Италияның «La Repubblica» газеті — Мақалалармен ағылшынша

Кіріспе

Италияның күнделікті газеті la Repubblica (ла реˈпубблика; ағылшын тілінде: "the Republic") – 2023 жылдың мамыр айында орташа таралымы 151 309 дананы құрайтын, жалпы қызығушылық тудыратын итальяндық күнделікті газет. Ол 1976 жылы Римде Gruppo Editoriale L'Espresso (қазір GEDI Gruppo Editoriale деп аталады) және Евгений Скальфари, Карло Караччоло мен Арнольдо Мондадори Editore басшылығымен солшыл бағытты ұстанатын газет ретінде құрылды, ол өзін «газет-партия» (giornale partito) деп жариялады. La Repubblica газетінің алғашқы жылдарында оның саяси көзқарастары мен оқырмандары реформашыл солшылдан бастап, парламенттік емес солшылға дейін ауқымды болды. XXI ғасырға келген кезде ол орталық-солшыл саясатпен байланыстырылды, сонымен қатар Берлусконизмге қарсылығымен және Сильвио Берлусконидің газетке деген жеке өшпендігімен танылды. 2020 жылдың сәуір айында газетті Джон Элканн мен Аньелли отбасына тиесілі GEDI Gruppo Editoriale сатып алды, олар La Stampa газетінің де негізін қалаушылары және иелері. Сол кездегі La Stampa редакторы Маурицио Молинари, Карло Верделли орнына La Repubblica редакторы болып тағайындалды, бұл өзгеріске қарсы болған бірнеше журналистің отставкаға келуіне себеп болды. Молинари басшылығымен газет орташа бағытты ұстана отырып, саяси солшылдық пен оңшылдықтан асып түсуге және популизмге қарсы күресуге тырысты. Сонымен қатар, «экономикалық әділдік бүгінде не екенін анықтау және осы мәселені жан-жақты зерттеу үшін ақпарат өте маңызды» болғандықтан, экономикалық және әлеуметтік теңсіздіктерге алаңдаушылық білдірді. Молинари басшылығымен қағаздағы жұмыс цифрлық жұмыстың теңдесі деп есептелді және «цифрлық бірінші» теориясы қолданылды. La Repubblica және Corriere della Sera газеттері фактілерді тексеру саласында белгілі. Corriere della Sera, La Stampa, Il Sole 24 Ore және Il Messaggero газеттерімен бірге Италияның негізгі ұлттық газеттерінің бірі болып табылады.

Қор

la Repubblica-ны бұрын L'Espresso апталық журналының директоры болған Эухенио Скальфари құрды. Карло Караччоло мен Мондадори баспасы 2,3 миллиард лирадан (әрқайсысы жартысынан) инвестиция салды, ал өндіріс шығындарын жабатын көлем 150 000 дана деп есептелді. Скальфари өзіне сенетін бірнеше әріптесін шақырды: Джанни Рокка, одан кейін Джорджио Бокка, Сандро Виола, Марио Пирани, Мириам Мафаи, Барбара Спинелли, Наталия Аспеси және Джузеппе Турани. 1999 жылға дейін карикатуралар жасау құқығы Джорджио Фораттиниге тиесілі болды.

Алғашқы жылдар

Газет алғаш рет 1976 жылдың 14 қаңтарында сатылымға шықты. Ол алғашқы итальяндық таблоид ретінде ұсынылды, спорт және бизнес сияқты кейбір бөлімдері қасақана алынып тасталды. Газет құрылғанда, жергілікті газетті оқыған оқырман қауымына, тек ұлттық деңгейдегі маңызды жаңалықтарды ұсынатын екінші газет болуы көзделді. Ол 20 беттен тұратын және сейсенбіден жексенбіге дейін жарық көрді. Газет өзінің алғашқы кезеңінде "партиялық газет" (giornale partito) деп атады. 1980 жылдардың соңында газет таралымы 800 000 данаға жетті; Corriere della Sera тегін сенбілік журналмен жауап берді, ал La Repubblica өз кезегінде Venerdì журналымен жауап қайырды.

