясын қорғады. 1905 жылы Берлин университетіне қабылдау емтиханын тапсырып, сондай-ақ азық-түлік химиясы бойынша мемлекеттік емтиханды өтті. 1910 жылы Берлин университетінде оқуын аяқтағаннан кейін, ол ерекше профессор қызметіне тағайындалды. Манних 1911 жылдан 1917 жылға дейін Геттингенде фармацевтикалық химиядан ерекше профессор болды, ал 1920 жылы Франкфуртқа көшті. 1927-1943 жылдары Манних Берлин университетінде фармацевтикалық химия профессоры болды. 1932-1934 жылдары ол "Deutsche Pharmazeutische Gesellschaft" (DPhG) президенті болды. 1946/1947 жылғы қысқы семестрде ол Карлсруэ Техникалық университетінде фармацевтикалық химия кафедрасын басқарды.

Ғылыми өмірі

Манних өзінің атымен аталған амин алкилдеудің ерекше түрін – Манних реакциясын ашқанымен әйгілі. 1912 жылы Манних алғашқы синтетикалық морфин глюкозидін сипаттады. Ол 1917 жылы опиум алкалоидтарына арналған бірнеше еңбектерді аяқтады және таза опиум экстракттарын өндіру әдісін ұсынды. Манних опиумдағы морфин мөлшерін анықтау әдісін де жасады, бұл күрделі физиологиялық жеке тесттерді қажет етпестен тиімді дозалауға мүмкіндік берді. Оның синтезі морфиннің құрылымын анықтауға көмектесті. Манних түрлі сынақтар мен анықтау әдістерін әзірлеу арқылы қолданбалы фармация саласын дамытты. Олардың қатарында тағамдағы бор қышқылын немесе алкогольдік сусындардағы этанол мөлшерін анықтау үшін крахмалдың поляриметриясы бар.

Ғылыми еңбектер

Диметиламинобутанон және малон эфирінен немесе ацетоуксус эфирінен бензол туындыларының түзілуі туралы. "Berichte der deutschen chemischen Gesellschaft" (1938, А және В сериялары), том 71 (10), 2090–2092 б. қараңыз. "Арекадиналдегид және ареколин синтезі" ("Eine Synthese des Arecaidinaldehyds und des Arecolins Berichte der deutschen chemischen Gesellschaft", 1942 ж., А және В сериялары), том 75 (12), 1480–1483 б. қараңыз. g-Строфантин (Ouabain) және g-Строфантидин туралы "Berichte der deutschen chemischen Gesellschaft" (1942, А және В сериялары), том 75 (12), 737–750 б. қараңыз. 1.3-Кетобазалардың және екінші дәрежелі азотты қосылыстардың синтезі мен реакциялары туралы "Berichte der deutschen chemischen Gesellschaft" (1942 ж., А және В сериялары), том 75 (1), 49–64 б. қараңыз.