Кіріспе

1974 жылы Солтүстік Англияда ИРА шабуылы

1974 жылдың 4 ақпанында Солтүстік Англиядағы М62 тас жолында М62 автобусын бомбалау оқиғасы болды, бұл оқиға кейде М62 қырғыны деп те аталады. Осы оқиғада 25 фунт (11 кг) салмақтағы Уақытша Ирландия Республикалық Армиясының (ИРА) бомбасы, британдық қарулы күштердің тақырыптық қызметкерлері мен олардың отбасы мүшелерін тасымалдап бара жатқан автобустың багаж бөлімінде жасырынған болатын. Бомба жарылып, он екі адам (тоғыз солдат және үш бейбіт азамат) қаза тауып, көлікте болған отыз сегіз адам жараланды. Бомбалаудан он күн өткен соң, 25 жасар Джудит Уорд Ирландияға баруға арналған паромды күтіп тұрғанда Ливерпульде тұтқындалды. Кейіннен ол М62 автобусын бомбалау және тағы екі жеке, өлімге әкеп соқпаған шабуылға қатысқандығы үшін сотталды. 1992 жылы Апелляциялық сот оның ісін қайта қарап, айыбын жойды. Сотта үкіметтік сот-медициналық сарапшылардың 1974 жылғы қазан айындағы сотта оның адвокатына оның кінәсіздігін анық көрсететін маңызды ақпаратты әдейі бермегені анықталды. Осыған байланысты оның сот үкімі заңсыз деп танылды. Уорд 1992 жылдың мамыр айында өмір бойы бас бостандығынан айыру және 30 жылдық жазасының 17 жылынан астам мерзімін өткергеннен кейін түрмеден босатылды. Оның заңсыз сотталуы Ұлыбритания заң тарихындағы ең ауыр әділетсіздіктердің бірі саналады. М62 автобусын бомбалау "ИРА-ның Ұлыбританиядағы ең қорқынышты террористік шабуылдарының бірі" деп сипатталды және Солтүстік Ирландиядағы қақтығыстардың ең қауіпті оқиғаларының бірі болып қала береді.

Бомбалау

Бомбаға ұшыраған автобус британдық армия және Корольдік әуе күштерінің қызметкерлерін – демалыс күндері отбасыларымен бірге – Кэттерик пен Дарлингтон базаларына және кері тасымалдау үшін арнайы тапсырыспен жасалған, бұл жұмыс дауын тудырған теміржол ереуілі кезінде болды. Көлік 3 ақпан күні жексенбінің кешкісін Манчестерден шығып, М62 тас жолымен Кэттерик гарнизонына қарай жол тартқан. Түн ортасынан кейін, көбісі ұйықтаған кезде және автобус М62 тас жолының 26 және 27 қиылыстары арасында келе жатқанда, автобустың жүк бөлімінде, чемодан немесе осыған ұқсас пакеттің ішінде жасырылған бомба жарылды. Содан кейін, ол тағы бір ИРА мүшесінен бала туған. Алайда, Синн Фэйннің жақтасы болғанымен және ИРА қызметіне қатысқан бірнеше адамды білгенімен, келесі күні Уорд жұмысынан кетіп қалды.

Қорытынды пікірлер

Прокуратураның қорытынды сөзінде Кобб бірнеше рет Уордтың жарылғыш заттарды қолданғанын көрсететін физикалық дәлелдерге сілтеме жасады, оларды Уордтың кінәлі екенін нақты дәлелдейтін құралдар ретінде баяндады, сондай-ақ Скуз бен сот атынан куәлік берген басқа мамандардың сараптамалық қорытындыларының сенімділігіне ерекше назар салды. Уордтың мойындаулары оның өз еркімен кінәсін мойындауы ретінде жарияланды. Уорд бүкіл Ирландияны біріктіруге бағытталған "саяси мақсатына" адал, қатал мінезді адам ретінде сипатталды. Кобб үш жарылысқа қатысқан басқа адамдардың да жауапқа тартылуы керек екенін мойындап, сөзін қазылар алқасына қарата былай деді: "Сіздер ең ауыр қылмыс бойынша, мемлекетке қарсы сатқындықтан басқа, сот отырысында отырсыз. Теңізде одан да ірі балықтар болуы мүмкін, бірақ [Уорд] бұл майда балық емес". Ранкин жарылғыш заттардың іздерінің көзіне қатысты мәселені қайта көтеріп, Уордтың жарылғыш заттармен кездейсоқ байланысқа түскенін, сондай-ақ оның клиентінің нашарлығын, жоғары дамыған қиялын және бірнеше рет өзгерткен мәлімдемелеріндегі көптеген қайшылықтарды атап өтті. Ранкин қазылар алқасынан сұрады, егер Уорд ИРА-ның белсенді мүшесі болған болса, неге М62 автобусындағы жарылыстан кейін Лондонаға барудың орнына елден қашуға тырыспады және өзінің кім екенін жасыруға ешқандай әрекет етпеді. Ол Эустон вокзалындағы жарылысқа қатысқаны үшін бес жылға, автобустағы жарылысқа қатысқаны үшін жиырма жылға бас бостандығынан айырылды, бұл жаза Эустон вокзалындағы жарылысқа байланысты жазамен бірге өтелуге тиіс болды. Автобустағы жарылыста қаза тапқандардың әрқайсысы үшін өмір бойына бас бостандығынан айырудың он екі мерзімі, ең төменгі мерзім белгіленбеді, сонымен қатар Латимердегі жарылысқа қатысқаны үшін он жылға бас бостандығынан айырылды. Осылайша, ол шартты түрде босатылуға үміттену үшін кемінде отыз жыл түрмеде отыруға тиіс болды. Сот үкімі оқылып жатқанда Уорд эмоциясыз болды, бірақ оның кінәсіздігіне сенген отбасы мүшелері көздерінен жас шығарды. Ол өзінің кінәлі еместігін шағымдаған жоқ, бірақ түрмеде өткізген жылдары өзінің кінәсіздігін бірнеше рет айтты.