Кіріспе

"Қаржыны басқару және қаржылық талдау жүйесі" (DMFAS) бағдарламасы – Женевадағы Біріккен Ұлттар Ұйымының Сауда және даму жөніндегі конференциясы (ЮНКТАД) басқаратын техникалық көмек бағдарламасы. DMFAS бағдарламасының мақсаттары: елдерге тиімді қарызды басқару үшін әкімшілік, институционалдық және құқықтық құрылымдарды дамытуға көмектесу; қарызды басқаруға жауапты үкіметтік кеңселерге техникалық көмек көрсету; қарызды талдау және басқару жүйелерін енгізу және оларды жетілдіру; сондай-ақ қарызды басқару саласындағы талқылаулар мен тәжірибе алмасудың орталық нүктесі болу. Бағдарламаның қарызды басқару бағдарламалық қамсызы қазіргі таңда тоқсаннан астам мемлекеттік мекемеде орнатылған, олардың көп бөлігі қаржы министрліктері және/немесе орталық банктер.

Өмірбаян

1975 жылы БҰҰ-ның Сауда және даму жөніндегі конференциясының (ЮНКТАД) сессияаралық бақылау органы – Сауда және даму жөніндегі кеңес (ТДБ), ЮНКТАД-тың үкіметтік сарапшылардың арнайы тобының ұсынысын мақұлдады. Осы ұсынысқа сәйкес, ЮНКТАД-қа «басқа халықаралық ұйымдар өкілдерімен бірдей негізде көпжақты қарыз келіссөздеріне қатысуға шақырылуы» тиіс еді. Мақсаты – ЮНКТАД-тың (формалды түрде байқаушы ретінде) қарызкор елдерге кредиторларға өз жағдайларын ұсынуға көмектесуі болды. Алайда, қарарда қандай келіссөздер өтетіні нақты көрсетілмеген. 1976 жылдың мамырында өткен ЮНКТАД-тың төртінші конференциясы (ЮНКТАД IV) ЮНКТАД Бас хатшысынан «Қарыз және даму мәселелері жөніндегі үкіметаралық сарапшылардың жаңа арнайы тобын» шақыруды сұрады. Бұл топ 1976 жылдан 1983 жылға дейін тұрақты түрде жиналды. Сарапшылар тобы мемлекеттік қарызды қайта келісу және көмектің ретроактивті шарттары бойынша жоба әзірлеумен айналысты. 1978 жылдың наурыз айында ТДБ министрлер деңгейіндегі IX арнайы сессиясында консенсус негізінде 165 S IX қарары қабылданды. Бұл қарарда мемлекеттік қарыз мәселелері «мүдделі тараптардан тұратын тиісті көпжақты аяда» шешілуі керек екені айтылды (10-тармақ б). Бұл Париж клубына «тиісті көпжақты ая» ретінде жасалған сілтеме ретінде түсінілді және ТДБ-ның 132 (XV) қарарына сәйкес ЮНКТАД-тың осы форумға қатысуына есік ашты. 165 (S IX) қарары бойынша келіссөздер кезінде ЭЫДҰ елдері қарызды жеңілдету мәселесінде маңызды уступкалар жасады (қарардың А бөлігі), бірақ қарызды қайта құру механизмін ресми түрде енгізуге қарсылық көрсетті (қарардың В бөлігі). Бұл қарар бұрын айтқандай, дамушы елдердің қарыздық проблемаларын халықаралық деңгейде қарастыру үшін Париж клубын «тиісті көпжақты ая» ретінде таныстырды. Қарардың А бөлігінде ең кем дамыған 30 елдің тобына көмек көрсету бойынша «ретроактивті шарттарды түзету» туралы келісім болды (яғни, қарыздар бойынша төлем міндеттемелері донорлардың осы елдерге ұсынатын жаңа, жеңілдетілген шарттарға өзгертілді). Кейбір ЭЫДҰ елдері көмекті тек гранттар түрінде беруге шешім қабылдады және бұл шешімді ескі қарыздарды жою арқылы жүзеге асырды, бұл Өте қарызды кедей елдерге (HIPC) көмек көрсету бастамасының алғы күші болды. Талқылау 1980 жылдың қыркүйегінде ТДБ-ның 222 (XXI) қарары консенсус негізінде қабылданған кезде аяқталды. Қарардың В бөлігінде «Мүдделі дамушы елдердің қарыздық проблемаларына қатысты болашақ операциялардың егжей-тегжейлі ерекшеліктері» баяндалды. Бұл қарар келіспеушіліксіз қабылданды, бірақ Франция қатаң бейтараптығын көрсету үшін дауыс беруден бас тартты, себебі бұл ретте қарарда Париж клубы екіжақты қарызды қайта жоспарлау бойынша танылған көпжақты форум ретінде нақты айтылды. 222 (XXI) қарарының В бөлігі, «Мүдделі дамушы елдердің қарыздық проблемаларына қатысты болашақ операциялардың егжей-тегжейлі ерекшеліктері» ресми қарызды қайта жоспарлау бойынша келісілген «әдеп кодексі» болды, өйткені оны қабылдаған кезде тек үкіметтер (ЮНКТАД сайлау округі) қатысты.

