Кіріспе

"Жоқ дей алатын Жапония: Неге Жапония теңдердің арасында бірінші болады" (『NO』と言える日本) – 1989 жылы, Жапонияның экономикалық өрлеу кезеңінде, сол кездегі көлік министрі және Либералдық-демократиялық партияның (ЛДП) жетекші тұлғасы Синтаро Исихара мен Sony компаниясының негізін қалаушысы және төрағасы Акио Морита бірлесіп жазған эссе. Ол АҚШ-тың бизнес тәжірибесін қатаң сынап, Жапонияның бизнес және сыртқы саясат сияқты көптеген мәселелерде тәуелсіздік танытуын жақтады. Атауы авторлардың, әсіресе Исихараның, АҚШ-қа жай ғана "иә" деп бағынбайтын жапон үкіметі туралы көзқарасын көрсетеді. Америка Құрама Штаттарында көптеген рұқсатсыз аудармалар жасалып, таратылды. 1991 жылы шыққан, Фрэнк Болдуин жасаған ресми Simon & Schuster ағылшын тіліндегі аудармасы (қазір баспадан шыққан) Моританың эсселерін қамтымайды. Бұл кітап АҚШ-та кең пікір қақтығысын тудырды, соның салдарынан Морита кітаптан алшақтады. Кітап 1996 жылы жарық көрген, осы тақырыптағы "Қытай да "жоқ" дей алады" атты эсселер жинағына да әсер етті.

Жапондықтардың үстемдігі

Әлем жарымөткіштерді өндіруде жапон технологиясына тәуелді болып кетті. Жапония өзінің технологиялық артықшылығын келіссөздерде пайдалануға тиіс. АҚШ-қа қарсы сауда құралы ретінде тіпті Кеңес Одағымен құпия ақпаратты бөлісуге дайын екенін айтуы керек, сондай-ақ АҚШ-тың зымырандарына қажетті компоненттерді сатудан бас тартуы керек. Америкалық тауарлардың сапасы төмен, себебі жұмысшыларының біліктілігі жеткіліксіз, ал жапон жұмысшыларының жоғары білімі үлкен артықшылық. Жапон халқының мінез-құлқы американдықтардан жоғары.

Жапондықтардың өз-өзіне сенімділігі

Жапон дипломаттары батыстықтармен тиімді түрде қарым-қатынас жасай алмайды, сондықтан шетелдіктермен жұмыс істеуге үйренген бизнесмендер де сауда келіссөздеріне қатысуы керек. Жапония АҚШ-пен жасалған қауіпсіздік шартын тоқтатып, өзін өзі қорғауы тиімді, өйткені бұл шығындарды азайтуға және АҚШ-қа тәуелділікті жоюға мүмкіндік береді.

Американы сынға алу

Америкалықтар қазіргі заман батыс әлемінің үстемдігіне ие болғандықтан, еуропалық нәсілді жоғары санайды және бұл көзқарас соңында олардың өзіне зиян келтіреді. Америкалықтар мен христиан миссионерлері жергілікті мәдениеттерді жоюға және оларды батыс мәдениетімен алмастыруға тырысады. (Мәдени империализмді қараңыз) Американың бұрынғы отарлары мәселелерге толы, ал Жапонияның бұрынғы отарлары гүлденуде. Американың Екінші дүниежүзілік соғыста Германияға емес, Жапонияға атом бомбасын тастауы нәсілшілдіктен туындады, себебі немістер ақ нәсілді, ал жапондықтар – емес.

Америка бизнесі

Америка бизнесі бірігулер мен сатып алулар сияқты ақша ойындарына тым көп көңіл бөліп, нақты тауарлар мен өндірістік қуатты дамытуға жеткіліксіз күш жұмсады. Америка бизнесі өндірісті шетелге көшіру сияқты қысқа мерзімді пайдаға тым көп мән береді, соның салдарынан ұзақ мерзімді тұрақты өмір сүруге мүмкіндік шектеледі. Америкалық компания басшыларының табысы артық, бұл олардың компанияларына зиян келтіреді. Жапон компанияларындағы қызметкерлер тығыз байланысты қауым құрайды, нәтижесінде жалпы өнімділік жоғары болады. АҚШ-пен саудадағы оң баланс АҚШ-та жасалған бұрынғыдай сапалы өнімдердің жетіспеуінен туындайды. АҚШ бизнесі негізгі зерттеулерде мықты, бірақ өнімді әзірлеу және сату салаларында кемшіліктері бар. Жапон үкіметінің жапон бизнесін қорғауы заңды, себебі ол олардың салық түсімдеріне тәуелді.

Жапонияның беделі мен орны

Жапонияны сынау кең таралған, және бұл көбінесе шетелдегі жапон бизнесмендерінің кінәсінде, олар жергілікті халықпен араласпай, жергілікті қоғамның бір бөлігі болмайды. Жапондықтар американдықтармен қарым-қатынас жасайтын кезде түсінілу үшін Батыс мәдениеті мен тіліне көбірек бейімделуі керек (басқа елдерден келген шетелдіктердің АҚШ қоғамына сәтті интеграцияланғанын атап өткен жөн). АҚШ-тың Жапонияның маңыздылығын танудағы сәтсіздігі АҚШ-қа және әлемдік экономикаға зиян келтіреді. Жапония әлемдік көшбасшы ретіндегі рөлін сезінуі керек және әлемдік экономиканы қолдауға өз үлесін салуы керек. Жапония өзінің аймақтық экономикалық көшбасшылық позициясын нығайту үшін Азияны дамытуға көмектесуі керек. Жапония егер нағыз әлемдік көшбасшы болғысы келсе, көбірек халықаралық көмек көрсетуі керек. Ол мұны жергілікті қоғамға қызмет етумен параластырады.

Қабылдау

Foreign Policy журналының Дэниел Дрезнер кітабын сыртқы саясат туралы он ең нашар кітаптың бірі деп санап, "Шинтаро Жапонияның келесі ұлы державаға айналуға тағдырланғанын айтты. Мінеки!" деп жазды. 1990 жылғы наурыздағы газетте де ұқсас сын жарияланды, онда Жапония мен оның тазалығын символдайтын Фудзи тауының карикатурасы бейнеленген. Суретте үстемдік танытып, әскериленген американдық солдат көрсетілген. Фудзи тауы "Жапония "жоқ" деуге құқылы емес" дейді, бұл соғыстан кейінгі кезеңнің шын мәнінде аяқталғанын күмәндандырады және Жапония соғыстан кейінгі жылдары АҚШ-тан қолдау алғаннан кейін өзін-өзі қорғауға ұмтылып бағдарланғанын көрсетеді.