Кіріспе
Дамодар өзені (Pron: /ˈdʌmoˌdaː/) – Үндістанның Жаркханд және Батыс Бенгалия штаттары арқылы ағатын өзен. Оның аңғары минералды ресурстарға бай және ірі масштабты кен өндіру және өнеркәсіптік қызметпен белгілі. Бұрын Батыс Бенгалияның жазықтарындағы қиратушы су тасқындарынан туындаған апаттардың салдарынан "Бенгалияның қайғысы" деп те аталған. Дамодар және оның салаларында бірнеше бөгеттердің салынуы су тасқындарын біршама бақылауға мүмкіндік берді.
Damodar River (Pron: /ˈdʌmoˌdaː/) is a river flowing across the Indian states of Jharkhand and West Bengal. The valley is rich in mineral resources and is known for large scale mining and industrial activity. It was also known as the Sorrow of Bengal because of the ravaging floods it caused in the plains of West Bengal. The construction of several dams on the Damodar and its tributaries has helped control some of the flooding.
Этимология
Дамодар – санскрит тіліндегі दाम (дама) "арқан" және उदर (удара) "қарын" сөзінен туындаған, "қарынға байланған арқан" деген мағынаны білдіреді. Дамодар – индуизм құдайы Кришнаның тағы бір аты, себебі оның асырап алған анасы Яшода оны үлкен құмыраға байлаған.
Курс
Дамодар - жаңбырмен толығатын өзен. Оның бастауы Жарханд штатындағы Чота Нагпур үстіртінің Хамарпат төбесінен басталады. Ол Хугли өзеніне құйылар алдында ағып өтеді.
Салалар
Дамодар өзенінің Баракар, Конар, Бокаро, Хахаро, Джамуния, Гари, Гуая, Хадия және Бхера сияқты көптеген салалары мен кіші салалары бар. Дамодар және Баракар өзендері Чота-Нагпур үстіртін үш салаға бөледі. Өзендер төбелі аймақтардан зор күшпен өтіп, жолындағы барлық нәрсені шайып кетеді. Баракар өзені 1913 жылы үлкен тас көпірді, ал 1946 жылы одан кейін салынған темір көпірді қиратты.
Дамодар аңғары
Дамодар аңғары Жаркханд штатының Хазарибаг, Рамгарх, Кодерма, Гиридих, Дханбад, Бокаро және Чатра аудандары мен Батыс Бенгалия штатының Бардаман және Хугли аудандарына жайылған. Сонымен қатар, ол Жаркханд штатының Паламу, Ранчи, Лохардага және Думка аудандарының және Батыс Бенгалия штатының Хавра, Банкура және Пурулия аудандарының бір бөлігін қамтиды.
The Damodar valley is rich in coal. It is considered as the prime centre of coking coal in the country. Massive deposits are found in the central basin spreading over The important coalfields in the basin are Jharia, Raniganj, West Bokaro, East Bokaro, Ramgarh, South Karanpura and North Karanpura. The Damodar Valley is one of the most industrialised parts of India. Three integrated steel plants (Bokaro, Burnpur and Durgapur) of Steel Authority of India Limited (SAIL) and other factories are in the valley.
Дамодар аңғары көмірге өте бай. Елдегі кокс көмірінің негізгі орталығы болып есептеледі. Орталық алапта үлкен кен орындары табылады. Алаптың маңызды көмір кен орындары: Жарья, Раниганж, Батыс Бокаро, Шығыс Бокаро, Рамгарх, Оңтүстік Каранпура және Солтүстік Каранпура. Дамодар аңғары – Үндістанның ең өнеркәсіптік дамыған аймақтарының бірі. Аңгарда Үндістан Болат Авторитетінің (SAIL) үш толыққанды болат зауыты (Бокаро, Бёрнпур және Дургапур) және басқа да зауыттар орналасқан.
The Damodar valley is rich in coal. It is considered as the prime centre of coking coal in the country. Massive deposits are found in the central basin spreading over The important coalfields in the basin are Jharia, Raniganj, West Bokaro, East Bokaro, Ramgarh, South Karanpura and North Karanpura. The Damodar Valley is one of the most industrialised parts of India. Three integrated steel plants (Bokaro, Burnpur and Durgapur) of Steel Authority of India Limited (SAIL) and other factories are in the valley.
Дамодар аңғары корпорациясы (DVC)
Өзен аңғарында гидроэлектр энергиясын өндіру үшін бірнеше бөгеттер салынған. Бұл аңғар "Үндістанның Рур аймағы" деп аталады. Дамодар аңғары корпорациясы, көбінесе DVC деп аталады, 1948 жылдың 7 шілдесінде Үндістан Конституциялық Ассамблеясының заңымен (No. XIV 1948 ж.) тәуелсіз Үндістанның алғашқы көп мақсатты өзен аңғары жобасы ретінде құрылды. Ол АҚШ-тың Теннесси аңғары басқармасына ұқсас. DVC-ның бастапқы міндеттері су тасқынын бақылау, суару, электр энергиясын өндіру, беру және тарату, экологияны сақтау және орманды көбейту, сондай-ақ DVC жобаларының әсеріне ұшыраған аймақтарда және олардың маңында тұратын халықтың әлеуметтік-экономикалық жағдайын жақсарту үшін жұмыс орындарын құру болды. Дегенмен, соңғы онжылдықтарда электр энергиясын өндіру басымдыққа ие болды. DVC-ның басқа да мақсаттары оның негізгі жауапкершілігінің құрамында қалады. Аңғардағы бөгеттердің су тасқынын реттеуге қабілеті бар. DVC суаруға қолайлы жағдай жасады. Алғашқы бөгет 1953 жылы Дамодар өзенінің саласы Баракар өзеніне Тилайяда салынды. Екінші бөгет 1955 жылы Дамодар өзенінің тағы бір саласы Конар өзеніне Конарда салынды. Баракар және Дамодар өзендері арқылы екі бөгет 1957 жылы Майтон қаласында және 1958 жылы Панчет қаласында салынды. Екі бөгет те өзендердің қосылған жерінен жоғары орналасқан. Бұл төрт ірі бөгетті DVC басқарады. 1955 жылы Дургапур бөгеті Дамодар өзені арқылы Дургапурда салынды, екі жағында каналдарды сумен қамтамасыз ету үшін бас реттегіштері бар, олар кең каналдар жүйесіне және таратушы каналдарға су жеткізеді. 1978 жылы Бихар үкіметі (Жарханд штаты құрылғанға дейін) DVC бақылауынан тыс Дамодар өзені арқылы Тенухат бөгетін салды. Қазір Жарханд штатының Белпахари қаласында Баракар өзеніне бөгет салу жоспарлануда.
The first dam was built across the Barakar River, a tributary of the Damodar river at Tilaiya in 1953. The second one was built across the Konar River, another tributary of the Damodar river at Konar in 1955. Two dams across the rivers Barakar and Damodar were built at Maithon in 1957 and Panchet in 1958. Both the dams are some upstream of the confluence point of the rivers. These four major dams are controlled by DVC. Durgapur Barrage was constructed downstream of the four dams in 1955, across the Damodar river at Durgapur, with head regulators for canals on either side for feeding an extensive system of canals and distributaries. In 1978, the government of Bihar (that was before the formation of the state of Jharkhand) constructed the Tenughat Dam across the Damodar river outside the control of DVC. It proposes constructing a dam across the Barakar river at Belpahari in Jharkhand state.