1980 жылдардың басында

1979 жылдан бері ТДБ-ның 132 (XV) және 165 S IX қарарларына сәйкес, ЮНКТАД дамушы елдер мен өтімді экономикаларға қатысты Париж клубының дерлік барлық отырыстарына қатысты. Париж клубына қатысуға тағайындалған ЮНКТАД бөлімі – «Ақша, қаржы және даму бөлімі» (қазіргі «Глобализация және даму стратегиялары»), сол кезде оған Герасимос Арсенис (Грекия) жетекшілік етті. Бұл бөлімнің міндеттерінің бірі – UNCTAD-тың маңызды баяндамаларының бірі – Сауда және даму жөніндегі есептің экономикалық болжамдарын жасау болды. Бұл бөлімнің сандық тобы Сауда және болжау бөлімшесіне қарасты, оның қызметкерлері 1979 жылдан бастап қарыздық қиындықтарға тап болған елдерге Париж клубында өз жағдайларын ұсынуға көмектесуге тағайындалды. Мұның себебі, осы бөлімнің қызметкерлері әлемдегі ірі дамушы елдерге арналған эконометриялық модельдер жиынтығын ұстап тұрды және төлем балансының тапшылығын жою үшін қажетті қосымша ағымдарды есептеуге қабілетті болды, яғни жаңа ағымдар немесе қарызды қайта құрылымдау арқылы. Бұл топқа кіргендер: Кеннет Раффинг (АҚШ) – команда жетекшісі; Энрике Косио Паскаль (Мексика) – Латын Америкасы бойынша жауапты; Валерий Прокохренков (КСРО) – Солтүстік Африка және Таяу Шығыс бойынша жауапты; Сэм Чан Тунг (Маврикий) – Азия және Океания бойынша жауапты; Комбо Мояна (Зимбабве) – Сахара асты Африкасы бойынша жауапты; және Жак Баерт (Бельгия) – бөлімнің статистикалық көмекшісі. 1979 жылы ЮНКТАД қарызды қайта құрылымдау бойынша келіссөздерге қатысатын елдерге қолдау көрсетуді бастағанда, есептеулер үшін деректер қажет болды. Сауда және болжау бөлімшесінің қызметкерлері алғашқы қиындыққа тап болды – борышкер елдердің сыртқы қарызы туралы ақпараттың жетіспеушілігі: олар қанша қарызға батқандарын, қай елдерге және қай кредиторларға, қай валютада төлеу керектігін, төлемдердің мерзімін және ұлттық борышкерлерді білмеді. Осы тәжірибеден кейін Компьютерлік қарызды басқару жүйесін (КҚБЖ) құру идеясы туды. 1980 жылдардың басында Париж клубында ЮНКТАД-ты өкілдік еткен бөлімнің қызметкерлері дамушы елдерде ақпараттың жетіспеушілігін жалпы жағдай ретінде растады. Осы кезде туындаған сұрақ: неге борышкер елдерде КҚБЖ жоқ? Борышкер елдерде нақты қарыз туралы деректердің және тиімді КҚБЖ-ның болмауының екі негізгі себебі болды. Біріншісі – сыртқы қарыз туралы ақпараттың орталықтандырылмауы және мемлекеттік кепілдіктер туралы заңнаманың жетілмегендігі. Екіншісі – компьютер мамандарына толыққанды талаптарды дайындауға қабілетті қарыз менеджерлерінің жетіспеушілігі. Қарыз менеджерінің сол кезде шешуге тиіс мәселелердің шұғыл сипаты оны жекелеген мәселелерді шешуге итермеледі, мысалы, Париж клубын дайындау, содан кейін жеке банктермен келіссөздерді дайындау. Бұл екі түрлі деректер базасында және екі түрлі компьютерлік жүйеде деректерді жинауды білдіреді. Бұл екі жүйе дамығаннан кейін интерфейс арқылы байланыстырылды, нәтижесінде икемсіз, практикалық емес, тиімсіз және күтіп ұстауға қымбат компьютерлік жиынтық пайда болды.