Келесі жылдары жаңа басылымдық жобалар қосылды. La Repubblica, бұрын дүйсенбі күні шықпайтын, 50 миллион лираға Lunedì di Repubblica газетін сатып алды. Бұл сатирикалық журнал және алғашқы нағыз жалған газет болды; оны Frigidaire авторы Винченцо Спарьяна шығарды. Gruppo Editoriale L'Espresso бастапқыда Спарьянаны плагиат жасады деп сотқа берді, бірақ сот Lunedì di Repubblica-ны түпнұсқалық маст деп таныған соң іс ұтылды. 1994 жылдың 10 қаңтарында газет жарық көрді. 1995 жыл Musica! Rock & altro және Salute сияқты қосымшалардың енгізілген жылы болды, сонымен қатар бірінші бетке және жарнамаларға түс енгізілген графикалық өзгерістер де осы жылы жасалды. 1996 жылдың мамырында, жиырма жылдық еңбек еткеннен кейін, Эухенио Скальфари бас редактор лауазымынан кетті, бірақ газетке үлкен үлес қосты. Оның орнын Эцио Мауро басты. Сол жылы апталық әйелдерге арналған D – la Repubblica delle donne ("D – Әйелдер Республикасы") қосымшасы жарық көрді.

Эухенио Скальфариден кейін

1996 жылдың 5 сәуірінде газет Digital and Interbusiness (Telecom Italia бөлімшесі) компаниясымен бірлесіп, өзінің веб-сайтын іске қосты. Бұл 21 сәуірде өткен 1996 жылғы Италияның жалпы сайлауына арналған газеттің онлайн сынақ нұсқасы болды. 1996 жылдың тамызында Мауро «Repubblica – жұмыс жүргізілуде» жобасын бастады, мақсаты – онлайн басылымды сынау. Жобаны Викторио Замбардино, Гуальтьеро Пирс және Эрнесто Ассанте үйлестірді, техникалық бағытты Алессандро Канепа басқарды. 1997 жылдың 14 қаңтарында газеттің онлайн нұсқасы – Repubblica.it іске қосылды. 2007 жылдың мамырында газеттің веб-сайты Италиядағы айдың ең үздік 30 брендінің ішінде 11-орынды иеленді, оған 5 миллионға жуық бірегей келуші кірді және Corriere della Sera-дан бұрын бірінші күнделікті газет атанды. Сол айда газет шамамен 566 мың дана сатылды, ал Corriere della Sera – 594 мың данаға жуық. 2007 жылдың қазанында ол 10,6 миллионнан астам келушімен Италияның басты ақпараттық веб-сайтына айналды, ал 2010 жылы Google, Yahoo!, Facebook, YouTube және MSN-нен бұрын елдегі ең көп қаралған веб-сайттардың он біріншісі болды. 2004 жылы газеттің әр бетіне түс енгізілді. Бұл шешім Италиядағы барлық газет нарығын ұқсас шараларға көшуге мәжбүр етті. 2007 жылдың 19 қазанында газеттің графикалық дизайны мен макеті жаңартылды. La Repubblica екі газетке бөлінді: біреуі – жаңалықтарға, екіншісі (R2 деп аталды) – ағымдағы оқиғаларды талдауға арналды. 2007 жылдың 20 қарашасында газет 2005 жылғы Папа Иоанн Павел II-нің қайтысы және 2005 жылғы Италияның аймақтық сайлауына қатысты телекестелердің кейбір бөлімдерін өзгертуге бағытталған RAI және Mediaset директорлары арасындағы тыңдау транскрипттерін жариялады. 2009 жылдың тамызында Берлускони газетке жіберген он сұраққа жауап беруден бас тартқандықтан, оларды «реторикалық, жамандау және беделін түсіруші» деп атап, сотқа берді. 1 миллион еуро өтемақы талап етіп, сотқа берген арызында газеттің оны шантажға ұшыратқан деп сипаттаған 2009 жылғы 6 тамыздағы мақаласына да сілтеме жасады. Бұл мәселе Италиямен ғана шектелмеді, өйткені оның адвокаты британдық, француздық және испандық басылымдарды оның жеке өмірі туралы жаңалықтарды жариялағаны үшін сотқа берді. Демократиялық партия басшылығындағы оппозиция Берлускониден олардың барлығын сотқа беруді сұрады. Мәселені көтерген мақалалардың авторларының бірі Мауро былай деді: «Жалған жауап беруден басқа амалы қалмаған Силвио Берлускони [la] Repubblica-ның он сұрағын сотқа беруді шешті, осылайша, кем дегенде Италияда, халықаралық жанжалдың ортасында тұрған және оны саяси қудалауда жүрген жеке адамның ұятты әрекетін жасыруға тырысуда. Бұл – саяси қайраткерге қойылған сұрақтарды сотқа берудің еркін ел тарихындағы алғашқы жағдайы». 2011 жылдың қыркүйегінде Римнің азаматтық соты Берлусконидің талаптарын қабылдамады, себебі он сұрақ «Конституцияның 21-бабында кепілдендірілген сын айту және ой-пікір еркіндігін заңды түрде қолдану құқығын білдіреді». Берлускони газеттің журналистерін қорлап, өнеркәсіпшілерді La Repubblica газетіндегі жарнаманы бойкоттауға шақырды. Газет бұл жағдайды «саяси көшбасшының жауап бере алмайтын сұрақтарды айыптауының бұрын-соңды болмаған жағдайы» деп сипаттады. Сот он сұрақтың «адалдық, сыпайылық және дұрыс мінез-құлықтың берік негізіне негізделгенін» бағалады. Сот «демократиялық елде баспасөздің саяси және мемлекеттік лауазымдарды иеленгендерден өздерінің мінез-құлқын түсіндіріп, есеп беруді сұрау құқығы мен міндеті бар екенін» мәлімдеді, соның арқасында азаматтар мемлекеттік қайраткерді «тек жасаған істерімен ғана емес, сонымен қатар оның этикалық құндылықтарымен және мінез-құлқының тұрақтылығымен» бағалай алады. GEDI тобын Джон Элканн сатып алғаннан кейін Карло Верделли редактор лауазымынан алынып, 2020 жылдың сәуірінде оның орнына Маурицио Молинари тағайындалды. Молинаридің тағайындалуы мен Элканнның рөлі сынға ұшырап, бірнеше журналист отставкаға кетті. 2021 жылдың қарашасында La Repubblica және La Stampa газеттері, сонымен қатар Элканн тобына тиесілі, оқырмандар санын жоғалтты, Элканн газеттің тапшылығын жоюға бағытталған жоспарларына қарамастан. 2023 жылдың шілдесінде Элканнның әкесі Ален Элканн газетке жазған мақаласы бойынша кластық дау туды, ол жас адамдардың мінез-құлқын Ландскнехт сарбаздарымен салыстырды. Ален Элканнның La Stampa газетіне жазған мақаласы да дау тудырды. Молинари газет журналистерінің ақсақал Элканннан алыстап кеткен хатын жариялаудан бас тартты, бірақ олардың ой-пікірлерін түсінетінін айтты.

