Кіріспе
Feral Tribune – Хорватияның саяси апталық журналы. Сплит қаласында орналасқан, ол алғаш рет Nedjeljna Dalmacija (Slobodna Dalmacija күнделікті газетінің жексенбілік басылымы) газетінде саяси сатиралық қосымша ретінде жарық көрді, кейін 1993 жылы тәуелсіз сатиралық апталыққа айналды. 2000 жылдары танымал саяси журнал болған ол 2008 жылдың маусым айында жабылды. Журналдың атауы Herald Tribune журналымен ойын-сарказм есебінен туындаған (төменде қараңыз), ал ол өзін «хорват анархистері, наразылық білдірушілер және еретиктерге арналған апталық журнал» деп таныстырды. Әдетте, мұқабасында әсерлі сатирикалық фотомонтаж, қысқа жаңалықтар бөлімі («Informbiro» деп аталады), редакциялық мақалалар, сұхбаттар, сатирикалық бөлім («Feral Tromblon» деп аталады) және музыка, кітаптар мен интернет туралы бөлімдер жарияланды. Тағы бір танымал бөлім, «Ең жамандар» деп аталды, ол өткен аптада хорват БАҚ-тарында саясаткерлер мен басқа да қоғамдық тұлғалар айтқан абсурдты мәлімдемелерді жинады. Журнал көлемі әдетте 50-ден 100 бетке дейін жететін. Бастапқыда қара-ақ түспен басылған, кейін толық түсті жылтыр қағазға ауыстырылып, бірақ кейін қайтадан қара-ақ түске көшті. 1994 жылы Feral Tribune кітап басылым бөлімін де ашты, ол бұрынғы Югославия елдерінен Арсен Дедич, Славенка Дракулич, Милан Кангрга, Мирко Ковач, Изет Сараилич және Ненад Величкович сияқты танымал қазіргі заманғы авторлар мен зиялылардың, сондай-ақ Исая Берлин, Норберто Боббио, Леонард Коэн және Джордж Сорос сияқты шетелдік жазушылардың, және Борис Дежулович және Виктор Иванчич сияқты журналдың штатты авторларының еңбектерін жариялады. Журнал 1990 жылдары өте танымал болды және сол кезеңде бірқатар халықаралық наградалар алды, бірақ 2000 жылдары таралымы біртіндеп төмендеді. Бірқатар қаржылық қиындықтар мен Europapress Holding компаниясымен келіссөздердің сәтсіз аяқталуынан кейін журнал 2008 жылы жабылуға мәжбүр болды және соңғы саны 2008 жылдың 19 маусымында жарық көрді. 2010 жылдың наурыз айында Feral Tribune журналында жарияланған барлық мақалалардың цифрлық архиві төрт дискілі DVD жинағы түрінде жарық көрді. Олар өздерінің атын құрамындағы әріптерді біріктіріп «Viva Ludež» деп атады, бұл олардың ақымақтыққа қатысты жаңа сөзі. Олардың алғашқы жұмыстары 1988 жылы Nedjeljna Dalmacija апталық журналының юморлық қосымшасында жарық көрді. Бір айдан кейін «Feral» Сербия президенті Слободан Милошевичтің ұлтшылдық және билікке қарсы наразылықтарын паш еткен сатиралық мақаласынан кейін жабылды. Сол кезде журналдың редакторы Иванчич Хорватия армиясына шақырылды. Бұл шешім сынға ұшырады және 1995 жылы Хорватия Конституциялық соты оны жоққа шығарды. 1998 жылы оларды үкімет Туджманның Усташе солдаттарының сүйектерін көшіріп, оларды Ясеновацтағы Екінші дүниежүзілік соғыс тұтқындық лагерінің құрбандарымен бірге жерлеу жоспарына сын айтқан мақаласы үшін сотқа берді.