DMFAS бірінші нұсқасы

1981 жылы Комбо Мояна ЮНКТАД-ты тастап, ЮНКТАД-тың бұрынғы Бас хатшысының орынбасары және сол кездегі Зимбабвенің қаржы министрі Бернард Чидзероға қосылды. Филиалдың басқа мүшелері Мояна мырзаның орнын басушы келгенше Сахарадан оңтүстік Африканы қамтуға тиіс болды. Атап айтқанда, Косио Паскаль Либерия, Мадагаскар және Заир (қазіргі Демократиялық Конго Республикасы) елдерімен айналысты. 1981 жылы төрт ел DMFAS бастапқы тобын құруға келісті – олардың ұлттық Біріккен Ұлттар Ұйымының (БҰҰ) Даму бағдарламасы (БҰҰДП) қаражатынан ЮНКТАД-пен техникалық ынтымақтастық бойынша ортақ қорға үлес қосып, алғашқы нұсқаны дамытуға жағдай жасады. Бұл елдер Латын Америкасынан Боливия және Коста-Рика, ал Африкадан Либерия мен Мадагаскар болды. Бұл қаражат жүйелік талдаушы Пекка Санкала (Финляндия) және бағдарламашы Камерон Түркияны жұмысқа алуға мүмкіндік берді. Бұл екі адам, топ жетекшісі Косио Паскаль мырза және Баерт мырзамен бірге DMFAS бағдарламасының алғашқы құрамын құрды. 1982 жылдың басында аяқталған DMFAS-тың алғашқы нұсқасы COBOL тілінде жасалды және IBM System/370 эВМ-де жұмыс істеуге арналған. Бұл ең алғашқы нұсқа Боливияның Ұлттық Статистика институтында орнатылды, ол Боливияда IBM 370 компьютеріне ие болған жалғыз мекеме еді. Алайда, сол кезде елді әскери хунта басқарды, мемлекет басшысы генерал Луис Гарсия Меза болды, және Боливия билігі сыртқы қарыз туралы мәліметтерді құпия деп сап, оған тек Боливия Орталық Банкінің Халықаралық департаментіне жататын уәкілетті тұлғалар ғана қол жеткізе алатынын шешті. Сондықтан ЮНКТАД-тан жеке компьютер (PC) үшін DMFAS нұсқасын жасауды сұрады, ол уәкілетті қызметкерлерге шектеулі қолжетімділікпен Орталық банкте орналасуы керек еді. Бұл өте пайдалы өтініш болды, себебі PC-нің бағасы кейіннен төмендеді, ол мейнфреймдік компьютерлерге қарағанда әлдеқайда арзан, және DMFAS-тың барлық нұсқалары PC-де жұмыс істеуге арналған. DMFAS-тың екінші нұсқасы, PC нұсқасы Боливияның, Коста-Риканың және Мадагаскардың Орталық банктерінде орнатылды. Либерияда азаматтық соғыстың жаңаруына байланысты ол орнатылмады.