On 5 April 1996, the paper launched its website as a collaborative effort with Digital and Interbusiness (a unit of Telecom Italia), as an online trial version of the newspaper, created for the 1996 Italian general election held on 21 April. In August 1996, Mauro began a project, Repubblica – lavori in corso ("Repubblica – work in progress"), with the objective of testing an on line edition. The project was coordinated by Vittorio Zambardino, Gualtiero Pierce, and Ernesto Assante, with technical direction by Alessandro Canepa. On 14 January 1997, the online version of the newspaper, Repubblica. it, was launched. In May 2007, the paper's website was listed 11th among the top 30 brands of the month in Italy, with almost 5 million unique visitors, and being the first daily newspaper ahead of Corriere della Sera; during the same month, the paper had sold about 566,000 copies compared to the circa 594,000 copies of Corriere della Sera. By October 2007, it had become the main Italian information website, with over 10.6 million visitors, and in 2010 was the tenth most visited website in the country, ahead of Google, Yahoo!, Facebook, YouTube, and MSN. In 2004, through a gradual process, the newspaper introduced colour in every page. This decision forced the whole Italian newspaper market to adopt similar measures. On 19 October 2007, the newspaper's graphics and layout were renovated. la Repubblica split in two newspapers: one dedicated to the news and the other (called R2) to analysis of current events. On 20 November 2007, the newspaper revealed wiretapping transcripts between certain RAI and Mediaset directors, aimed at modifying some parts of the TV scheduling of 2005 regarding the death of Pope John Paul II and the 2005 Italian regional elections. In August 2009, Berlusconi sued the newspaper, after it published ten questions addressed to him, which he refused to answer on the grounds that they were "rhetorical, defamatory, and discrediting". Asking for €1 million in damages, the lawsuit also cited a 6 August 2009 article in which the paper described him as blackmailable, and was not limited to Italy, as his lawyer sued British, French, and Spanish outlets for publishing news about his personal life. In turn, the then opposition led by the Democratic Party asked Berlusconi to sue all of them. Mauro, one of the authors of the contested articles, commented: "Unable to answer, except with a lie, Silvio Berlusconi has decided to bring the ten questions of [la] Repubblica to court, thus covering up – at least in Italy – the public shame of private behavior which is at the centre of an international scandal and persecutes him politically. It is the first time, in the memory of a free country, that a politician sues the questions that are addressed to him." In September 2011, Rome's civil court rejected Berlusconi's damage claims on the grounds that the ten questions "constitute the legitimate exercise of the right to criticize and lawful manifestation of the freedom of thought and opinion guaranteed by Article 21 of the Constitution". Berlusconi had insulted the paper's journalists and invited industrialists to boycott advertising in la Repubblica. The paper described it as an "unprecedented case of a political leader denouncing questions because he cannot answer". The sentence judged the ten questions to be "founded on a solid core of truthfulness civil and correct". The sentence concluded that "in a democratic country it is the right and duty of the press to ask those who hold political and government offices to account and explain their behavior" so that citizens can judge the public figure "not only on the carried out, but also with reference to its ethical heritage and the consistency of its behaviour". Following the purchase of GEDI group by John Elkann, Carlo Verdelli was removed from his post as editor and replaced by Maurizio Molinari in April 2020. The appointment of Molinari and the role of Elkann were criticized, and led to several journalists to resign, In November 2021, both la Repubblica and La Stampa, which is also owned by Elkann's group, underwent readership losses despite Elkann's ambition plans to turn around the paper's deficits. In July 2023, there was a classist controversy about an article written for the paper by Elkann's father, Alain Elkann, who compared the behavior of young people in a travel to that of Landsknecht. Further controversy was caused by the young Elkann's article for La Stampa. Molinari refused to publish a letter in which the paper's journalists distanced themselves from the elder Elkann but said that he understood their reasoning.

