Кіріспе

Британдық ауыр бронеавтомобиль

AEC Armoured Car – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Associated Equipment Company (AEC) компаниясы құрастырған британдық ауыр бронеавтомобильдер сериясының атауы. AEC пайда болуы британдық армияның Батыс шөлдегі итальяндық бронеавтомобильдермен болған тәжірибесіне байланысты туындады. Британдық бронеавтомобильдер тек жеңіл және ауыр пулеметтермен қаруланды, ал армия жаудың барлау машиналарын кездестіргенде жеткілікті өрттік күшке ие болу үшін итальяндық және неміс 20 мм немесе одан ірі калибрлі автокөліктік қаруларын орнатуға тырысты. Daimler бронеавтомобилі британдық танктерде қолданылатын 40 мм 2 фунттық зеңбірекпен әзірленуде болды, бірақ бронеавтомобильдер танктің бронясымен және қару-жарағымен бірдей болуы көзделемеген еді. AEC жеке бастамамен жүк көлігінің бір моделіне (артиллериялық трактор) негізделген, заманауи крейсерлік танктерге тең бронясы бар машинаны жасауға кірісті.

Жобалау және әзірлеу

AEC компаниясы, Англияның Саутхолл қаласында жүк және автобус шассилерін өндіретін болды, ал оның Matador артиллериялық тракторы орташа және ауыр зениттік артиллерияны буксирлеу үшін пайдаланылды. Matador артиллериялық шассиіне негізделген бронеавтомобиль бастапқыда жеке бастама ретінде әзірленді және 1941 жылы Лондондағы Horse Guards Parade-де шенеуніктерге үлгісі көрсетілді, онда Уинстон Черчилльге жағымды әсер қалдырды. Бастапқы келісімшарт бойынша 120 данадан 629 көлік 1942-1943 жылдар аралығында өндірілді. AEC қазіргі британдық крейсерлік танктерімен салыстыруға болатын оттық күші мен қорғанысы бар бронеавтомобиль құруға тырысты. Бірінші нұсқада 2 фунттық зеңбірекпен жабдықталған Valentine Mk II жаяу әскер танкынің мұнарасы қолданылды. Келесі нұсқаларда 6 фунттық немесе 75 мм-лік зеңбіректер орнатылды, олар арнайы жасалған мұнарада орналасқан. Көлікте сонымен қатар бір Besa пулеметі, 2 дюймдік (51 мм) гранататар (түтін гранаталарын лақтыратын құрылғы) және No. 19 радиостанциясы болды. Mark I машиналарында әуе шабуылынан қорғану үшін Bren жеңіл пулеметі болды, ал кейінірек шыққан машиналарында бір немесе екі Vickers K пулеметі орнатылған "PLM" түйіндісі болды. Мұнара электрмен және қолмен басқарылатын болды. Жүргізушіге жабық күйде көру үшін екі перископ берілді, әйтпесе ол креслосын көтеріп, айнек арқылы көре алатын. Қозғалтқыш төмен бұрышпен орнатылған, бұл беріліс біліктерінің бұрышын және артқы корпустың биіктігін төмендетті. Құрлықтағы қалыпты жағдайда тек алдыңғы дөңгелектер ғана жұмыс істеді.

Қызмет тарихы

Mk I алғаш рет 1942 жылдың соңында Солтүстік Африка кампаниясында жауынгерлік қолданысқа енгізілді, онда бірнеше көлікке 6 фунттық зеңбірек орнатылған крестонос танк мұнарасы қосылғандығы хабарланды. Mk II және Mk III британдық және британдық үнді армиясының бөлімдерімен бірге Еуропадағы шайқастарға қатысты, көбінесе американдық Staghound бронеавтомобилімен бірге. 75 мм қаруы бар AEC бронеавтомобилі кейбір бронеавтополктердің төрт жауынгерлік эскадрильясында АҚШ-тың жартылай тізбекті 75 мм өздігінен жүретін артиллериялық қондырғыларын алмастырды. Көлік соғыс аяқталғаннан кейін де, Алвис Саладинмен алмастырылғанға дейін пайдалануда болды. Ливан армиясы бұл көлікті кем дегенде 1976 жылға дейін қолданды. Сонымен қатар, Ливан үшін 1956 жылдан бастап Staghound бронеавтомобильдеріне кейбір AEC мұнаралары орнатылды.