DMFAS бағдарламасын кеңейту және DPS: қарызды талдау құралы

1980 жылдардағы онжылдық дамушы елдер мен сол кездегі кейбір коммунистік елдердің қарызды қайта кестелеу келіссөздері мен дефолттар сериясымен ерекшеленді. Осының салдарынан DMFAS-қа деген сұраныс өте жылдам өсті. Жүйеге деген сұраныс тым жоғары болды, сонымен қатар DMFAS командасының штат саны да тез өсті. 1980 жылдардың соңында командада шамамен 20 адам болды, ал DMFAS техникалық ынтымақтастығынан пайда алған елдердің саны 30-40-қа жуық болды. Сұраныс соншалықты жоғары болды, 1984 жылы Қауымдастық хатшылығы мүше елдері үшін CDBMS, CS DRMS әзірлеуді бастады. Алайда, CS DRMS негізінен ағылшын тілді елдерге бағытталған, бірақ кейбір Сахара астындағы франкоязықты елдер үшін француз тіліндегі нұсқасы бар. DMFAS-тың айырмасы, ол пайдаланушылардың сөйлейтін тіліне тәуелсіз құрылды, яғни жүйенің "сөздігі" компьютерлік кодтардан тәуелсіз. Қазіргі уақытта жүйені араб, ағылшын, француз, орыс немесе испан тілдерінде іске қосуға болады. Сонымен қатар, DMFAS-ты ағылшын тілінен басқа тілдерде пайдаланатын елде жүйе әкімшісі халықаралық қаржы қауымдастығы үшін есептер жасау үшін тілді уақытша ағылшын тіліне ауыстыра алады және оны пайдаланушылардың тіліне қайтара алады. DMFAS бағдарламасы DMFAS-ты құру – қарыз алған елдер үшін мемлекеттік қарызды, әсіресе сыртқы қарызды басқаруды жақсартудағы маңызды қадам болды. Алайда, сол кездегі басты мақсат – елдерге Халықаралық валюта қорымен (ХВҚ) келіссөздерде өз мәселелерін қозғап, экономикалық түзету бағдарламасына келісімге келуге көмектесу, сондай-ақ Париж клубына мүше кредитор елдермен қарызды қайта кестелеу кездесулерінде көмек көрсету болды. Сыртқы қарыздың жиынтық көрсеткіштерін жинап, оларды төлем балансы сценарийлерімен үйлестіретін құрал қажет болды. Сондықтан, 1980 жылдардың екінші жартысында DMFAS бағдарламасы қарызды болжау және төлем балансы жүйесін (DPS) әзірлеу үшін команда құрды. Командаға Косио Паскаль, Баерт және сыртқы кеңесші Дэвид Нейтан (Ұлыбритания) кірді. DPS Lotus 1 2 3 электрондық кестелерінде жасалды, бұл оның тасымалдалуына және қарапайымдылығына мүмкіндік берді. DPS-тің мүмкіндіктеріне төлем балансы сценарийлерін әртүрлі "ескі қарызды" қайта кестелеу сценарийлерімен және "жаңа қаржы" сценарийлерімен біріктіру кірді. DPS бұл айырмашылықты жою үшін "таза трансферт әдісін" қолданды. Шындығында, DPS қарыздың тұрақтылығын талдау үлгісінің алға басушысы болды. DPS сол кездегі қарыз келіссөздері саласындағы маңызды жаңалық болды, өйткені ол Lotus 1 2 3 бағдарламасында жасалғандықтан, 1980 жылдардың екінші жартысында пайда бола бастаған портативті компьютерлерге сәйкес келді. Сондықтан көптеген қарыз алған елдердің келіссөзшілер тобы – DMFAS елдері ғана емес, Париж клубына қатысатын кез келген ел – қарызды қайта кестелеу кездесулерінде әртүрлі ұсыныстарды бағалау үшін келіссөздер залының артында DPS-ті пайдаланды, бұл келіссөзшілер үшін үлкен артықшылық болды. DPS Париж клубының келіссөздерінде, сондай-ақ 1988 жылы Нью-Йоркте Мексика үкіметі мен жеке банктердің басқару комитеті арасындағы ірі келіссөздерде, төрағасы Уильям Р. Родс болған кезде кеңінен қолданылды.