Саяси ұстанымы

Газет солшыл, реформаторлық және зайырлы бағыттағы газет ретінде құрылған. 1984-1992 жылдар аралығында газет еуропалық идеялардың қалыптасуына және итальян саяси сол жақтарының дамуына үлкен үлес қосты. Газет бұрынғы премьер-министр Сильвио Берлускониге қатысты сынды ұстанымын сақтап, оның кәсіпкер және саясаткер ретіндегі мүдделердің қақтығысын айқын сынады. Скалфари Берлусконидің телеарналарын сынап, оның байлығының бастауын зерттеуді талап етті. Бұл позиция Папа Франциск басшылыққа келгеннен кейін өзгерді, ол Скалфариді қайтыс болғаннан кейін «дүниеуі досы» деп еске алды. 2004 жылы Анжело Агостини (журналист) оны «күн тәртібі газеті» (quotidiano agenda) деп сипаттады, бұл Corriere della Sera және La Stampa сияқты «мекемелік газеттерге» (quotidiano istituzione) және Il Foglio, Libero (газет) және l'Unità сияқты «белсенді газеттерден» (quotidiano attivista) өзгеше. Карло Де Бенедетти, газеттің бұрынғы редакторы, Молинариді газет редакторы қызметіне тағайындау шешіміне қарсылық білдірді. 2020 жылдың мамыр айында Де Бенедетти «Домани» деп аталатын жаңа газет құрылғанын жариялады. Молинари басшылығымен газет орташа бағыт ұстанды. 2020 жылдың 25 сәуірінде жарияланған алғашқы редакциондық мақаласында Молинари газеттің қағаз және онлайн нұсқаларын жақсарту жолдарын көрсетті, олар оқырмандар санының төмендеуіне тап болған еді. Ол COVID-19 пандемиясының салдарынан туған популизммен және жаңа және ескі теңсіздіктермен күресу қажеттігін мәлімдеді.