Feral Tribune was a Croatian political weekly magazine. Based in Split, it first started as a political satire supplement in Nedjeljna Dalmacija (the Sunday edition of the Slobodna Dalmacija daily newspaper) before evolving into an independent satirical weekly in 1993. It became a popular political weekly in the 2000s before ceasing publication in June 2008. The magazine, whose name was a play on Herald Tribune (see below), and which billed itself as a "weekly magazine for Croatian anarchists, protesters and heretics", commonly included a provocative satirical photomontage on the cover page, a short news section (titled "Informbiro"), editorials, interviews, a satirical section (titled "Feral Tromblon"), and sections on music, books and the Internet. Another popular section, titled "Greatest Shits", included a collection of ludicrous statements made in the Croatian media by politicians and other public figures in the previous week. The magazine typically had between 50 and 100 pages in total. It was originally printed in black and white, later changed to full color glossy paper, but then reverted to black and white. In 1994 Feral Tribune also launched a book publishing department which published a series of works by renowned contemporary authors and intellectuals from ex Yugoslav countries, such as Arsen Dedić, Slavenka Drakulić, Milan Kangrga, Mirko Kovač, Izet Sarajlić and Nenad Veličković, foreign writers such as Isaiah Berlin, Norberto Bobbio, Leonard Cohen and George Soros, as well as works by their in house columnists such as Boris Dežulović and Viktor Ivančić. Although the magazine was hugely popular in the 1990s and had received a number of international awards during the period, its circulation gradually declined in the 2000s. Following a series of financial difficulties and failed takeover negotiations with Europapress Holding, the magazine was forced to cease publication in 2008 and published its final issue on 19 June 2008. In March 2010 a digital archive of all articles ever published in Feral Tribune was published in the form of a four disc DVD set. The trio named itself by combining letters in their names to form "Viva Ludež", their neologism for goofy madness. Their works initially appeared in the weekly humour supplement of Nedjeljna Dalmacija in 1988. After a month, Feral was banned after it ran a satirical piece ridiculing then Serbian president Slobodan Milošević's nationalist and anti establishment protests. Meanwhile, Ivančić, the magazine's editor, was conscripted to the Croatian army. This tax received criticism and in 1995 the Croatian Constitutional Court overturned the decision. In 1998, they were sued by the government for an article criticizing Tudjman's plan to move the remains of Ustaše soldiers and bury them alongside World War Two concentration camp victims at Jasenovac.
Қаржылық қиындықтар мен жабылу
2007 жылдың маусым айында қаржылық мәселелерге байланысты газет екі апталық санынан қалыс қалды. Редакция қызметкерлері банктік шоттарының ҚҚС бойынша берешектің салдарынан тоқтатылғанын, сондай-ақ газетке қатысты бірнеше сот шешімдерінің олардың қаржы жағдайына қосымша салмақ салғанын хабарлады. Қызметкерлер Хорватия үкіметін мемлекеттік және ұлтшыл БАҚ-ты жақтауымен, олардың ҚҚС бойынша берешегін өтеу арқылы Feral газетіне қарапайым емес бәсекелестік жағдайын жасады деп айыптады. Қаржы министрлігінің апталық басылымның банктік шоттарын салдау шешімі Хорватияда кеңінен айыпталды. Хорватияның президенті Стьепан Месич және премьер-министр Иво Санадер сияқты шенеуніктер Feral Tribune газетіне көмек көрсетуге уәде берді, газетті Хорватиядағы демократияның дамуына үлес қосушы деп бағалады, бірақ ешқандай нақты көмек көрсетілмеді. 2007 жылдың 28 маусымында газет қайтадан жариялануын бастады. Қаржылық қиындықтарға байланысты оны Хорватиядағы ең ірі баспагер (Globus, Jutarnji list) Europa Press Holding (EPH) сатып алуы мүмкін болды, бұл Feral газетінің болашақ тәуелсіздігі туралы әртүрлі болжамдарға себеп болды. Алайда, 2008 жылдың маусым айында EPH газеттің сатып алу келіссөздерінде газеттің өкілдерінен қашып, жалтарудан кейін Feral Tribune редакторлары журналдың жабылуын жариялады. 15 жылдық қызметтен және көптеген саяси сот процестерінен кейін редакторлар қаржы тапшылығын және EPH-пен келіссөздердің сәтсіз аяқталуын себептер ретінде көрсетті.