DMFAS 5: Дүниежүзілік банкпен және БҰҰДБ-мен ынтымақтастық

1980 жылдардың соңында DMFAS 4-ші нұсқасы тұрақты және толыққанды компьютерлік қарызды басқару жүйесі (CBDMS) болды. Алайда, компьютерлік және бағдарламалық техникалар дамып, DMFAS үшін жаңа платформаның қажеттігі күннен-күнге анық бола түсті. Бірақ, DMFAS-ты индекстелген файлдарды пайдаланатын COBOL-дан реляциялық деректер базасына жаңарту үшін елеулі ресурстар қажет болды. Сол кезде қарызға батқан дамушы елдерге көмек көрсеткен екі ірі техникалық ынтымақтастық ұйымы болды: Дүниежүзілік банк және ЮНКТАД. БҰҰДБ мемлекеттік қарызды басқару саласында ЮНКТАД пен Дүниежүзілік банк техникалық қызметтерін үйлестіретін болса, DMFAS-ты жаңартуды қаржыландыруға келісті. Екі институт арасында келіссөздер жүргізіліп, нәтижесінде ЮНКТАД DMFAS деректер базасына, ал Дүниежүзілік банк талдау құралы – DPS-ке жауапты болатындығы туралы келісімге қол жеткізілді. Дүниежүзілік банк DPS-ті жетілдіріп, оны Debt Sustainability Model Plus (DSM+) деңгейіне көтерді және Lotus 1 2 3-тен Microsoft Excel-ге жаңартты. Кейіннен мемлекеттік бюджет те DSM (DSM+)-ге енгізіліп, бюджет тапшылығы да сол алгоритм арқылы жабылды. ЮНКТАД/Дүниежүзілік банк дамушы елдерге техникалық көмек көрсетуде бірлесіп жұмыс істеуге келіскен соң, БҰҰДБ DMFAS-ты реляциялық деректер базасына жаңартуды қаржыландыруға келісті. Аталған қаражат БҰҰДБ-ның аймақтық қорларынан бөлінді, оның көлемі шамамен 5 миллион АҚШ долларын құрады. Таңдау ORACLE деректер базасына түсті. Реляциялық деректер базасын жеткізушіні таңдау, кеңесшілерді жұмысқа алу және басқа да ұйымдастыру шараларының нәтижесінде DMFAS 5-ті COBOL-дан ORACLE-ге көшіру жұмысы 1992 жылы басталды.

Клиенттік елдер мен екіжақты донорлардан қаржы алу

Өкінішке орай, 1993 жылдың басында бұрын-соңды болмаған жағдай орын алды: БҰҰДБ бастапқы 5 миллион АҚШ долларын сақтауға жеткілікті ресурстары жоқ екенін анықтады және UNCTAD-тан жұмсалмаған қаражатты қайтаруды сұрады. Бұл жағдай DMFAS бағдарламасы мен UNCTAD-ты жұмыс жоспарын жалғастыру үшін халықаралық қаржылық қауымдастыққа үндеу жасауға мәжбүр етті. Осы кезде, 1990 жылдардың басында, аса қарызды кедей елдердің (HIPC) төлем қабілетсіздігі мәселесі күрделеніп бара жатты. HIPC бастамасының басты мақсаты – қарыздан босату болды, ал мүлімгер елдер барлық мемлекеттік, ішкі және сыртқы қарыздың дұрыс тізімін жүргізуді қоса алғанда, күнделікті қарызды басқару міндеттерін өз мойнына алуға тиіс болды. DMFAS қолданушы елдердің көптегені HIPC елдері болды, осы себепті дамыған донор елдер UNCTAD/DMFAS үндеуіне жылдам жауап берді: Бельгия, Финляндия, Франция, Германия, Ирландия, Италия, Нидерланды, Норвегия, Швеция, Швейцария және Ұлыбритания UNCTAD техникалық ынтымақтастық траст қорларына қаражат аударды немесе DMFAS бағдарламасына Жас маман қызметкерлерін (JPO) және кейбір жағдайларда жоғары лауазымды қызметкерлерді жөнелтті, осылайша DMFAS бағдарламасын қолдады. Сондықтан, БҰҰДБ қаржыландыруын тоқтатуға қарамастан, ORACLE жүйесінде DMFAS 5 нұсқасына жаңарту жұмыстары аяқталды. Осы алғашқы үндеуден бастап DMFAS бағдарламасы UNCTAD тұрақты бюджеті, мүлімгер елдердің және донор елдердің үлесі есебінен қаржыландырылып келеді.

DMFAS 6-шы нұсқасы

DMFAS 5 бағдарламасының бірнеше нұсқасын пайдаланғаннан кейін, 2000-жылдардың екінші жартысында DMFAS бағдарламасы толыққанды жаңа жаңарту жұмыстарын жүргізді. Бұл жаңа нұсқа, DMFAS 6, – ең соңғы ақпараттық технологияларды қолдана отырып, мемлекеттік қарызды басқаруға арналған қосымша.

DMFAS және техникалық ынтымақтастыққа жаңа көзқарас

КБДМ-ны әзірлеу күрделі мәселе және оның себептері көп; мысалы, әрбір кредитордың өзіндік әдістемесі бар, ол жинақталған сыйақыны, комиссияларды және негізгі төлемдерді дөңгелектеуді есептейді. Екіншіден, қаржы инженерлерінің қиялы шексіз, сондықтан нарыққа жаңа қаржы өнімдері келгенде КБДМ-ны жетілдіру қажет. DMFAS сияқты жүйені орталықтандырудың үш маңызды салыстырмалы артықшылығы бар. Біріншісі – DMFAS бағдарламасының қамтамасыз еткен үлкен экономикалық тиімділік. Экономикалық тиімділік тұрғысынан, жүйенің ядролық бөлігі барлық елдер үшін ортақ, бұл әр елде бірдей дамуды қайталауды болдырмайды. DMFAS-ты дамыту және жетілдіру пайдаланушылардың сұранысына негізделген, сондықтан жүйе пайдаланушылардың барлық қажеттіліктерін қамтиды. DMFAS қызметкерлері толыққанды және үйлесімді КБДМ-ға әкелетін техникалық талаптарды жасайды. Соңғы өнім – пайдаланушыға ыңғайлы, икемді және тиімді құрал. Екіншісі – Қарызды басқару кеңселеріндегі (ҚБК) кадрлардың ауысуы – нақты проблема, және көптеген елдерде білікті мамандарды жұмысқа алу және ұстап тұру үшін тұрақты шешім табылмаған. ҚБК көбінесе жеткіліксіз штаттық қызметкерлерге ие, сонымен қатар олардың қызметкерлері уақытша немесе шартты жалақымен жұмысқа алынады. Штаттық қызметкерлердің ауысу деңгейі көбінесе алаңдатарлықтай жоғары, ал қалған қызметкерлердің білімін жаңарту үшін қызмет барысында оқытуға сәйкес мүмкіндіктер жоқ, нәтижесінде жаңа қызметкерлерді тез жұмысқа қосу қиын. Бұл мәселе 1980 жылдардың соңында БҰҰДБ сұрауымен дайындалған есепте анықталды, өкінішке орай, көптеген елдерде жағдай көп өзгерген жоқ. Сондықтан DMFAS бағдарламасы техникалық білімнің қоры ретінде жұмыс істейді, жаңа қызметкерлерді қайта даярлауға және қажет болған жағдайда DMFAS-ты қайта орнатуға мүмкіндік береді. Үшіншісі – DMFAS-ты орнату, шығын және тиімділік тұрғысынан, мүлдем жаңа жүйені әзірлеуге қарағанда арзан. Жаңа жүйені жобалау, бағдарламалау және күтіп ұстаумен салыстырғанда, жиынтықтар салыстырмалы түрде қолжетімді болуы мүмкін. DMFAS жобалаушылары пайдаланушылардың көмегімен қолданыстағы жүйелерді жөндеуден өткізді, нәтижесінде олар тапсырыс бойынша жасалған жүйелерге қарағанда аз жұмыс істеу мәселелеріне ие болуы мүмкін. Оларды жылдам енгізуге болады, ал техникалық қызмет көрсету орталықтандырылған, бұл үлкен экономикалық тиімділікті қамтамасыз етеді: мысалы, DMFAS-ты енгізу 6 айдан 3 жылға дейін, оның күрделілігіне байланысты толық дерекқорды қамту үшін; бұл өз күшімен жасалған дамумен салыстырғанда жылдам. Жүйені күтіп ұстау өте маңызды; IT бөліміндегі кадрлардың ауысуы (жоғарыда айтылғандай, дамушы елдердің ҚБК-ның байқалатын ерекшелігі) отандық жүйелерді өте осал етеді. DMFAS сияқты стандартты бағдарламалық жасақтаманы таңдау ҚБК-ның IT бөлімінде толық әзірлеушілер тобын ұстау қажеттілігін азайтады, тек күнделікті жұмыс, деректер қорын басқару және тұрақты сақтық көшірмесі сияқты қауіпсіздік шаралары үшін техникалық қызмет көрсету және қызмет көрсету қажет. Техникалық ынтымақтастыққа қатысты дәстүрлі түсінік бойынша, сыртқы донорлар қаржыландыратын сыртқы команда көмек алушы елге белгілі бір іс-шараны бастауға көмектеседі, ал жергілікті команда техниканы меңгергеннен кейін және қолдау көрсетілетін іс-шарадан табыс ала бастағаннан кейін техникалық көмек тоқтатылады. Жоғарыда аталған үш тармақ DMFAS ұсынатын техникалық ынтымақтастыққа жаңа көзқарас білдірді. DMFAS бағдарламасы техникалық көмек философиясын алдыңғы абзацта сипатталған тәсілден "клиенттік елдерге" тұрақты қызмет көрсетуге ауыстырды, олар енді дәстүрлі техникалық көмек тәсілімен берілген мағынадағы "пайда алушылар" емес, жылдық төлем жасауға және жүйе даму шығындарын бөлісуге келісті, оның орнына мемлекеттік қарызды басқару міндеттері үшін үздіксіз техникалық қолдау алады. 2012 жылдың ортасында DMFAS 69 елде және 100-ден астам мекемеде орнатылды: Қаржы министрліктері, Ұлттық банктер және басқа да мемлекеттік органдар. DMFAS бағдарламасы.

ЮНКТАД-тың қарызды басқару жөніндегі конференциясы

1992 жылдан бастап DMFAS бағдарламасы UNCTAD техникалық көмегін алған DMO-лар үшін жыл сайын кездесулер ұйымдастырды, бұл "Борышты басқару кеңселерінің желісімен" бірге жүргізілді. Алайда, 1997 жылы DMFAS бағдарламасы DMFAS бағдарламасының техникалық көмегін алған елдер ғана емес, барлық мүдделі елдерге ашық UNCTAD DMFAS қарыз конференциясын бастады. Конференция толыққанды сәтті өтті, сондықтан Конференциялық қызмет бөлген кездесу залы делегаттар санына жетпей, адамдар дәліздерде тұруға мәжбүр болды. Конференция Ұлттар сарайының жаңа ғимаратындағы төрт үлкен конференц-залдың біріне көшірілді және содан бері осы үлкен залдардың бірінде өткізілуде. UNCTAD Бреттон-Вудс институттарын, аймақтық даму банктерін, сондай-ақ түрлі салалардағы ҮЕҰ-ларды шақырды. Әлемдік банк қазынашылығы бұл іс-шараны өте қызықты деп тапты және мұндай іс-шара туралы бірінші болып ойластырмағаны үшін өкініш білдірді. Сондықтан 1998 жылы Әлемдік банк қазынашылығы Мемлекеттік қарызды басқару форумын іске қосты. UNCTAD пен Банк іс-шараларды екі жылда бір рет өткізуге келісті: UNCTAD – тақ жылдары, ал Банк – жұп жылдары. Содан бері бұл іс-шара екі институт тарапынан тұрақты түрде ұйымдастырылып келеді. Қазіргі уақытта Италияның Экономика және қаржы министрлігі, ЭЫДҰ және Әлемдік банк құрамындағы Мемлекеттік қарызды басқару желісі (PDM) мемлекеттік қарызды басқару конференциясын белгілі бір ретпен ұйымдастырады. Соңғы конференция 2019 жылдың қыркүйек айында Парижде өтті. Ал 2019 жылдың 18-22 қараша аралығында Швейцарияның Женева қаласында UNCTAD-тың қарызды басқару жөніндегі конференциясы және DMFAS консультативтік тобының отырысы өтті.

DMFAS бағдарламасының менеджерлері мен басшыларының тізімі

No Аты-жөніҚызмет мерзіміЕлдік орныЕскертулер1 Кеннет Раффинг 1981–1984АҚШМенеджер2 Джон Берли 1984–1985ҰлыбританияМенеджер3 Эрлинг Нипан 1985–1988НорвегияМенеджер4 Энрике Косио Паскаль 1989–2001МексикаБастығы5 Филипп Страатман 2001–2005БельгияБастығы6 Жерард Тилинг 2007 – қазіргі уақытқа дейінИрландияБастығы